REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rozwiązanie umowy o pracę z ciężarną pracownicą

Maciejewicz Aleksandra
 LexOmni.pl
usługi prawne on line
ciąża, prawa pracownicze, rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą w ciąży
ciąża, prawa pracownicze, rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą w ciąży
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Z pewnością większość pracowników jest świadoma faktu, iż w świetle polskiego prawa powszechnego nie można zwolnić pracownicy w ciąży. Nie jest również konieczne wskazywanie powodów, dla których zasada ta jest słuszna i ważna w świetle niepewnej sytuacji społeczno-gospodarczej naszego kraju. A jednak istnieją okoliczności, w których ciężarna pracownica może stracić pracę.

Ochrona prawna pracownicy w ciąży - przepisy

W myśl art. 177 ust. 1 kodeksu pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, dalej zwany "kp"), pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

REKLAMA

Autopromocja

Szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem poddane zostały wszystkie pracownice, bez względu na rodzaj umowy, poza zawartą na okres próbny nieprzekraczający miesiąca (art. 177 ust. 2 kp). Dodatkowy środek ochrony prawnej przewidziano natomiast w § 3 komentowanego artykułu w odniesieniu do umów na czas określony, na czas wykonywania określonej pracy oraz umowy na okres próbny przekraczający miesiąc, które uległyby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży; umowy takie ulegają bowiem przedłużeniu do dnia porodu.

W okresie do ustania zatrudnienia pracodawca powinien zapewnić pracownicy możliwość wykonywania pracy albo dotychczas wykonywanej, albo innej odpowiedniej ze względu na jej kwalifikacje i stan ciąży. W razie niemożliwości zapewnienia takiej pracy, na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych, do dnia porodu przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm.),.

Jeśli zawiniła pracownica w ciąży

Co jednak, gdy ciężarna pracownica obraża klienta albo nie wykonuje swoich nawet podstawowych obowiązków? Otóż pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z jej winy w razie:

  1. ciężkiego naruszenia przez pracownicę podstawowych obowiązków pracowniczych,
  2. popełnienia przez pracownicę w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie jej na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  3. zawinionej przez pracownicę utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.  (tak w: art. 52 ust. 1 kp)

Zgodnie z uchwałą SN z 18 marca 2008 r. (sygn. akt II PZP 2/08), w sytuacji, gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa bądź taka organizacja funkcjonuje, ale nie reprezentuje interesów pracownicy, dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie ciąży pracownicy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Odpowiedzialność pracodawcy za szkody wyrządzone przez pracownika

Oszczędzanie na mieszkanie bez "podatku Belki"?

Rozwiązanie umowy o pracę z ciężarną w wypadku upadłości firmy

Pracodawca może także (po uzgodnieniu z organizacją związkową terminu) rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem w wypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pojęcia ogłoszenia upadłości i likwidacji zakładu pracy należy rozumieć tak samo jak w art. 411 kp. Likwidacją pracodawcy nie będzie przejście zakładu pracy na innego pracodawcę w trybie art. 231 (tak w: wyrok SN z 9 kwietnia 1998 r., I PKN 42/98 czy wyrok SN z 4 października 2000 r., I PKN 57/00).

Jeśli pracownica i pracodawca nie wiedzą o ciąży

Zdarzają się jednak sytuacje, w których pracownica albo pracodawca nie wiedzieli o ciąży, zaś praca została wypowiedziana. Czy nieświadomość stanu pracownicy może powodować utratę ochrony­?

REKLAMA

Zakaz wypowiadania umowy o pracę dotyczy zarówno jego dokonania w okresie ochronnym, jak i rozwiązania umowy o pracę wskutek wcześniej złożonego wypowiedzenia.

Pracownica, która początkowo nie kwestionowała wypowiedzenia jej umowy o pracę, może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę (wyrok SN z 29 marca 2001 r., I PKN 330/00).

Ponadto, kobiecie, która nie była w ciąży w chwili wypowiedzenia jej umowy o pracę, lecz zaszła w ciążę w okresie jej wypowiedzenia, przysługuje ochrona, choćby po okresie wypowiedzenia nastąpiło przerwanie ciąży (uchwała SN z 13 kwietnia 1972 r., III PZP 7/72).

Uprawnień takich, jak powyższe nie ma natomiast pracownica, która wypowiedziała umowę o pracę, a następnie zaszła w ciążę w okresie wypowiedzenia (wyrok SN z 3 lutego 1993 r., I PZP 72/92). Nie złożyła bowiem oświadczenia pod wpływem błędu. To samo dotyczy pracownicy, która nie była w ciąży w momencie złożenia oferty rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron bądź zgody na takie porozumienie, a zaszła w ciążę po tej dacie. W tych trzech wymienionych przypadkach dojdzie do rozwiązania umowy o pracę.

Należy wskazać, iż urlopu macierzyńskiego nie zalicza się do okresu urlopu trwającego co najmniej trzy miesiące (nie sumuje się ich), w czasie którego dopuszczalne jest wypowiedzenie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w sytuacjach, o których mowa w art. 41 kp (tak w: wyrok SN z 21 listopada 2006 r., II PK 52/06).


Wygaśnięcie umowy o pracę pracownicy w ciąży

Przepis art. 177 kp chroni przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego, natomiast nie chroni pracownicy przed wygaśnięciem umowy o pracę (z przyczyn określonych m. in. w art. 632 i art. 66 kp). Dotyczy to również wygaśnięcia stosunku pracy, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1593). Także rozwiązanie stosunku pracy w wyniku odwołania ze stanowiska pracownika zatrudnionego na podstawie powołania nie wymaga zachowania określonego w przepisach art. 177 § 1 kp trybu współdziałania zakładu pracy z organami związków zawodowych, obowiązującego przy rozwiązywaniu przez zakład pracy umów o pracę (art. 72 § 2 kp).

