Kategorie

Wynagrodzenie za czas przerwy na karmienie i zwolnienia od pracy 2016

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Barbara Kania
prawnik w Kancelarii Adwokackiej Berger Legal, Bielsko-Biała
Wynagrodzenie za czas przerw na karmienie i zwolnienia od pracy 2016/fot. Fotolia
Wynagrodzenie za czas przerw na karmienie i zwolnienia od pracy 2016/fot. Fotolia
W wyniku nowelizacji Kodeksu pracy (tj. 22 lutego 2016 r.), doprecyzowano sposób ustalania wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy przez kobiety w ciąży i karmiących dziecko piersią. Jak obliczyć wynagrodzenie za przerwy na karmienie oraz wynagrodzenie pracownicy karmiącej zwolnionej ze świadczenia pracy?

Od 22 lutego 2016 r. zmienił się sposób ustalania wynagrodzenia w okresie, w którym matki maleństw są zwolnione z obowiązku świadczenia pracy. Stare reguły dotyczą nadal płac za przerwy na karmienie

Pracownicy karmiącej dziecko piersią przysługują dodatkowe uprawnienia wynikające z przepisów kodeksu pracy (dalej: k.p.). Jednym z przywilejów jest możliwość skorzystania z przerw w pracy, które uzależnione są od dobowego wymiaru czasu pracy oraz liczby dzieci.

Uzasadnione przywileje

Zgodnie z art. 187 k.p. pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw wliczanych do czasu pracy. Jeżeli pracownica karmi więcej niż jedno dziecko, przysługują jej dwie przerwy, po 45 minut każda. Jeśli natomiast czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin, ma ona prawo do tylko jednej przerwy. Pracownicy zatrudnionej na czas krótszy niż 4 godziny dziennie przerwa w ogóle zaś nie przysługuje.

Polecamy produkt: Zasiłki, urlopy, zwolnienia – nowe prawa rodziców (książka)

Dodatkowo art. 179 k.p. przewiduje ochronę kobiet pracujących w okresie karmienia piersią. Wskazuje on, że pracodawca nie może zatrudniać kobiet karmiących piersią przy wzbronionych im pracach wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. nr 114, poz. 545 ze zm.). W takim wypadku pracodawca ma obowiązek przenieść pracownicę na inne stanowisko lub – jeżeli jest to niemożliwe – zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Co więcej, pracodawca zatrudniający pracownicę karmiącą dziecko piersią przy pozostałych pracach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, wymienionych we wskazanym powyżej rozporządzeniu, obowiązany jest dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innych zajęć, a w razie braku takiej możliwości – zwolnić ją na czas niezbędny od pracy.

Zasady obliczania

W świetle powyższego powstaje pytanie, według jakich zasad oblicza się wynagrodzenie kobiety karmiącej piersią za czas, w którym praca nie jest świadczona?

Odpowiedź na nie znajdziemy w przepisach rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy (...), dalej także jako: rozporządzenie wynagrodzeniowe.

Przed nowelizacją przepisów tego rozporządzenia, która weszła w życie 22 lutego 2016 r., ustawodawca nie różnicował powyższych przypadków w zakresie wynagradzania. Kobietom korzystającym z przerwy w pracy na karmienie oraz kobietom zwolnionym z obowiązku świadczenia pracy przysługiwało za ten okres wynagrodzenie wyliczane na takich samych zasadach.

Zobacz serwis: Urlopy pracownicze

Zmiany w tym zakresie wprowadziło rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 10 listopada 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy (...), Dz.U. poz. 2000. W ich wyniku we wskazanych wyżej przypadkach aktualnie obowiązują odmienne zasady obliczania wynagrodzenia.

Jeśli chodzi o wynagrodzenie za przerwy w pracy na karmienie piersią udzielane w trybie art. 187 par. 1 k.p., reguły jego wyliczania nie uległy wskutek nowelizacji modyfikacjom. Ze wskazanego przepisu kodeksowego wynika wprost, że przerwy w pracy na karmienie są wliczane do czasu pracy. Natomiast zgodnie z par. 5 ust. 1 rozporządzenia wynagrodzeniowego, przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy. [przykład 1]

