Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
fot. Shutterstock
Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
rozwiń >

Wystawienie faktury podczas zwolnienia lekarskiego – czy to praca?

Sąd Najwyższy zajął się ważną sprawą dotyczącą utraty prawa do zasiłku chorobowego jak i koniecznością zwrotu pobranych świadczeń z ZUS-u, w sytuacji wykonywania pracy zarobkowej podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim. Przyjęło się uważać, że nie można podwójnie się wzbogać z tego samego tytułu, czyli albo się choruje i pobiera zasiłek albo jest się zdolnym do pracy i osiąga się z tego tytułu przychody.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. I USKP 101/21, „przełamał” takie podejście, ponieważ stwierdził, że wykonywanie pewnych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (tj. wystawienie faktury) nie stanowi wykonywania pracy, szczególnie jeżeli ubezpieczony nie wprowadza w błąd ZUS-u i nie działa świadomie celem naruszenia prawa. Wystawienie takiego dokumentu to jedynie czynność formalna i techniczna.

W niniejszej sprawie ubezpieczona, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą w ramach franczyzy sklepu z odzieżą przeszła na zwolnienie lekarskie. W tym czasie nie mogła osobiście wykonywać pracy tak więc zatrudniła do pomocy pracownika na zastępstwo. Jedyną czynnością, którą ubezpieczona musiała podjąć w czasie swojej niezdolności do pracy było wystawienie w formie elektronicznej faktury. Na podstawie umowy franczyzy ubezpieczona była zobowiązana do wykonania tej czynności osobiście. Pomimo tego ZUS uznał, że wystawienie faktury jest czynnością zarobkową i nakazał zwrot nienależnie pobranego zasiłku w kwocie 23 tys. zł. Ubezpieczona odwołała się od decyzji, jednak sądy obu instancji nie przyznały jej racji i przegrała sprawę. Nie rezygnując, pełnomocnik ubezpieczonej wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Wystawienie faktury to czynność formalna

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu II instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ ten nie zbadał całości okoliczności sprawy i nie rozważył wszystkich zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na bardzo ważny aspekt art. 17  ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2021.1133 t.j.)  bowiem nie jest on dostosowany do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Czym innym jest praca etatowego pracownika, praca przedsiębiorcy zatrudniającego pracowników czy osoby wykonującej jednoosobową działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie ubezpieczona nie chciała podwójnie się wzbogacić, przecież musiała opłacać składki i podatki za nowo zatrudnionego pracownika.

Teraz sąd II instancji będzie musiał zweryfikować: czy składanie podpisu pod fakturą stanowi prowadzenie działalności czy wyłącznie obowiązkową czynność, którą trzeba wykonać, bez względu na stan zdrowia.

Na czym polega kontrola zwolnienia lekarskiego?

Zarówno pracodawca jak i ZUS są uprawnieni do kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy. Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

- nie wykonuje pracy zarobkowej

- nie wykorzystuje zwolnienia od pracy z powodu choroby w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Jeżeli któraś z okoliczności zostanie stwierdzona i udowodniona ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zasiłek nie przysługuje także jeżeli zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane. Co więcej osoba, która pobrała nienależne świadczenie, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Co jest czynnością zarobkową?

Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach jak i ZUS podkreślają, że pojęcie pracy i wykonywania czynności zarobkowych należy rozumieć bardzo szeroko. Niemniej jednak każdy przypadek należy oceniać indywidualnie. Poniżej wykaz czynności, które przez Sądy czy ZUS zostały jak i nie zostały uznane za pracę.

O zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej można mówić gdy ma miejsce wykonywanie różnych czynności na podstawie m.in.: stosunku pracy, mianowania, powołania, wyboru, prowadzenia działalności rolniczej, umów cywilnoprawnych ​​​ (umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło) czy też prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Co uznaje się za pracę?

