Działalność gospodarcza, Zmiany prawa

Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) dysponuje nowymi uprawieniami pozwalającymi skuteczniej kwestionować cywilnoprawne formy zatrudnienia, jeżeli sposób wykonywania pracy odpowiada cechom stosunku pracy. Inspektorzy mogą w trakcie kontroli wydać polecenie usunięcia naruszeń, a w przypadku jego niewykonania może zostać wydana decyzja stwierdzającą istnienie stosunku pracy albo dana sprawa będzie mogła być skierowana do sądu. Pierwsze tygodnie obowiązywania nowych przepisów pokazują, że PIP już korzysta z nowych kompetencji.

Zmiana umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę przez inspektora pracy będzie możliwa już od 8 lipca 2026 r. W tym dniu wchodzi w życie nowelizacja ustawy o PIP. Jak będzie się to odbywało? Co już teraz powinien zrobić pracodawca?

Sejm zajmie się projektem, który może zmienić sposób liczenia minimalnego wynagrodzenia. Zmiany obejmą nie tylko zasady wypłaty pensji, ale też wyższe kary dla pracodawców. Składniki wynagrodzenia, takie jak premie czy dodatki funkcyjne, będą wyłączane z jej zakresu - a to oznacza zmianę w wysokości podstawy wynagrodzenia dla wielu pracowników.

Jak krok po kroku freelancer może rozliczyć PIT w 2026 r. (zlecenie, działalność nierejestrowana, działalność gospodarcza)? Jak można obniżyć podatek? Do kiedy należy rozliczyć PIT?

Najnowsze zmiany w prawie pracy zostały podpisane przez prezydenta Karola Nawrockiego jeszcze w listopadzie 2025 r. Dotyczą układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych. Kto może być objęty układem zbiorowym pracy? Nie tylko etatowcy, a nawet emeryci i renciści.

Parlament zakończył prace nad ustawą dotyczącą układów zbiorowych. Będzie łatwiej zawrzeć układ, a więc i ustanowić przepisy bardziej korzystne dla pracowników, np. dodatkowe dni urlopu czy systematyczne podwyżki wynagrodzeń. Oto 7 najważniejszych zmian w ustawie.

Dziś wchodzą w życie zmiany dotyczące 8 tygodni urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego w przypadku martwego urodzenia. Czy urodzenie martwego dziecka daje prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego? Jakie są przepisy prawa pracy i ubezpieczeń?

Od 1 czerwca 2025 roku wzrosną minimalne wynagrodzenia pracowników młodocianych odbywających przygotowanie zawodowe oraz kwoty wpłat na PFRON. To efekt ogłoszenia przez GUS wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w pierwszym kwartale bieżącego roku. Sprawdź aktualne stawki obowiązujące w okresie wakacyjnym.

Nowy, pełnopłatny uzupełniający urlop macierzyński wchodzi w życie 19 marca 2025 r. Będzie przysługiwał także służbom mundurowym. Jakie nowe przepisy prawne dotyczące funkcjonariuszy zaczynają funkcjonować już za kilka dni?

Zapadł ważny wyrok Sądu Najwyższego (II NSNc 267/24) wydany w efekcie złożenia skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw. ZUS nie podważy podstawy wymiaru składek w pierwszym miesiącu działalności.

Od 2026 r. zmienią się zasady ustalania stażu pracy. W projekcie nowelizacji Kodeksu pracy, przygotowywanej przez MRPiPS, do okresu zatrudnienia wliczane będą nie tylko okresy świadczenia pracy na podstawie umów o pracę, ale także okresy wykonywania umów zlecenia czy prowadzenia działalności pozarolniczej. Również okresy służby będą wliczane do okresu pracy.

Wielu na to czekało. Czy to koniec z erą umów śmieciowych i nakłaniania do zakładania działalności gospodarczej i podpisywania kontraktów B2B, w miejsce umów o pracę. Być może. Planowane są niemałe zmiany na 2024 czy ewentualnie 2025 r. w Kodeksie Pracy, na które wielu czekało. Okres prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania zlecenia i świadczenia "pracy" a raczej usług na podstawie innych umów cywilnoprawnych ma być wliczany do stażu pracy. Na co to wpłynie? Na wiele czynników: emeryturę, rentę, odprawy, świadczenia finansowe i inne prawa związane z okresem zatrudnienia.

Jest światełko nadziei dla przedsiębiorców. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zajęła się pytaniem RPO: czy do stażu pracy wlicza się działalność gospodarcza i umowy cywilnoprawne? Ogromna ilość przedsiębiorców czy samozatrudnionych w Polsce wykonujących pracę np. na podstawie umowy zlecenia czy o dzieło od wielu lat postuluje o wliczanie do stażu pracy - warunkującego uprawnienia pracownicze - okresów działalności gospodarczej oraz pracy świadczonej na podstawie umów cywilnoprawnych.

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą. Na początku września br. poślubiłem swoją pracownicę i zgłosiłem ją do ubezpieczeń społecznych jako osobę współpracującą. W związku z tym, że jest ona uczestnikiem PPK, mam pytanie, czy nadal jestem zobowiązany do naliczania za nią wpłat do PPK?   

Początek 2023 r. stał pod znakiem uchwalania i wprowadzania w życie wielu nowych przepisów prawa pracy. O najważniejszych zmianach w Kodeksie pracy rozmawialiśmy z Przemysławem Workiem, rzecznikiem Okręgowego Inspektoratu Pracy w Warszawie, starszym inspektorem pracy. W drugiej części naszej rozmowy poruszyliśmy m.in. tematy dotyczące pracy zdalnej, kontroli trzeźwości i zatrudniania obywateli Ukrainy.

Kwestie podatkowe prowadzenia działalności gospodarczej dla emerytów i rencistów nie różnią się niczym od prowadzenia firmy przez innych przedsiębiorców. Mogą oni wybrać jedną z trzech form opodatkowania: skalę podatkową, podatek liniowy bądź ryczałt. Inaczej natomiast prezentuje się kwestia składek na ubezpieczenie społeczne.