Rynek pracy, Pracownik

Jeden z wniosków wysnuwających się z analizy poziomu bezrobocia wśród ludzi młodych brzmi: pracodawcy muszą odejść od myślenia, że młody pracownik powinien być od razu "gotowy". Jak dziś wygląda sytuacja najmłodszych pracowników na rynku pracy? Co trzeba zmienić?

Prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, a także wyboru. Wysokość tego świadczenia nie jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Pracownik otrzyma odprawę z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę tylko raz.

Początek 2026 roku przyniósł wyraźne pogorszenie sytuacji na polskim rynku pracy. Stopa bezrobocia wzrosła do 6,1%, czyli o 0,7 punktu procentowego rok do roku, a liczba zarejestrowanych bezrobotnych sięgnęła 956,2 tys. osób. Jednocześnie zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw spadło w lutym do 6,71 mln osób (-0,8% r/r), a liczba ofert pracy w urzędach pracy skurczyła się o 67% rok do roku, do 21,7 tys. W tym samym czasie skala zapowiadanych zwolnień grupowych wzrosła o 50%, co potwierdza narastającą presję restrukturyzacyjną w gospodarce.

Możliwość utraty obecnej pracy za mało prawdopodobną uważa 40 proc. respondentów, a 34 proc. raczej nie liczy się z tym scenariuszem. Bezpieczeństwo zatrudnienia powiązane jest jednak z przewidywanym przez ankietowanych rozwojem sytuacji w ich zakładach pracy – wynika z badania CBOS.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Czy pokolenie wychowane ze sztuczną inteligencją (AI) zmieni rynek pracy? Tak. Najstarsi przedstawiciele pokolenia Alfa są jeszcze uczniami, jednak z punktu widzenia pracodawców ich wejście na rynek pracy nie jest wcale odległą perspektywą. Czekające na nich środowisko zawodowe będzie jednocześnie bardziej cyfrowe, silniej zautomatyzowane i będzie funkcjonowało pod jeszcze większą presją demograficzną niż dziś. To rodzi pytanie – jakimi będą pracownikami?

Po 2025 r., który pracownicy oceniają średnio, liczą na podwyżki w 2026 r. Najbardziej zadowoleni z zarobków są pracownicy 55+, a kto najbardziej narzeka na wysokość pensji? Pracodawcy powinni spodziewać się wniosków o podwyżki.

Pracownicy w wieku 45-60 lat są traktowani jako przedemerytalni. W dzisiejszych czasach to duży błąd. Dlaczego pracodawcy powinni zmienić swoją politykę w tym zakresie?

Wraz z rozwojem technologii, rozwijają się też stosunki społeczno-gospodarcze. Cyfryzacja i tokenizacja dotarła i do stosunku pracy. Już wcale nie takie oczywiste jest to, że dodatkowe świadczenia pracownicze mogą mieć formę tylko pieniężną, benefitów czy deputatów. We współczesnych realiach prym mogą wieść tokeny. I tutaj z odpowiedzią na wiele prawno-pracowniczych wątpliwości przychodzi nam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, III AUa 1247/24 - bardzo świeży i aktualny bo z 19 lutego 2025 r. Już da się słyszeć głosy, że to będzie przełom dla pracowników i pracodawców, tokeny w zamian za podwyżkę - to jest novum. Zaprezentowana przez sąd wykładnia daje ugruntowanie dla programów motywacyjnych dla pracowników opartych na technologii blockchain.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Nie każda niższa wypłata jest zgodna z prawem. Choć przepisy przewidują sytuacje, w których wynagrodzenie może zostać obniżone, istnieje też wiele przypadków, gdy pracodawca nie ma takiego prawa. W praktyce to właśnie brak wiedzy powoduje, że pracownicy godzą się na niższą pensję, mimo że przepisy jasno ich chronią.

Wiek ma znaczenie przy zapisaniu się do PPK - osobę zatrudnioną, która ukończyła 55 lat, ale nie ma jeszcze 70 lat, można „zapisać” do PPK tylko na jej wniosek. Natomiast po „zapisaniu” do PPK może ona gromadzić nowe środki w tym programie bez względu na wiek. Oto przykłady.

Rzeczą oczywistą wydawałaby się tzw. dyscyplinarka za prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą, jednak Sąd Najwyższy uznał, że zachowania te nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 Kodeksu Pracy (rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku). W sprawie chodziło o dyrektora, który dopuścił się ww. czynów. Jak zakończyła się sprawa i czy dyrektor podlegał pod inny paragraf?