Za pracę uznaje się:

  • udział pracownika będącego członkiem rady nadzorczej spółki akcyjnej w posiedzeniach rady nadzorczej i wykonywanie czynności nadzorczych oraz otrzymywanie z tego tytułu wynagrodzenia;
  • wykonywanie czynności zarządu przez jednoosobowo zarządzającego spółką z o.o. prezesa zarządu
  • udział adwokata - członka zespołu adwokackiego w rozprawach;
  • odpłatne wykonywanie przez radcę prawnego czynności zawodowych, np. podpisywanie dokumentów, reprezentowanie przed sądem, sporządzanie pism procesowych;
  • zawarcie przez przedsiębiorcę w okresie pobierania zasiłku chorobowego umowy o pracę z nowym pracownikiem;
  • prowadzenie własnej działalności gospodarczej.

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej

ZUS wskazuje, że: „Prowadzeniem działalności jest nie tylko wykonywanie konkretnych prac, ale także wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem zakładu, takich jak nadzór nad pracownikami, obsługa klientów, wydawanie materiałów itp. Jedynie wykonywanie formalnoprawnych czynności związanych z funkcjonowaniem firmy w okresie choroby osoby prowadzącej działalność, nie powoduje utraty przez nią prawa do zasiłku. Chodzi tu przede wszystkim o czynności niezbędne do funkcjonowania firmy, których osoba prowadząca działalność jednoosobowo i będąca jednocześnie pracodawcą, nie może zaniechać w okresie choroby, np. niezbędne sprawy kadrowe, opłacanie czynszu, czy podpisanie, ale nie sporządzanie dokumentów finansowych. Taka sporadyczna, wymuszona okolicznościami aktywność - zdaniem sądów - w niektórych przypadkach może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego”. (...) do podejmowania koniecznych ("wymuszonych") czynności prawnych lub faktycznych przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy powinien w okresie korzystania ze świadczeń chorobowych umocować lub wyznaczyć inną upoważnioną osobę.". 

Nie zawsze jednak da się umocować konkretną osobę do wykonywania czynności, np. w omawianej sprawie ubezpieczona była zobowiązana do osobistego wystawienia faktury. Da się zresztą zauważyć pewne sprzeczności w podejściu sądów, ponieważ raz uważają, że zatrudnianie pracowników podczas zwolnienia lekarskiego stanowi pracę, a innym razem twierdzą, że możliwe jest podejmowanie niezbędnych czynności kadrowych, jako czynność sporadyczna i wymuszona okolicznościami. 

Co nie jest wykonywaniem pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy?

Według różnych orzeczeń SN i ZUS-u nie jest wykonywaniem pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

  • udział wspólnika spółki cywilnej, którego wkład nie polega na świadczeniu usług, w zysku wypracowanym przez innych wspólników;
  • udział radnego w posiedzeniach zarządu miasta i uzyskiwaniu z tego tytułu diet;
  • udział w akcjach ratowniczych członków ochotniczej straży pożarnej;
  • udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej stanowiącego formę społecznej działalności niektórych jej członków i otrzymywanie z tego tytułu rekompensaty w formie ryczałtu
  • wykonywanie przez przedstawiciela Skarbu Państwa czynności członka rady nadzorczej w "realizującej misję publiczną" Telewizji Polskiej SA;
  • działalność uzasadnioną potrzebą środowiskową, społeczną czy publiczną, nawet gdy ubezpieczony otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2021.1133 t.j.)

