Kategorie

Prawa pracownika

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jednym z punktów planu restrukturyzacji i przemian Polskiej Armii było powołanie Narodowych Sił Rezerwowych („NSR”). Siły te tworzą żołnierze rezerwy posiadający przydziały kryzysowe nadane na podstawie dobrowolnie zawartych kontraktów. Kontrakty zawierane są na okres od dwóch do sześciu lat.
Nagana pisemna udzielona pracownikowi przez pracodawcę nie jest częstą formą karania za przewinienia zawodowe. Należy jednak pamiętać, że każdy pracodawca może stosować wobec swoich pracowników kary porządkowe za naruszenie porządku w pracy, których katalog określa art. 108 kodeksu pracy (dalej k.p.).
W przypadku, kiedy jest to konieczne pracownika ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy ze względu na warunki bezpieczeństwa. W takiej sytuacji przysługuje m prawo do wynagrodzenia.
Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje wymagane do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku przysługuje prawo do urlopu szkoleniowego. Urlop szkoleniowy przysługuje w wymiarze 6 lub 21 dni.
W przypadku, kiedy oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnień rodzicielskich może korzystać jedno z nich.
Czas urlopu bezpłatnego jest okresem, w którym zawieszeniu ulega stosunek pracy. Czy prawa pracownika również są w tym czasie zawieszane? Kiedy okres wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze?
Każdy pracownik ma prawo złożyć swojemu pracodawcy wniosek o urlop bezpłatny. Pracodawca może, ale nie musi udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego.
Dwa dni na opiekę nad dzieckiem reguluje art. 188 Kodeksu pracy. Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Zasadą jest, że rodzice lub opiekunowie dziecka spełniający warunki do nabycia prawa do urlopu wychowawczego, mogą jednocześnie korzystać z takiego urlopu przez okres nieprzekracający 3 miesięcy.
Czy pracownik, któremu pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia może wypowiedzieć umowę o pracę? Czy pracownik może otrzymać jakieś odszkodowanie od pracodawcy?
W okresie wypowiedzenia pracownik ma prawo do dni wolnych na poszukiwanie pracy. Jest to ukłon w stronę pracownika, który traci zatrudnienie i musi szukać nowej pracy. Pracodawca nie może pracownikowi odmówić prawa do takich dni.
Jednym z zadań inspektorów pracy jest ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy oraz innych wykroczeń przeciwko prawom pracownika.
Członkom związków zawodowych, którzy pełnią funkcję w tych związkach przysługuje prawo do zwolnienia od pracy w razie konieczności wykonywania funkcji zawodowych.
Kodeks pracy wymienia enumeratywnie kilka kar porządkowych, którymi pracodawca może ukarać pracownika za przewinienia pracownicze. Czy jest to katalog zamknięty, czy pracodawca może wprowadzać także inne, nieprzewidziane w Kodeksie kary?
Pracodawca, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników (w przeliczeniu na etaty) - na dzień 1 stycznia danego roku, powinien utworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystkie wydatki można sfinansować z jego środków.
Podstawowym sposobem nawiązania stosunku pracy jest zawarcie z pracownikiem umowy o pracę. Niekiedy potrzeby pracodawcy są na tyle zróżnicowane, iż zasadne wydaje się zawarcie jednej z umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie czy umowa o dzieło. Trzeba jednak pamiętać, że zawarcie umowy cywilnoprawnej w sytuacji, gdy zachodzą wszystkie przesłanki uzasadniające zawarcie umowy o pracę, stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika.
W zakresie określonym w umowie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność.
Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może być zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Do takich przepisów zaliczamy układy zbiorowe pracy.
Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
Aby wspomóc pracowników mniej zamożnych, pracodawcy często powołują w swoich firmach tzw. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, z którego po spełnieniu określonych kryteriów, wypłacane są dodatkowe środki finansowe, bądź finansowane są określone cele, takie jak bony na święta, czy dodatkowe szkolenia.
Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Jeżeli jednak pracodawca chce zróżnicować wynagrodzenie pracownikom zajmującym to samo stanowisko, musi to uzasadnić.
Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Pomimo, że palenie tytoniu staje się coraz mniej popularne, wciąż zdarzają się nawet całe grupy pracowników, którzy wielokrotnie w ciągu dnia robią sobie przerwy na papierosa. Jak często pracownik może korzystać z takiej przerwy?
Umowy cywilno-prawne, w tym umowy zlecenia cieszą się dość dużą popularnością wśród pracodawców, szczególnie z uwagi na mniejsze koszty zatrudnienia. Czy przepisy prawa przewidują maksymalny czas trwania takiej umowy?
Utrata zaufania do pracownika nie musi przejawiać się tylko w wydaniu wyroku skazującego dotyczącego pracownika. Często samo wszczęcie postępowania karnego może spowodować, że pracodawca postrzega takiego pracownika jako mniej godnego zaufania. Czy brak wyroku skazującego może być podstawą do wypowiedzenia umowy o pracę?
Pracodawca często staje przed dylematem, jak zachować się w stosunku do pracownika, który bardzo często przebywa na zwolnieniu lekarskim, o ile bowiem w niektórych wypadkach pracownik rzeczywiście ma poważne problemy ze zdrowiem, o tyle w niektórych wypadkach takie zwolnienia są brane zdecydowanie na wyrost.
Częste przebywanie na urlopach wychowawczych nie stanowi podstawy do zmniejszenia wynagrodzenia i odmowy wysłania pracownicy na szkolenie podnoszące jej kwalifikacje zawodowe. Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt: II PK 116/07.
Utworzony u pracodawcy regulamin premiowania jest dla zatrudnionych pracowników niezależnym od układu zbiorowego czy regulaminu wynagradzania źródłem prawa pracy i nie może być stosowany przez pracodawcę wybiórczo.
Obecnie powszechne są działania pracodawców mające na celu monitoring miejsca pracy, wykonywanych zadań czy ogólnie czasu spędzanego przez pracowników w pracy. Jak daleko może się posunąć pracodawca w kontrolowaniu swoich pracowników?
Kończy się zima i nieuchronnie zbliżamy się do okresu, w którym temperatura powietrza jest zbyt wysoka, aby móc efektywnie pracować w pomieszczeniach pracy. Wobec tego, pracownicy często zastanawiają się, czy pracodawca ma obowiązek zapewnienia im klimatyzacji w miejscu gdzie pracują.
Zarówno w okresie trwania stosunku pracy, jak i po jego zakończeniu, pracownik i pracodawca mogą zawrzeć umowę obejmującą zakaz konkurencji, czyli zakaz podejmowania przez pracownika działalności konkurencyjnej w stosunku do profilu działalności pracodawcy.
Pracodawca zatrudniający minimum 50 osób ma obowiązek umożliwić swoim pracownikom utworzenie rady pracowniczej, której podstawową funkcją jest współpraca z pracodawcą w zakresie zmian i nowych rozwiązań dotyczących zakładu pracy. Pracodawca musi jednak pamiętać, że jeżeli zdecyduje się na takie rozwiązanie, nałoży na siebie pewne określone obowiązki.
W praktyce często zdarzają się sytuacje, że pracodawcy bądź pracownikowi zależy na wcześniejszym zakończeniu współpracy. Możliwość takiego rozwiązania przewiduje Kodeks pracy poprzez skrócenie okresu wypowiedzenia.
Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę kobiecie w okresie ciąży, a także w okresie przebywania na urlopie macierzyńskim. W związku z tym, że w niektórych przypadkach z urlopu macierzyńskiego może korzystać także ojciec, również on objęty jest taką ochroną w okresie przebywania na urlopie. Ustawodawca przewidział jednak pewne wyjątki od tej zasady.
Osoby chcące złożyć pozew w sprawach z zakresu prawa pracy wielokrotnie zastanawiają się, jaki sąd będzie właściwy do rozpatrywania konkretnej sprawy. W tym zakresie, odpowiednie zastosowanie będą miały przepisy prawa cywilnego.
Oczywiste jest, że używanie służbowego sprzętu do celów prywatnych jest z reguły zabronione przez pracodawców, którzy mają też narzędzia do kontrolowania swoich pracowników w zakresie wykorzystywania np. komputera służbowego, szczególnie jeżeli jest to komputer stacjonarny i podłączony do jednej wspólnej sieci. Czy jednak pracodawca może zwolnić pracownika za takie zachowanie?
