REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

B2B a BHP

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
B2B a BHP
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

B2B a BHP - jakie są obowiązki pracodawców czy przedsiębiorców współpracujących z osobami niebędącymi pracownikami czy też  z innymi przedsiębiorcami? Czy jednoosobowa działalność musi mieć szkolenie BHP? Czy pracodawca musi zapewnić BHP studentom? Okazuje się, że jest wiele obowiązków, o których nie wiedzą pracodawcy czy przedsiębiorcy.

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP względem niepracowników

Wielu, być może mylnie, uważa, że obowiązki związane z bezpieczeństwem i higieną pracy (BHP) należy stosować tylko do pracowników. Okazuje się, że nie! Pracodawcy czy przedsiębiorcy nie zatrudniający pracowników ale współpracujący np. z osobami zatrudnionymi na podstawach cywilnoprawnych, na podstawie B2B (business-to-business) - czyli współpraca pomiędzy dwoma przedsiębiorcami, czy też  organizujący zajęcia na terenie zakładu pracy dla studentów i uczniów niebędących jego pracownikami - musi zapewnić BHP tym podmiotom! Dlaczego? Skąd to wynika? Jaka jest podstawa prawna? Odpowiedź można znaleźć w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP).

REKLAMA

Autopromocja

Przepis art. 304 § 1 KP, wskazuje, że pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2 KP, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą. 

Przykład
Jakie to są obowiązki? Okazuje się, że jest to katalog otwarty, jednak do najważniejszych należą:

1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy;
2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń;
3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy;
4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy;
5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych;
6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;
7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

Jak podkreśla w wyroku Sąd Apelacyjny w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 listopada 2020 r., III AUa 172/20 - ustawowe nakazy i zakazy odnoszące się do bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu pracy, bezwarunkowo zobowiązują pracodawcę do zapewnienia pracownikom oraz innym osobom fizycznym świadczącym pracę, bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. To pracodawca ponosi odpowiedzialność za złamanie tych nakazów i zakazów (niewykonanie zobowiązania), a powierzenie przez niego zadań w tym zakresie swoim pracownikom, w tym powołanym do tego służbom, ewentualnie zlecenie tych zadań podmiotom zewnętrznym, nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy prowadzonym przez pracodawcę. Oznacza to, że pracodawca zawsze ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, w granicach swojego zobowiązani

W świetle art. 304 § 1 KP w zw. z art. 207 § 2 KP powinność pracodawcy zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, dotyczy zarówno pracowników, jak i osób świadczących pracę w ramach niepracowniczych stosunków zatrudnienia cywilnoprawnego (wynikających z umowy o dzieło, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług). W wykonaniu tego obowiązku pracodawca może od tych osób domagać się przestrzegania przepisów i zasad bhp, wydając im polecenia usunięcia w tym zakresie ewentualnych uchybień i kontrolując ich wykonanie (art. 207 § 2 pkt 2). Odpowiednikiem tych kompetencji pracodawcy jest po stronie wspomnianych osób przewidziany w art. 304[1] KP obowiązek respektowania art. 211 KP, traktującego przestrzeganie przepisów oraz zasad bhp jako "podstawowy" obowiązek pracownika (innego zatrudnionego) - tak stwierdził natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r., I OSK 1558/15.

Ważne

Obowiązki BHP przedsiębiorców (niebędących pracodawcami) względem niepracowników i samozatrudnionych 

Obowiązki określone w art. 207 § 2 KP stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne:
1) na innej podstawie niż stosunek pracy;
2) prowadzące na własny rachunek działalność gospodarczą.

Czy pracodawca musi zapewnić BHP studentom?

Tak, pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki zajęć odbywanych na terenie zakładu pracy przez studentów i uczniów niebędących jego pracownikami. Wprawdzie, placówki oświatowe i uczelnie są zobowiązane do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków odbywania w nich zajęć przez uczniów i studentów, niemniej dodatkowe zabezpieczenie polega na tym, że uczniowie i studenci w trakcie odbywanych zajęć (np. praktyk) nie pozostają w zatrudnieniu, niemniej są chronieni przed zagrożeniami występującymi w środowisku pracy w sposób zbliżony do pracowników. Wymieniony obowiązek spoczywa także na podmiocie, który nie jest pracodawcą (bo nie zatrudnia pracowników), ale np. przyjmuje studentów na praktyki.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Środki niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia dla osób trzecich

W razie prowadzenia prac w miejscu, do którego mają dostęp osoby niebiorące udziału w procesie pracy (np. w ogólnodostępnych pomieszczeniach, na wolnym powietrzu), pracodawca jest obowiązany zastosować środki niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia tym osobom. Ten przepis wydaje się najbardziej wątpliwy i najrzadziej stosowany w praktyce, bo np. czy ogrodzenie miejsca pracy przy budowie np. taśmą jest wystarczające - nie wydaje się.