Co drugi pracownik nie zgadza się już na pracę wieczorami, bo czas prywatny staje się bezcenny a życie rodzinne i towarzyskie zyskują priorytety. Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym nie jest już jedynie modnym hasłem.

Szybkie przyswajanie nowych umiejętności oraz zdolność do elastycznego reagowania na zmiany będą w 2026 r. najważniejszym czynnikiem sukcesu pracowników i firm – co podkreśla raport ManpowerGroup „Raport płacowy 2026”.

Zaangażowanie pracowników w polskich firmach spadło o 3 pkt proc. w porównaniu z 2024 rokiem, do poziomu 63 proc. – wynika z najnowszego raportu przygotowanego przez platformę Enpulse na podstawie badania 100 tys. pracowników. Ma na to wpływ m.in. przeciążenie obowiązkami, przebodźcowanie, ale przede wszystkim brak odpowiedniej komunikacji w organizacjach i krytyczna ocena przywództwa. Zdaniem założycielki Enpulse nie jest to jednorazowy spadek, ale negatywny trend, który może wpływać na wyniki finansowe przedsiębiorstw. Podobny trend obserwowany jest też na całym świecie.

Kobiety po 50. roku życia to jedna z najliczniejszych, a zarazem najmniej aktywnych grup zawodowych w Polsce. Nawet 1 mln kobiet w wieku 50+ aktywnie poszukuje pracy. Dlaczego pracodawcy tego nie wykorzystują? Debata ekspercka „Z doświadczeniem na marginesie? Jak włączyć kobiety 50+ do rynku pracy” odkrywa, że dojrzałe kobiety to dziś ogromny, lecz wciąż niedostatecznie doceniany potencjał. Jednym z rozwiązać może być sprzedaż bezpośrednia.

Jeśli pracownik nie przychodzi do pracy, nie wywiązuje się ze swoich podstawowych obowiązków. Pracodawca może nałożyć na niego kary porządkowe. Jak go zwolnić? Znaczenie ma tutaj rodzaj nieobecności. Jeśli jest usprawiedliwiona, pracodawca posłuży się inną podstawą prawną, a jeśli jest nieusprawiedliwiona, może zwolnić go dyscyplinarnie.

Co to jest Tłusty Czwartek? Ile kcal ma 1 pączek? I czy pracodawca może badać nadwagę, cukrzycę i nadciśnienie pracownika? Okazuje się, że prawo pracy może mieć wiele wspólnego z Tłustym Czwartkiem.

Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. rosną inne świadczenia. Oto lista 9. ważnych świadczeń pracowniczych, których wysokość zmieniła się od stycznia 2026 r..

Znalazłem nową pracę i zależy mi na szybkim podpisaniu nowej umowy. Chciałbym rozwiązać dotychczasową umowę o pracę bez okresu wypowiedzenia. Czy Kodeks pracy na to pozwala? W jakich sytuacjach zgodnie z przepisami można rozwiązać umowę w sposób natychmiastowy?

Zwolnienie z powodu siły wyższej to uprawienie, z którego pracownicy chętnie korzystają w kryzysowych sytuacjach. Często przy tym zapominają, że może to mieć również długofalowe skutki, które odczują dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego.

Planowane zmiany w uprawnieniach Państwowej Inspekcji Pracy, co do których wciąż toczą się rozmowy na szczeblu rządowym, to być może jeden z najbardziej przełomowych projektów legislacyjnych dla polskiego rynku pracy w ostatnich latach, a branża IT będzie jednym z sektorów, który (jeśli projekt dojdzie do skutku odczuje je najsilniej).

Trudne do pomyślenia jest to, że mając umowę o pracę można być zwolnionym ot tak - bez podania przez pracodawcę przyczyny - nawet gdy dotyczy to sytuacji rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, czy też za wypowiedzeniem. A jednak! Jest to możliwe. Ba, istnieje ustawa, która wprost przewiduje taką regulację i jest to całkowicie akceptowalne zachowanie.

Decyzja zapadła. Masz dość ciągłych pomyłek, braku zaangażowania, konfliktowego charakteru lub po prostu słabych wyników jednego z pracowników. Chcesz zakończyć tę współpracę. Otwierasz wzór wypowiedzenia i… co wpisujesz w rubryce "przyczyna"? Jeśli myślisz o wpisaniu "utrata zaufania" lub "niespełnianie oczekiwań" to lepiej się w tym momencie zatrzymaj.