Pracownicy tymczasowi to pracownicy, którzy są zatrudniani przez agencję pracy, a następnie „wypożyczani” pracodawcom, który są zainteresowani taką formą zatrudnienia. Zasady pracy pracownika tymczasowego określa umowa zawierana pomiędzy przyszłym pracodawcą a agencją.
Każdy pracownik ma prawo do urlopu okolicznościowego związanego z ważnym wydarzeniem rodzinnym, takim jak narodzenie dziecka czy ślub. Często jednak zastanawiamy się, w jaki sposób musimy udowodnić pracodawcy, że pewne zdarzenie rzeczywiście miało miejsce.
W przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, jednym z roszczeń przysługujących pracownikowi jest roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach. W przypadku przywrócenia do pracy, pracownikowi należy się w zasadzie tylko zaległe wynagrodzenie za pracę, inne świadczenia, takie jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy już nie.
Niemalże każdemu pracownikowi zdarzyło się spóźnić do pracy, szczególnie teraz, w okresie zimowym, kiedy nie można liczyć na komunikację miejską czy pociąg. Kodeks pracy nie zawiera uregulowań dotyczących spóźniania się do pracy, każdy pracodawca ma zatem swoją praktykę w tym zakresie.
Z dniem śmierci pracownika wygasa stosunek pracy, jaki łączył go z pracodawcą. Po stronie zakładu pracy powstają wówczas obowiązki związane z tą śmiercią, między innymi wypłata wynagrodzenia i ekwiwalentu na urlop czy wystawienia świadectwa pracy. Przepisy Kodeksu pracy wyraźnie stanowią, że pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikowi ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Co jednak w sytuacji, kiedy pracownik zmarł i nie wykorzystał urlopu?
Pracownicy bardzo często zgłaszają pracodawcom potrzebę wyjścia z pracy w celu załatwienia spraw osobistych, co wiąże się zazwyczaj ze zwolnieniem z pracy na określony czas. Wielu pracowników chciałoby także w ciągu pracy mieć czas na zjedzenie obiadu. Czy pracodawca może wprowadzić w ciągu dnia przerwę w pracy, którą pracownicy będą mogli wykorzystać według swoich potrzeb?
Pracownikowi zatrudnionemu na pełny etat, w zależności od stażu pracy, przysługuje 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, który powinien być wykorzystany w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Urlop wypoczynkowy nie wykorzystany w danym roku, z dniem 1 stycznia roku następnego przekształca się w urlop zaległy.
Kodeks pracy daje pracodawcy uprawnienie do żądania od pracownika, bądź kandydata na pracownika, określonych danych osobowych. Warto wiedzieć, że niektórych danych w ogóle nie musimy ujawniać, gdyż pracodawca w ogóle nie ma prawa ich żądać.
Zawarcie długoterminowej umowy o pracę na czas określony z możliwością jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem może być kwalifikowane jak obejście przepisów prawa pracy.
Pan Tomasz został zatrudniony w dużym banku, mającym swoją siedzibę w Krakowie. W umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy została wskazana siedziba pracodawcy, czyli Kraków. Aneksem z 4 października 2010 r. umowa o pracę została zmieniona w ten sposób, że miejsce pracy zostało określone na Rzeszów. Pan Tomasz zgodził się na te warunki, zależało mu bowiem na pracy, niemniej jednak jest to dla niego duży kłopot z uwagi na to, że nie może codziennie dojeżdżać do Rzeszowa, i ze swoją rodziną widuje się tylko w weekendy. Czy Pan Tomasz będzie  mógł domagać się od pracodawcy dodatku za rozłąkę lub wypłacania delegacji?
Rozwiązanie umowy o pracę pracownicy w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego możliwe jest tylko wtedy, gdy pracownica sama wypowie umowę, lub w wyniku porozumienia stron. Zwolnienie pracownicy z woli pracodawcy, nawet za wypowiedzeniem, jest niedozwolone.
Za nieprzestrzeganie przez pracownika regulaminu pracy i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych pracodawca może nakładać na pracowników kary porządkowe: upomnienie i naganę.
Bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy, zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy jest każde zatrudnienie, w którym pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.