Czy jednoosobowa działalność (samozatrudniony) musi mieć szkolenie BHP?

Przepisy prawne tego nie regulują. Nie ma zatem prawnego obowiązku organizowania dla siebie szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, jeżeli posiada się status samozatrudnionego, czyli przedsiębiorcy prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą ale nie zatrudniającego do tego pracowników. Niemniej jednak jak wynika, z wcześniejszej części artykułu jeżeli dochodzi w ramach tej działalności do współpracy z innymi podmiotami, należy zapewnić im BHP.

Państwowa Inspekcja Pracy o bezpieczeństwie samozatrudnionych 

Zagadnieniu zapewnienia bezpiecznych warunków pracy osobom samozatrudnionym było poświęcone w dniu 9 stycznia 2024 r. posiedzenie Rady Ochrony Pracy. Jak podkreślano na spotkaniu: "Państwowa Inspekcja Pracy od lat konsekwentnie prowadzi działania ukierunkowane na zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wszystkim pracującym, bez względu na formę zatrudnienia. Naszą misją są działania mające na celu ograniczanie zarówno wypadków przy pracy, jak i chorób zawodowych, do których w znacznej mierze przyczyniają się niewłaściwe warunki pracy. Wyniki kontroli prowadzonych przez inspektorów pracy wskazują na niewystarczający zakres ochrony osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Także możliwe do egzekwowania przez Państwową Inspekcję Pracy wymagania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w przypadku tej grupy osób przysparzają trudności. (…) Państwowa Inspekcja Pracy – realizując swoje ustawowe obowiązki – będzie kontynuowała działania nadzorczo-kontrolne w najbardziej wypadkogennych sektorach gospodarki i obszarach funkcjonowania przedsiębiorstw. Planowane zadania kontrolne nie są bezpośrednio ukierunkowane na firmy współpracujące z osobami fizycznymi na innej podstawie niż umowa o pracę. Dopiero po przystąpieniu do kontroli w konkretnej firmie istnieje możliwość weryfikacji, na jakiej podstawie prawnej pracują w niej osoby zatrudnione. Wynika to z braku możliwości wcześniejszego ustalenia firm, które masowo wykorzystują pozapracownicze formy współpracy.".

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

Maksymalna temperatura w pracy – będą nowe przepisy bhp!

Jaka może być maksymalna temperatura w pracy? W związku z występującymi upałami pracownicy pytają o swoje prawa. Będą nowe przepisy bhp chroniące pracowników przed pracą w upale. Dnia 10 lipca 2024 r. odbyło się spotkanie z Głównym Inspektorem Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

REKLAMA

Tę informację należało obowiązkowo złożyć pracodawcy do 10 lipca. Jakie konsekwencje grożą w razie jej niezłożenia?

10 lipca 2024 r. minął termin złożenia przez zakładowe organizacje związkowe informacji o liczbie członków. Do tego dnia należało poinformować pracodawcę o liczbie związkowców według stanu na 30 czerwca br. Czy organizacjom, które nie dopełniły tego obowiązku, grożą jakieś sankcje? 

Nowelizacja Kodeksu pracy. Zmiany dotyczą podstawowych uprawnień pracowniczych

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada zmiany dotyczące podstawowych uprawnień pracowniczych. Do stażu pracy będzie wliczany okres wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia lub świadczenia usług zawartych z obecnym pracodawcą. Wpłynie to m.in. na długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

Urlop wypoczynkowy: wymiar, udzielanie, wynagrodzenie i dofinansowanie

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych. Przepisy prawa pracy dokładnie określają jego wymiar i zasady udzielania. Pracownikom przysługuje wynagrodzenie urlopowe. Pracodawcy często też dofinansowują im wypoczynek.

Jak motywować pracowników, także pokolenie Z? Oto najskuteczniejsze metody

Jak skutecznie motywować pracowników? Co najbardziej docenia pokolenie Z? Jak zbudować motywującą kulturę pracy? Poznaj skuteczne metody motywowania pracowników: klucz do sukcesu Twojego zespołu HR.

REKLAMA

Wskaźniki HR – jak ważna jest analiza danych w zarządzaniu obszarem zatrudnienia w firmach

Kluczowe wskaźniki HR - czym są? Artykuł stanowi krótkie szkolenie na temat tego, jak ważna jest analiza danych w zarządzaniu obszarem zatrudnienia w firmach.

Odprawa czy odszkodowanie? Świadczenia dla pracownika w razie rozwiązania umowy o pracę

Pracownik ma prawo do odprawy pieniężnej w razie rozwiązania umowy o pracę w ramach zwolnienia grupowego i zwolnienia indywidualnego. Natomiast w razie skrócenia okresu wypowiedzenia przysługuje mu odszkodowanie.

REKLAMA