REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
rozwiń >

Wystawienie faktury podczas zwolnienia lekarskiego – czy to praca?

Sąd Najwyższy zajął się ważną sprawą dotyczącą utraty prawa do zasiłku chorobowego jak i koniecznością zwrotu pobranych świadczeń z ZUS-u, w sytuacji wykonywania pracy zarobkowej podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim. Przyjęło się uważać, że nie można podwójnie się wzbogać z tego samego tytułu, czyli albo się choruje i pobiera zasiłek albo jest się zdolnym do pracy i osiąga się z tego tytułu przychody.

REKLAMA

Autopromocja

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. I USKP 101/21, „przełamał” takie podejście, ponieważ stwierdził, że wykonywanie pewnych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (tj. wystawienie faktury) nie stanowi wykonywania pracy, szczególnie jeżeli ubezpieczony nie wprowadza w błąd ZUS-u i nie działa świadomie celem naruszenia prawa. Wystawienie takiego dokumentu to jedynie czynność formalna i techniczna.

W niniejszej sprawie ubezpieczona, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą w ramach franczyzy sklepu z odzieżą przeszła na zwolnienie lekarskie. W tym czasie nie mogła osobiście wykonywać pracy tak więc zatrudniła do pomocy pracownika na zastępstwo. Jedyną czynnością, którą ubezpieczona musiała podjąć w czasie swojej niezdolności do pracy było wystawienie w formie elektronicznej faktury. Na podstawie umowy franczyzy ubezpieczona była zobowiązana do wykonania tej czynności osobiście. Pomimo tego ZUS uznał, że wystawienie faktury jest czynnością zarobkową i nakazał zwrot nienależnie pobranego zasiłku w kwocie 23 tys. zł. Ubezpieczona odwołała się od decyzji, jednak sądy obu instancji nie przyznały jej racji i przegrała sprawę. Nie rezygnując, pełnomocnik ubezpieczonej wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Wystawienie faktury to czynność formalna

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu II instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ ten nie zbadał całości okoliczności sprawy i nie rozważył wszystkich zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na bardzo ważny aspekt art. 17  ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2021.1133 t.j.)  bowiem nie jest on dostosowany do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Czym innym jest praca etatowego pracownika, praca przedsiębiorcy zatrudniającego pracowników czy osoby wykonującej jednoosobową działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie ubezpieczona nie chciała podwójnie się wzbogacić, przecież musiała opłacać składki i podatki za nowo zatrudnionego pracownika.

Teraz sąd II instancji będzie musiał zweryfikować: czy składanie podpisu pod fakturą stanowi prowadzenie działalności czy wyłącznie obowiązkową czynność, którą trzeba wykonać, bez względu na stan zdrowia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Na czym polega kontrola zwolnienia lekarskiego?

Zarówno pracodawca jak i ZUS są uprawnieni do kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy. Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

- nie wykonuje pracy zarobkowej

- nie wykorzystuje zwolnienia od pracy z powodu choroby w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Jeżeli któraś z okoliczności zostanie stwierdzona i udowodniona ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zasiłek nie przysługuje także jeżeli zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane. Co więcej osoba, która pobrała nienależne świadczenie, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Co jest czynnością zarobkową?

REKLAMA

Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach jak i ZUS podkreślają, że pojęcie pracy i wykonywania czynności zarobkowych należy rozumieć bardzo szeroko. Niemniej jednak każdy przypadek należy oceniać indywidualnie. Poniżej wykaz czynności, które przez Sądy czy ZUS zostały jak i nie zostały uznane za pracę.

O zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej można mówić gdy ma miejsce wykonywanie różnych czynności na podstawie m.in.: stosunku pracy, mianowania, powołania, wyboru, prowadzenia działalności rolniczej, umów cywilnoprawnych ​​​ (umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło) czy też prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Co uznaje się za pracę?

Za pracę uznaje się:

  • udział pracownika będącego członkiem rady nadzorczej spółki akcyjnej w posiedzeniach rady nadzorczej i wykonywanie czynności nadzorczych oraz otrzymywanie z tego tytułu wynagrodzenia;
  • wykonywanie czynności zarządu przez jednoosobowo zarządzającego spółką z o.o. prezesa zarządu
  • udział adwokata - członka zespołu adwokackiego w rozprawach;
  • odpłatne wykonywanie przez radcę prawnego czynności zawodowych, np. podpisywanie dokumentów, reprezentowanie przed sądem, sporządzanie pism procesowych;
  • zawarcie przez przedsiębiorcę w okresie pobierania zasiłku chorobowego umowy o pracę z nowym pracownikiem;
  • prowadzenie własnej działalności gospodarczej.

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej

ZUS wskazuje, że: „Prowadzeniem działalności jest nie tylko wykonywanie konkretnych prac, ale także wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem zakładu, takich jak nadzór nad pracownikami, obsługa klientów, wydawanie materiałów itp. Jedynie wykonywanie formalnoprawnych czynności związanych z funkcjonowaniem firmy w okresie choroby osoby prowadzącej działalność, nie powoduje utraty przez nią prawa do zasiłku. Chodzi tu przede wszystkim o czynności niezbędne do funkcjonowania firmy, których osoba prowadząca działalność jednoosobowo i będąca jednocześnie pracodawcą, nie może zaniechać w okresie choroby, np. niezbędne sprawy kadrowe, opłacanie czynszu, czy podpisanie, ale nie sporządzanie dokumentów finansowych. Taka sporadyczna, wymuszona okolicznościami aktywność - zdaniem sądów - w niektórych przypadkach może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego”. (...) do podejmowania koniecznych ("wymuszonych") czynności prawnych lub faktycznych przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy powinien w okresie korzystania ze świadczeń chorobowych umocować lub wyznaczyć inną upoważnioną osobę.". 

Nie zawsze jednak da się umocować konkretną osobę do wykonywania czynności, np. w omawianej sprawie ubezpieczona była zobowiązana do osobistego wystawienia faktury. Da się zresztą zauważyć pewne sprzeczności w podejściu sądów, ponieważ raz uważają, że zatrudnianie pracowników podczas zwolnienia lekarskiego stanowi pracę, a innym razem twierdzą, że możliwe jest podejmowanie niezbędnych czynności kadrowych, jako czynność sporadyczna i wymuszona okolicznościami. 

Co nie jest wykonywaniem pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy?

Według różnych orzeczeń SN i ZUS-u nie jest wykonywaniem pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

  • udział wspólnika spółki cywilnej, którego wkład nie polega na świadczeniu usług, w zysku wypracowanym przez innych wspólników;
  • udział radnego w posiedzeniach zarządu miasta i uzyskiwaniu z tego tytułu diet;
  • udział w akcjach ratowniczych członków ochotniczej straży pożarnej;
  • udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej stanowiącego formę społecznej działalności niektórych jej członków i otrzymywanie z tego tytułu rekompensaty w formie ryczałtu
  • wykonywanie przez przedstawiciela Skarbu Państwa czynności członka rady nadzorczej w "realizującej misję publiczną" Telewizji Polskiej SA;
  • działalność uzasadnioną potrzebą środowiskową, społeczną czy publiczną, nawet gdy ubezpieczony otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2021.1133 t.j.)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Komu przysługuje darmowe sanatorium 2024 i 2025 r.?

Istnieje pewna grupa osób, którym przysługuje całkowicie darmowe sanatorium w 2024 r. i w 2025 r. Co więcej, można też skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji leczniczej w ramach ZUS. Co ważne, osoba, która przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale w trakcie kontroli L4 orzecznik stwierdzi potrzebę rehabilitacji leczniczej, także może skorzystać z bezpłatnego wyjazdu. 

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

REKLAMA

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

Świadczenie rehabilitacyjne 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Przy przedłużającej się chorobie warto pamiętać, że po wyczerpaniu limitu zasiłku chorobowego, można wystąpić o dodatkowe świadczenie, dzięki któremu będzie można dalej dochodzić do siebie. Sprawdź, czym jest świadczenie rehabilitacyjne, komu przysługuje, jak o nie wystąpić, a także jaka jest wysokość tego świadczenia.

Pracodawcy chcą wiedzieć o dorabianiu i dodatkowych umowach pracownika. Dlaczego?

Dlaczego pracodawcy chcą wiedzieć o dodatkowych umowach pracownika? Okazuje się, że widzą w nich zagrożenie. Czy pracownik musi informować głównego pracodawcę o podejmowanych dodatkowych zleceniach i dorabianiu do podstawowego wynagrodzenia?

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jakie są założenia tej ustawy? Co z minimalnym wynagrodzeniem w 2025 r.?

Rząd pracuje nad projektem nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowa ustawa wdraża dyrektywę dotyczącą minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Kiedy minimalne wynagrodzenie zostanie ustalone według nowych przepisów?

REKLAMA

Zaległy urlop do 30 września 2024

Zbliża się ważny termin, którego pracownicy i pracodawcy nie powinni przegapić. Z dniem 30 września 2024 r. przedawnią się niewykorzystane urlopy, które przysługiwały za rok 2020 r. a które powinny być udzielone najpóźniej do 30 września 2021 r. 

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku życia muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - ZUS czy OFE?

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - gdzie będzie trafiać składka emerytalna? Na subkonto w ZUS czy do OFE? Kolejne okno transferowe będzie otwarte dopiero w 2028 roku.

REKLAMA