Kategorie

Strajk pracowników jako środek ostateczny rozwiązywania sporów

Zuzanna Pierścińska
Strajk pracowników jako środek ostateczny rozwiązywania sporów/ fot. Fotolia
Strajk pracowników jako środek ostateczny rozwiązywania sporów/ fot. Fotolia
Strajk jest środkiem ostatecznym stosowanym, w celu rozwiązywania sporów pomiędzy pracodawcą a pracownikami. Strajk musi odbywać się zgodnie z zasadami i przesłankami określonymi w obowiązujących przepisach.

Strajk - jak zostało to wskazane na początku, jest środkiem ostatecznym. Aby doszło do jego wszczęcia, należy początkowo, zacząć od mniej inwazyjnych i pokojowych środków rozstrzygnięcia sporu. Poniżej przedstawione są kolejne etapy, niezbędne do właściwego przeprowadzenia postępowania przed rozpoczęciem strajku.

Etapy poprzedzające strajk

Etap 1 -  wskazanie przedmiotu żądania

Należy zaznaczyć, iż spór zbiorowy istnieje od dnia, w którym podmiot reprezentujący interesy pracownicze, zgłosi pracodawcy określone żądania. Warunkiem koniecznym na tym etapie, jest wskazanie przedmiotu żądania oraz poinformowanie, iż w przypadku braki reakcji ze strony pracodawcy zostanie ogłoszony strajk.

Podmiot reprezentujący, przy podejmowaniu decyzji o ogłoszeniu strajku, powinien mieć na uwadze, współmierność żądań do strat związanych ze strajkiem.

Dzień zapowiedzianego strajku, nie może przypadać przed upływem 14 dni, od dnia zgłoszenia sporu. (art. 7 pkt. 2)

Etap 2 - zobowiązania pracodawcy

Pracodawca zobowiązany jest do podjęcia kroków, zmierzających do uzyskania porozumienia z pracownikami oraz zawiadomienia właściwego okręgowego inspektora pracy.

Jeżeli, rokowania zakończą się pomyślnie - strony podpisują porozumienie.

Jeżeli, porozumienie nie zostanie osiągnięte, sporządzany jest protokół rozbieżności wraz ze wskazaniem stanowisk stron.

Polecamy książkę: Nowe emerytury. Obowiązki pracodawcy po zmianach od 1 października 2017 r.

Etap 3 - mediacja

W przypadku, jeżeli nie doszło do porozumienia, a strona, która wszczęła spór, podtrzymuje żądania - spór prowadzony jest dalej z udziałem mediatora. (art. 10)

Mediatora ustalają wspólnie strony sporu zbiorowego. (art. 11)

Reklama

Jeżeli, strony nie mogą dojść do porozumienia co do wyznaczenia osoby mediatora, w ciągu 5 dni, dalsze postępowanie prowadzone jest z udziałem mediatora, wskazanego na wniosek jednej ze stron, przez ministra właściwego do spraw pracy. (art. 11 pkt. 2)

Zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 roku w sprawie warunków wynagradzania mediatorów z listy ustalonej przez ministra właściwego do spraw pracy ( Dz. U, Nr 269, poz. 2673) - Koszty postępowania mediacyjnego, w równych częściach ponoszą strony sporu zbiorowego, chyba, że zostanie uzgodniony inny podział.

Postępowanie mediacyjne kończy się podpisaniem porozumienia, a w przypadku nieosiągnięcia porozumienia, pojawia się uprawnienie do podjęcia akcji strajkowej.

Strajk może zostać zorganizowany bez zachowania powyżej wymienionych zasad, jeżeli bezprawne działanie pracodawcy uniemożliwiło przeprowadzenie rokowań lub mediacji, a także w wypadku gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy z prowadzącym spór działaczem związkowym. (art. 17 pkt. 2 Ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o rozwiązywaniu sporów zbiorowych)

Strajk

Kwestie strajku pracowników i zasady jego organizowania, reguluje Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku  o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 295, zm. z 2015 r. poz. 1240).