Szczególne regulacje dotyczące wypowiedzenia w czasie ciąży

Szczególne regulacje dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę lub wypowiedzenia zmieniającego są określone w art. 5 i 7 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.).

Wypowiedzenie zmieniające jest dopuszczalne na podstawie art. 5 ust. 5 pkt 1 niniejszej ustawy, który stanowi, iż w razie zwolnień grupowych możliwe jest wypowiedzenie kobiecie w ciąży lub kobiecie i mężczyźnie korzystającym z urlopu macierzyńskiego warunków pracy i płacy, jeżeli nie jest możliwe dalsze zatrudnianie takiej osoby na zajmowanym stanowisku.

Jeżeli takie wypowiedzenie skutkuje obniżeniem wynagrodzenia, kobiecie w ciąży do dnia porodu przysługuje dodatek wyrównawczy, obliczany według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289 ze zm.).

Należy również wspomnieć, iż w okresie ochronnym umowa o pracę może być również rozwiązana za porozumieniem stron. W tych wypadkach pracownica musi jednak być świadoma ciąży, a mimo to zrezygnować z przysługującej jej ochrony (tak w: wyrok SN z 7 maja 1958 r., II CR 700/57).

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Obowiązkowe odpisy i dobrowolne zwiększenia na ZFŚS. Ile wynoszą w 2025 r. i w jakim terminie je wpłacić?

Do 31 maja 2025 r. pracodawca tworzący zakładowy fundusz świadczeń socjalnych musi wpłacić na rachunek funduszu kwotę stanowiącą co najmniej 75 proc. równowartości dokonanych odpisów. Pozostałą kwotę dokonanych odpisów i zwiększeń należy przekazać na rachunek bankowy ZFŚS w terminie do 30 września 2025 r. Jaka jest wysokość odpisów i zwiększeń na ZFŚS w 2025 r.?

Komu przysługuje renta wdowia i w jakiej wysokości? ZUS zaprasza na dyżur telefoniczny

Od 1 lipca 2025 r. osoby owdowiałe będą mogły pobierać swoją emeryturę oraz powiększyć ją o część renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Alternatywnie będą mogły pobierać rentę rodzinną wraz z częścią swojej emerytury. Jak starać się o rentę wdowią odpowiedzą eksperci ZUS podczas dyżuru telefonicznego.

Komunikat ZUS: Wdrożenie nowej metryki programu Płatnik

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o planowanym wdrożeniu nowej metryki 307 dla wersji 10.02.002 programu Płatnik.

Polacy żyją coraz dłużej - GUS opublikował tablicę średniego dalszego trwania życia. Czy ZUS przeliczy emerytury?

Nowa tablica średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn wskazuje, że Polacy żyją coraz dłużej. Czy warto składać wnioski o ponowne przeliczenie już otrzymywanej emerytury?

REKLAMA

Trwa nabór wniosków o świadczenie wychowawcze. Jak uniknąć przerwy w wypłatach 800 plus?

1 czerwca 2025 r. rozpocznie się nowy okres świadczeniowy w programie 800 plus. Wniosek o świadczenie wychowawcze można złożyć jedynie drogą elektroniczną. Jak można uniknąć przerwy w wypłacie świadczenia?

Jak prawidłowo usprawiedliwić nieobecności w pracy. Nieprzyjemne konsekwencje zaniedbania tego obowiązku

W razie nieobecności w pracy pracownik zobowiązany jest do jej usprawiedliwienia. W tym celu przepisy prawa pracy określają, jakie są przyczyny usprawiedliwiające nieobecność w pracy. Wymieniają też dowody, na podstawie których można usprawiedliwić nieobecność pracownika.

Zmiany w wynagrodzeniach 2025 i 2026 - transparentnie i jawnie

Do 7 czerwca 2026 roku Polska musi wdrożyć dyrektywę o jawności i przejrzystości wynagrodzeń. Przedsiębiorcy mają niewiele czasu na poważne zmiany w zakresie polityki płacowej. Nowe przepisy oznaczają bowiem konieczność przeprowadzenia wnikliwej analizy struktury płac w firmie, wprowadzenie nowych procedur dotyczących prawa do informacji o wynagrodzeniu i kryteriów ustalania jego wysokości. Choć prace nad ustawą wprowadzającą te przepisy nadal trwają, już teraz warto podjąć działania, które przygotują firmę na nową sytuację.

Najlepiej teraz złóż wniosek o rentę wdowią ERWD. Sprawdź, dlaczego

ZUS podpowiada, że teraz jest najlepszy czas na złożenie wniosku o rentę wdowią ERWD. Dlaczego? Dopiero połowa osób uprawnionych złożyła wniosek o rentę wdowią. Od stycznia były duże kolejki. Kolejna fala wniosków przewidywana jest w maju 2025 r.

REKLAMA

Trzynasta emerytura już we wtorek 1 kwietnia 2025 r.

Trzynasta emerytura trafi do emerytów już we wtorek 1 kwietnia 2025 r. Otrzyma ją 889 tys. osób. Kiedy będą kolejne wypłaty trzynastek? Czy można je dostać kilka razy? Czy każdy je otrzyma? Ile wynosi trzynastka w 2025 roku?

Dodatkowe pieniądze dla seniorów. 1 kwietnia pierwsze trzynastki wpłyną na konta emerytów i rencistów

Pierwszy termin wypłaty trzynastych emerytur przypada na wtorek, 1 kwietnia 2025 r. Trzynastki znajdą się na kontach seniorów razem z ich emeryturą lub rentą. Dodatkowe wypłaty przysługują w wysokości najniższej emerytury.

REKLAMA