Odmienne traktowanie

Rozporządzenie wynagrodzeniowe odmiennie natomiast reguluje sposób naliczania wynagrodzenia w przypadku pracownicy karmiącej dziecko piersią, która została zwolniona przez pracodawcę z obowiązku świadczenia pracy w związku z brakiem możliwości przeniesienia jej z pracy wzbronionej – do innej (art. 176 k.p. i art. 179 k.p.). Do wspomnianego wyżej par. 5 rozporządzenia wskutek nowelizacji dodano bowiem ust. 2 pkt 2, który wskazuje, że przy ustalaniu wynagrodzenia za okres „zwolnienia pracownicy w ciąży lub karmiącej dziecko piersią z obowiązku świadczenia pracy” stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop. Tym samym stosuje się tu wprost przepisy rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 ze zm., dalej: rozporządzenie urlopowe), ponieważ brak jest zastrzeżenia, które zawarte jest w par. 5 ust. 1 rozporządzenia wynagrodzeniowego. [przykład 2]

Reasumując, należy przyjąć, że w przypadku pracownicy, o której mowa w art. 187 k.p., wynagrodzenie za czas przerw na karmienie obliczamy tak jak wynagrodzenie za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadły przerwy w pracy związane z karmieniem dziecka piersią. Natomiast w przypadku pracownicy karmiącej, która korzysta ze zwolnienia w trybie art. 179 k.p., przy wyliczaniu wynagrodzenia stosujemy bez żadnych wyjątków zasady dotyczące ustalania wynagrodzenia za urlop przewidziane w przepisach rozporządzenia urlopowego. ©?

!Przy ustalaniu wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy pracownicy karmiącej dziecko piersią stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop – bez żadnych wyjątków czy odmienności dotyczących np. obliczania zmiennych składników wynagrodzenia (ustalanych w wysokości przeciętnej).

PRZYKŁAD 1

Wynagrodzenie za przerwy na karmienie

Pracownica, zatrudniona na pełen etat, ma wynagrodzenie w stałej miesięcznej stawce 3900 zł oraz zmienną miesięczną premię, w wysokości od 5 do 20 proc. płacy zasadniczej za okres przepracowany. W kwietniu wykorzystała łącznie 21 godzin zwolnienia od pracy z tytułu przerw na karmienie jednego dziecka piersią (po 1 godzinie dziennie przy 21 dniówkach w kwietniu). Premia za kwiecień za czas przepracowany wyniosła 511,78 zł.

Krok 1. Liczymy stawkę za jedną godzinę pracy

511,78 zł : 147 godz. (nominał 168 godz. dla kwietnia – 21 godz. przerw) = 3,48 zł

Krok 2. Liczymy wynagrodzenie za czas przerw

3,48 zł x 21 godz. = 73,08 zł

Krok 3. Ustalamy wynagrodzenie za kwiecień

3900 zł + 73,08 zł + 511,78 zł = 4484,86 zł

Oprócz wynagrodzenia za czas przerw na karmienie pracownicy przysługuje również pełna miesięczna stawka wynagrodzenia zasadniczego 3900 zł. Składniki w stałej stawce miesięcznej nie wymagają bowiem przeliczania, tak jak przy urlopie wypoczynkowym. Wypłaca się je w wysokości należnej w miesiącu skorzystania z przerw. Natomiast składniki zmienne przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc, tj. w tym przypadku zmienną premię regulaminową, przyjmuje się z bieżącego miesiąca, w którym były przerwy, bez konieczności cofania się do 3 miesięcy poprzedzających.

Lista płac na kwiecień

Elementy

Kwota

Sposób wyliczenia

Przychód

4484,86 zł

3900 zł + 73,08 zł + 511,78 zł

Składki na ubezpieczenia społeczne

614,87 zł

– podstawa wymiaru – 4484,86 zł

– składka emerytalna – 4484,86 zł x 9,76 proc. = 437,72 zł

– składka rentowa – 4484,86 zł x 1,5 proc. = 67,27 zł

– składka chorobowa – 4484,86 zł x 2,45 proc. = 109,88 zł

– łączna kwota składek – 614,87 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne

– do zapłaty do ZUS

– odliczana od podatku

348,30 zł

299,92 zł

– podstawa wymiaru – 3869,99 zł [4484,86 zł – 614,87 zł (składki na ubezpieczenia społeczne)]

3869,99 zł x 9 proc. = 348,30 zł

3869,99 zł x 7,75 proc. = 299,92 zł

Zaliczka na podatek dochodowy

330 zł

Przychód do opodatkowania – 4484,86 zł

– podstawa opodatkowania po zaokrągleniu - 3759 zł

[4484,86 zł (przychód) – 111,25 zł (koszty uzyskania przychodu) – 614,87 zł (składki ZUS)]

zaliczka do US – 330 zł

(3759 zł x 18 proc.) – 46,33 zł = 630,29 zł (zaliczka na podatek) – 299,92 zł (składka zdrowotna) = 330,37 zł