KOMPLET Zmiany w przepisach od 1 lipca 2022 r.
KOMPLET Zmiany w przepisach od 1 lipca 2022 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Pracownicy IT poszukiwani na rynku pracy
    Pracownicy IT znajdują się w czołówce rankingu najbardziej poszukiwanych pracowników na rynku pracy.
    Jaka powinna być przyczyna przy rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem?
    Jak rozwiązać umowę o pracę? Jaka powinna być przyczyna przy rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem? Czy przy zwolnieniach grupowych trzeba dodatkowo coś wskazywać?
    Jak ocenić częściową niezdolność do pracy?
    Częściowa niezdolność do pracy. Kim jest osoba częściowo niezdolna do pracy? Czy o poziomie posiadanych kwalifikacji do pracy zarobkowej decyduje tylko formalne wykształcenie? Czy też zdobyte doświadczenie i umiejętności? Czy brak możliwości wykonywania pracy dotychczasowej jest wystarczający do stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy w sytuacji, gdy jest możliwe podjęcie innej pracy w swoim zawodzie, bez przekwalifikowania lub przy pozytywnym rokowaniu co do możliwości przekwalifikowania zawodowego?
    Rozwiąż kurs e-learningowy i wygraj jedną z 50 hulajnóg ufundowanych przez KRUS
    Po raz czwarty Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaprasza dzieci rolników urodzonych w latach 2008–2016 do udziału w kursie e-learningowym „Bezpiecznie na wsi mamy – upadkom zapobiegamy”, który w nowoczesnej formie przybliża wiedzę o zagrożeniach wypadkowych w gospodarstwach rolnych, a także uczy prawidłowych zachowań podczas przebywania na terenie obejścia.
    Elastyczność w pracy - Polacy jej oczekują
    Dane z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View” wskazują, że Polacy są zwolennikami elastycznych rozwiązań związanych z pełnieniem obowiązków zawodowych. Blisko sześciu na dziesięciu ankietowanych (57,49 proc.) przyznaje, że rozważyłoby zmianę firmy, gdyby pracodawca nakazał im wrócić do całkowicie stacjonarnego trybu pracy.
    Wypadki podczas pracy zdalnej - czy podniosą składkę wypadkową?
    Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej opublikowało projekt rozporządzenia w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy, które zgodnie z planem miałoby wejść w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. Istotna zmiana będzie dotyczyła wskazania, czy wypadek przy pracy miał miejsce podczas jej wykonywania w siedzibie firmy, czy podczas pracy zdalnej. Czy wypadki przy pracy podniosą składkę wypadkową?
    Absolwent na ścieżce kariery
    Skończyłeś studia i szukasz pracy, a może studiujesz i chcesz pracować. Jeśli marzy Ci się sukces i potrzebujesz poznać scenariusz który doprowadzi Cię do niego zapraszamy do udziału w rozmowie Iwony Bobrowskiej-Budny z Marco Ramirez. Zapraszamy w dniu 30 września 2022 roku, o godz. 11.00.
    Wola stron przy umowie o dzieło a obowiązek ubezpieczenia społecznego
    Czy można nazwać umowę – umową o dzieło, pomimo iż wypełnia przesłanki innej umowy, tylko po to, aby uniknąć obowiązku ubezpieczenia społecznego? Co jeśli wolą stron jest nieopłacanie składek na ubezpieczenie? Czy nazwa umowy i wola stron mają znaczenie?
    PPK rośnie w dwucyfrowym tempie. Już 10 mld zł
    PPK powoli rośnie. W programie PPK jest blisko 2,5 mln osób. Zgromadzono też prawie 10 mld złotych.
    Niedziela handlowa – październik 2022
    Październik 2022 ma 5 niedziel. Czy któraś z nich jest niedzielą handlową? Najbliższa niedziela handlowa – kiedy wypada?
    Jakie są roszczenia pracodawcy w razie rozwiązania umowy przez pracownika?
    Czy pracownik może rozwiązać umowę o pracę z pracodawcą bez zachowania okresu wypowiedzenia? Czy pracownik musi podawać przyczynę rozwiązania a jeśli tak to jaka ta przyczyna musi być? Czy pracodawca może mieć roszczenia wobec pracownika jeżeli ten bezzasadnie i niezgodnie z prawem (np. w formie ustnej) rozwiąże umowę?