Zgodnie z art. 17 pkt. 1 niniejszej ustawy – Strajk, polega na zbiorowym powstrzymaniu się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu, który dotyczyć może:

  1. warunków pracy;
  2. płac;
  3. świadczeń socjalnych,
  4. praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszenia się. (art. 1)

Udział w strajku jest dobrowolny. (art. 18)


Kiedy strajk jest niedopuszczalny?

Zgodnie z art. 19, nie jest dopuszczalnym zaprzestanie pracy w wyniku akcji strajkowych na stanowiskach pracy, urządzeniach czy tez instalacjach, na których zaniechanie pracy, zagraża życiu, zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa.

Organizowanie strajku jest  niedopuszczalne w :

  1. Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
  2. Agencji Wywiadu
  3. Służbie Kontrwywiadu Wojskowego
  4. Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
  5. W jednostkach policji i Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
  6. Służbie Więziennej
  7. Straży Granicznej i Służbie Celnej
  8. W jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej.

Prawo do strajku nie przysługuje pracownikom, którzy zatrudnieni są w organach władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej, sądach oraz w prokuraturze.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż związek zawodowy działający w innym zakładzie pracy może zorganizować strajk solidarnościowy, w obronie praw i interesów pracowników, którym nie przysługuje prawo do strajku. Czas trwania takiego strajku, nie może przekroczyć jednak, więcej niż połowy dnia roboczego.

Strajk zakładowy i strajk wielozakładowy

Strajk zakładowy - ogłaszany jest przez organizację związkową. Warunkiem jest uzyskanie zgody większości głosujących pracowników, o ile w głosowaniu udział wzięło co najmniej 50% pracowników zakładu pracy.

Strajk wielozakładowy- ogłaszany jest przez organ związku wskazany w statucie po uzyskaniu zgody większości  głosujących pracowników, w poszczególnych zakładach pracy, jeżeli w głosowaniu udział wzięło co najmniej 50% pracowników.

Ogłoszenie strajku powinno nastąpić co najmniej na 5 dni przed jego rozpoczęciem.

Kierownik zakładu pracy

Kierownik zakładu pracy, nie może być w czasie strajku ograniczony w pełnieniu obowiązków i w wykonywaniu uprawnień w odniesieniu do:

  1. pracowników, którzy nie biorą udziału w strajku
  2. zapewnienia ochrony mienia zakładu i nieprzerwanej pracy  obiektów, urządzeń i instalacji, których unieruchomienie może stanowić zagrożenie dla życia, zdrowia ludzkiego lub działalności zakładu. (art. 21)

Organizatorzy strajku są zobowiązani do współdziałania z kierownikiem zakładu pracy, w zakresie niezbędnym do zapewnienia ochrony mienia zakładu pracy, obiektów, urządzeń, instalacji.

Uprawnienia pracownika

 Jeżeli strajk zorganizowany jest zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracownik zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień wynikających ze stosunku pracy. Pracownik nie ma natomiast prawa do wynagrodzenia. Okres przerwy w wykonywaniu pracy wlicza się do okresu zatrudniania w zakładzie pracy. (art. 23 pkt. 2)

Udział pracownika w strajku zorganizowanym zgodnie z przepisami ustawy, nie stanowi naruszenia obowiązków pracowniczych.

Fundusze strajkowe

Zgodnie z art. 24, związki zawodowe decydują o tworzeniu i wykorzystaniu funduszów strajkowych. Nadto, fundusze te nie podlegają egzekucji.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy

Odpowiedzialności, za naruszenie przepisów ustawy podlega ten, kto w związku z pełnioną funkcją lub zajmowanym stanowiskiem:przeszkadza we wszczęciu lub prowadzeniu strajku w sposób zgodny prawem sporu zbiorowego, nie dopełnia obowiązków określonych w ustawie, kieruje strajkiem lub inną akcją protestacyjną, która jest wbrew przepisom ustawy - podlega karze grzywny lub karze ograniczenia wolności.

Za szkody wyrządzone strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną wbrew przepisom ustawy, organizator ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 295, zm. z 2015 r. poz. 1240);

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 roku w sprawie warunków wynagradzania mediatorów z listy ustalonej przez ministra właściwego do spraw pracy (Dz. U, Nr 269, poz. 2673).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?