Kwota do wypłaty

3191,69 zł

4484,86 zł – (614,87 zł + 348,30 zł + 330 zł)

©? Oprac. Izabela Nowacka, ekspert od wynagrodzeń

Polecamy produkt: Jak zaoszczędzić na składkach ZUS (PDF)

PRZYKŁAD 2

Wynagrodzenie pracownicy karmiącej zwolnionej ze świadczenia pracy

Jedna z pracownic zatrudniona w zakładach chemicznych okazała zaświadczenie lekarskie o stanie ciąży i jednocześnie orzeczenie lekarza, że nie powinna pracować na tym stanowisku ze względu na przeciwwskazania zdrowotne. Pracodawca nie ma możliwości zapewnienia jej innej pracy i powinien ją zwolnić ze świadczenia pracy. Pracownica otrzymuje wynagrodzenie godzinowe 11,50 zł oraz dodatek za warunki pracy 200 zł, premię zmienną miesięczną od 100 do 500 zł i niekiedy dodatki za pracę w nocy. Ciężarna pracownica została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy od 1 kwietnia 2016 r. Wynagrodzenie za kwiecień, za 168 godzin, zostanie obliczone dla niej z wynagrodzeń wypłaconych w okresie od stycznia do marca 2016 r. Zastosowanie mają tu bowiem ogólne zasady dotyczące obliczania wynagrodzenia za urlop, co oznacza, że należy przyjąć zmienne składniki wypłacone za okres 3 miesięcy poprzedzających miesiąc zwolnienia od pracy. Premie za ten okres wyniosły łącznie 950 zł, a dodatki za pracę w nocy wypłacone w styczniu i lutym – łącznie 57,20 zł. W rzeczonym okresie pracownica przepracowała razem 496 godzin.

Krok 1. Sumujemy wypłacone zmienne składniki wynagrodzenia

950 zł + 57,20 zł = 1007,20 zł

Krok 2. Ustalamy wynagrodzenie za jedną godzinę pracy

1007,20 zł : 496 zł = 2,03 zł + 11,50 zł = 13,53 zł

Krok 3. Liczymy wynagrodzenie za miesiąc zwolnienia od pracy, tj. za kwiecień

13,53 zł x 168 godzin = 2273,04 zł

Za kwiecień pracownicy przysługuje łącznie 2473,04 zł, w tym stały miesięczny dodatek 200 zł (2273,04 zł + 200 zł).

Zobacz serwis: Urlop rodzicielski

Lista płac na kwiecień

Elementy

Kwota

Sposób wyliczenia

Przychód

2473,04 zł

2273,04 zł + 200 zł

Składki na ubezpieczenia społeczne

339,06 zł

– podstawa wymiaru – 2473,04 zł

– składka emerytalna – 2473,04 zł x 9,76 proc. = 241,37 zł

– składka rentowa – 2473,04 zł x 1,5 proc. = 37,10 zł

– składka chorobowa – 2473,04 zł x 2,45 proc. = 60,59 zł

– łączna kwota składek – 339,06 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne

– do zapłaty do ZUS

– odliczana od podatku

192,06 zł

165,38 zł

– podstawa wymiaru – 2133,98 zł [2473,04 zł – 339,06 zł (składki na ubezpieczenia społeczne)]

2133,98 zł x 9 proc. = 192,06 zł

2133,98 zł x 7,75 proc. = 165,38 zł

Zaliczka na podatek dochodowy

152 zł

Przychód do opodatkowania – 2473,04 zł

– podstawa opodatkowania po zaokrągleniu – 2023 zł

[2473,04 zł (przychód) – 111,25 zł (koszty uzyskania przychodu) – 339,06 zł (składki ZUS)]

– zaliczka do US – 152 zł

(2023 zł x 18 proc.) – 46,33 zł = 317,81 zł (zaliczka na podatek) – 165,38 zł (składka zdrowotna) = 152,43 zł

Kwota do wypłaty

1789,92 zł

2473,04 zł – (339,06 zł + 192,06 zł + 152 zł)

©? Oprac. Izabela Nowacka, ekspert od wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 176, art. 179, art. 187 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

Par. 5 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 ze zm.).

Dołącz do grona ekspertów Infor.pl!

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.