Kategorie

Kiedy przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy?

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Kiedy przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
Kiedy przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
Fotolia
Ekwiwalent pieniężny wypłacany jest każdemu pracownikowi za niewykorzystany przez niego urlop wypoczynkowy jeśli nastąpi rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy. Ekwiwalent pieniężny powinien zostać wypłacony pracownikowi w ostatnim dniu pracy. Czy pracodawca musi wypłacić ekwiwalent pieniężny w każdej sytuacji rozwiązania umowy o pracę?

Urlop wypoczynkowy jest jednym z przywilejów przysługujących pracownikom na mocy przepisów Kodeksu pracy. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wypłacany jest tylko i wyłącznie w sytuacji rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę, jeśli pracownik z różnych względów nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w trakcie zatrudnienia.

Zasady udzielania urlopu wypoczynkowego

Urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikom w ilości 20 lub 26 dni w roku kalendarzowym, w zależności od tzw. stażu urlopowego pod warunkiem, że przepracują u danego pracodawcy cały rok.

Jeśli pracownik zatrudniony jest na podstawie umowy terminowej lub jeśli z różnych powodów umowa o pracę zostaje rozwiązana (lub wygasa) przed upływem pełnego roku kalendarzowego, urlop wypoczynkowy zostaje naliczony proporcjonalnie do ilości miesięcy przepracowanych w danym roku kalendarzowym.

Umowa o pracę została zawarta na okres od 28.04.2015 do 27.09.2015. Pracownik posiada co najmniej 10-letni tzw. staż urlopowy, w związku z czym przysługuje mu 26 dni urlopu wypoczynkowego w skali roku. W związku z tym, że pracownik został zatrudniony tylko na okres od kwietnia do września, urlop wypoczynkowy zostanie naliczony proporcjonalnie do okresu wskazanego w umowie o pracę: (26 dni urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym: 12 miesięcy ) x 6 miesięcy (okres od kwietnia do września) = 12,99999 zawsze należy dokonywać zaokrąglenia w górę, z korzyścią dla pracownika. Pracownikowi będzie przysługiwał u pracodawcy, u którego przepracował okres od kwietnia do września, 13 dni urlopu wypoczynkowego.

Rekomendowany produkt: Zmiany w prawie pracy + kodeks pracy gratis

Urlop wypoczynkowy, co do zasady powinien zostać udzielony pracownikowi w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo, jednak pracownicy nie zawsze mają taką możliwość. Kodeks pracy wskazuje przyczyny, których wystąpienie umożliwia przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego i wśród nich znajduje się: czasowa niezdolność do pracy, urlop macierzyński, ćwiczenia wojskowe, odosobnienie w związku z chorobą zakaźną lub inne wystąpienie innych, szczególnych przyczyn uzasadniających przesunięcie wyznaczonego terminu urlopu wypoczynkowego.

Pracownik, który nie ma możliwości wykorzystania urlopu wypoczynkowego, gromadzi go i zwiększa jego ilość z chwilą nadejścia nowego roku kalendarzowego.

Czy niewykorzystany urlop wypoczynkowy przepada z chwilą odejścia z pracy?

Rozwiązanie umowy o pracę

W sytuacji, w której pracownik nie wykorzystał przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w naturze, czyli poprzez faktyczne skorzystanie z dni wolnych od pracy, a nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę, pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikowi zadośćuczynienie w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Wypłata ekwiwalentu pieniężnego jest niezależna od przyczyny rozwiązania umowy o pracę.

Rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić wskutek zgodnego oświadczenia woli czyli na mocy porozumienia stron, w drodze złożonego oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy przez jedną ze stron stosunku pracy lub bez wypowiedzenia w trybie natychmiastowym. W każdej sytuacji rozwiązania umowy o pracę, pracownikowi przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego, pod warunkiem, że nie wykorzystał całego przysługującego mu urlopu wypoczynkowego.

Wygaśnięcie

Umowa o pracę może również wygasnąć. Wygaśnięcie umowy o pracę rodzi obowiązek wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez pracownika urlop wypoczynkowy.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, wygaśnięciem jest sytuacja, w której:

- pracownik zmarł,

- pracodawca zmarł,

- pracownik jest nieobecny w pracy co najmniej 3 miesiące z powodu tymczasowego aresztowania.

W przypadku śmierci pracownika, wszelkie prawa majątkowe, w tym prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego przechodzi na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Brak wypłaty ekwiwalentu

Pracodawca nie zawsze jest zobowiązany do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Dzieje się tak w momencie przedłużenia pracownikowi umowy pracę, poprzez zawarcie bezpośrednio po zakończonej umowie o pracę, kolejnej umowy o pracę.

Jeśli strony zawartego stosunku pracy postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawiania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą, to nie ma konieczności wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.

Pracownicy często decydują się na takie rozwiązanie, ponieważ zależy im na zachowaniu dni urlopu wypoczynkowego.

Nie ma możliwości jednoczesnego zachowania prawa do dni urlopu wypoczynkowego i otrzymania wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.

Jeśli strony nie postanowią o wykorzystaniu urlopu w trakcie przedłużonego stosunku pracy, pracownikowi będzie przysługiwała wypłata ekwiwalentu pieniężnego, w zamian za dni urlopu wypoczynkowego otrzyma wynagrodzenie.

Oczywiście zawarcie kolejnej umowy o pracę, pozwala pracownikowi nabyć prawo do kolejnych dni urlopu wypoczynkowego, pod warunkiem, że nie wykorzystał całego limitu dni urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym.

Ustawodawca nie sprecyzował jaką formę ma mieć owo postanowienie.

Wystarczającym wydaje się złożenie przez pracownika prośby o nie dokonywanie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego i zobowiązanie do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w naturze, w trakcie trwania nowo zawartej umowy o pracę oraz zaakceptowanie wniosku przez pracodawcę.

Współczynnik urlopowy

Współczynnik urlopowy jest pojęciem funkcjonującym na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Współczynnik ten zostaje ustalany odrębnie dla każdego roku kalendarzowego i używany jest w celu obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień urlopu wypoczynkowego.

W przypadku osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, współczynnik też podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu.

Współczynnik urlopowy w 2015 roku wynosi 21. W przypadku osoby zatrudnionej na 1/2 etatu współczynnik urlopowy uwzględnianiu przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień urlopu wypoczynkowego wynosi: 10,5 (21 x 0,5).

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.),

- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. (Dz.U.1997.2.14).

Zadaj pytanie na FORUM

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.