    Ile zarabia psycholog i czym się zajmuje?
    Każdego roku zwiększa się liczba osób doświadczających kryzysu psychicznego. Wzrasta również świadomość w kwestii możliwości korzystania z pomocy specjalisty w tym zakresie. Czynniki te przekładają się z kolei na zapotrzebowanie osób wykonujących zawód związany z zajmowaniem się psychiką ludzką. Jednym z nich jest psycholog.
    ZUS - gdzie szukać dokumentów sprzed lat?
    Dokumenty ZUS. Gdy podczas kompletowania dokumentów potrzebnych do złożenia wniosku emerytalnego – brakuje zaświadczeń sprzed lat – emerytura będzie niższa niż wtedy, gdy ZUS ma komplet danych. Szczególnie dotyczy to dokumentów potwierdzających, że ktoś pracował przed 1999 rokiem.
    Oświadczenie PPK a wypłata transferowa
    W ciągu 7 dni „po zapisaniu” do PPK – pracownik zatrudniony u nowego pracodawcy ma obowiązek złożyć mu oświadczenie o posiadanych już przez siebie rachunkach PPK. Jeśli oświadczenie to nie będzie zawierało wszystkich danych potrzebnych do przetransferowania oszczędności PPK tego pracownika z jednego rachunku PPK na drugi, pracodawca powinien poprosić o ich uzupełnienie.
    Powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy - o co chodzi?
    Powierzenie pracy obywatelowi Ukrainy jest możliwe na postawie powiadomienia, które należy złożyć elektronicznie przez praca.gov.pl. Podpowiadamy, na co powinien zwrócić uwagę pracodawca, wypełniający formularz powiadomienia.
    Umowy o pracę 2023. Co się zmieni?
    Umowy o pracę od 2023 roku ulegną zmianie. Wynika to z dyrektyw unijnych, które mają być zaimplementowane do prawa krajowego od 1 stycznia 2023 r. Największe zmiany dotyczą umów na okres próbny oraz wypowiedzeń umów na czas określony.
    Student - ubezpieczenie NFZ
    Student, aby mieć prawo do świadczeń w ramach NFZ, powinni mieć własny tytuł do ubezpieczenia lub być do niego zgłoszonym. Podpowiadamy, kto może zgłosić studenta do ubezpieczenia zdrowotnego, jak długo jest ważne takie ubezpieczenie oraz jak sprawdzić swój status?
    Emerytura z systemu wojskowego czy powszechnego? Wojskowi muszą wybrać.
    Czy możliwe jest jednoczesne pobieranie przez wojskowych emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych i z wojskowego systemu emerytalnego? Czy możliwy jest zbieg uprawnień emerytur z dwóch różnych systemów? Czym zajmują się wojskowe biura emerytalne?
    Podwyżki dla doktorantów?
    Podwyżki dla doktorantów. Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, zapowiedział podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich. Czy podwyżki dotyczą także doktorantów? Ile wyniosą? Kiedy można się ich spodziewać?
    Kto i kiedy wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu?
    Zaświadczenie o zatrudnieniu - dlaczego jest potrzebne pracownikowi? Kto wystawia zaświadczenie? Jakie informacje muszą pojawić się na zaświadczeniu o zatrudnieniu? W jaki sposób na zatrudnieniu zaświadcza się o wysokości zarobków? Czy pracodawca musi wystawić zaświadczenie? Jak długo zaświadczenie o zatrudnieniu jest ważne?
    Bezrobocie w Polsce spadło - czy będzie jeszcze niższe?
    Bezrobocie spadło - w sierpniu stopa bezrobocia wyniosła 4,8%, tj. obniżyła się zarówno w skali miesiąca (o 0,1 pkt proc.), jak i roku (o 1 pkt. proc.) – podał GUS.
    Staż uczniowski przygotowuje do pracy
    Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania - pisze Konfederacja Lewiatan.
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone. ZUS rozpoczął wypłatę czternastek 25 sierpnia i zakończył 20 września.
    Bezrobocie w końcu sierpnia na poziomie 4,8%
    Bezrobocie w Polsce 2022. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu sierpnia 2022 roku.
    Urlop rodzicielski - 9 tygodni tylko dla ojca
    Urlop rodzicielski. W polskim Kodeksie pracy pojawi się dziewięć dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojców.