Umowa o dzieło, Zmiany prawa

Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) dysponuje nowymi uprawieniami pozwalającymi skuteczniej kwestionować cywilnoprawne formy zatrudnienia, jeżeli sposób wykonywania pracy odpowiada cechom stosunku pracy. Inspektorzy mogą w trakcie kontroli wydać polecenie usunięcia naruszeń, a w przypadku jego niewykonania może zostać wydana decyzja stwierdzającą istnienie stosunku pracy albo dana sprawa będzie mogła być skierowana do sądu. Pierwsze tygodnie obowiązywania nowych przepisów pokazują, że PIP już korzysta z nowych kompetencji.

Zmiana umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę przez inspektora pracy będzie możliwa już od 8 lipca 2026 r. W tym dniu wchodzi w życie nowelizacja ustawy o PIP. Jak będzie się to odbywało? Co już teraz powinien zrobić pracodawca?

Sejm zajmie się projektem, który może zmienić sposób liczenia minimalnego wynagrodzenia. Zmiany obejmą nie tylko zasady wypłaty pensji, ale też wyższe kary dla pracodawców. Składniki wynagrodzenia, takie jak premie czy dodatki funkcyjne, będą wyłączane z jej zakresu - a to oznacza zmianę w wysokości podstawy wynagrodzenia dla wielu pracowników.

Zmiany w ZFŚS weszły w życie 27 stycznia 2026 r. Czego dotyczą nowe przepisy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych? Chodzi o reprezentację pracowników.

Najnowsze zmiany w prawie pracy zostały podpisane przez prezydenta Karola Nawrockiego jeszcze w listopadzie 2025 r. Dotyczą układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych. Kto może być objęty układem zbiorowym pracy? Nie tylko etatowcy, a nawet emeryci i renciści.

Parlament zakończył prace nad ustawą dotyczącą układów zbiorowych. Będzie łatwiej zawrzeć układ, a więc i ustanowić przepisy bardziej korzystne dla pracowników, np. dodatkowe dni urlopu czy systematyczne podwyżki wynagrodzeń. Oto 7 najważniejszych zmian w ustawie.

Dziś wchodzą w życie zmiany dotyczące 8 tygodni urlopu macierzyńskiego i zasiłku pogrzebowego w przypadku martwego urodzenia. Czy urodzenie martwego dziecka daje prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego? Jakie są przepisy prawa pracy i ubezpieczeń?

Od 1 czerwca 2025 roku wzrosną minimalne wynagrodzenia pracowników młodocianych odbywających przygotowanie zawodowe oraz kwoty wpłat na PFRON. To efekt ogłoszenia przez GUS wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w pierwszym kwartale bieżącego roku. Sprawdź aktualne stawki obowiązujące w okresie wakacyjnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że w 2024 r. zgłoszono prawie 1,4 mln umów o dzieło. Jest to dużo mniej umów niż w 2023 r. Jest to najniższa od początku istnienia rejestru liczba zgłaszanych umów o dzieło. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązują przepisy tarczy antykryzysowej, które nakazują informować organ rentowy o umowach o dzieło zawartych po tej dacie.

Czeka nas sporo zmian w przepisach prawa pracy. Już od 1 lutego obowiązują regulacje wprowadzające dodatkowy dzień wolny od pracy. Niedługo wejdą w życie przepisy o uzupełniającym urlopie macierzyńskim. Trwają też prace nad dalszymi zmianami przepisów. Mają one wprowadzić m.in. krótszy tydzień pracy czy zmienić zasady ustalania minimalnego wynagrodzenia.

Bieżący rok będzie obfitował w zmiany w prawie pracy. Już obowiązuje ustawa o sygnalistach, wkrótce wejdą w życie przepisy zmieniające czas pracy i zasady handlu w niedzielę. Zmienią się także przepisy Kodeksu pracy i zostanie wprowadzony urlop dla rodziców.

MRPiPS poinformowało, że przygotowało już projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowe przepisy przewidują objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi wszystkich umów cywilnoprawnych, w tym umów-zleceń i o dzieło. Potrzebny czas na wdrożenie tej zmiany szacuję na trzy–sześć miesięcy – zapowiada Sławomir Wasielewski, członek zarządu odpowiedzialny za Pion IT w ZUS.

Oskładkowanie umów o dzieło - MRPiPS ma już gotowy projekt nowelizacji dwóch ustaw. Po wprowadzeniu zmian dochody freelancerów obniżą się o ⅓. Będzie też mniej osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Jak pełne oskładkowanie umów cywilnoprawnych wpłynie na biznes i rynek pracy w Polsce?

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, poinformowała, że wkrótce do konsultacji społecznych trafi projekt ustawy reformującej oskładkowanie umów o dzieło i zlecenie. Zmiany mają zapewnić godną emeryturę osobom pracującym w oparciu o umowę zlecenie albo umowę o dzieło.

Kto w Polsce zawiera więcej umów o dzieło - kobiety czy mężczyźni? ZUS podaje statystyki umów o dzieło. Na ile dni i w jakich rodzajach działalności umowy o dzieło zawierane są najczęściej?

Umowa zlecenia i umowa o dzieło to umowy uregulowane przepisami Kodeksu cywilnego. Umowa o świadczenie usług stanowi odmianę umowy zlecenia – przepisy o zleceniu stosuje się do niej odpowiednio. Kiedy zadanie, którego wykonanie jest przedmiotem umowy cywilnoprawnej ma charakter dzieła, a kiedy – zlecenia? Różnice pomiędzy tymi umową zlecenia i umową o dzieło mają swoje konsekwencje dla ubezpieczeń społecznych osób wykonujących te umowy.

Początek 2023 r. stał pod znakiem uchwalania i wprowadzania w życie wielu nowych przepisów prawa pracy. O najważniejszych zmianach w Kodeksie pracy rozmawialiśmy z Przemysławem Workiem, rzecznikiem Okręgowego Inspektoratu Pracy w Warszawie, starszym inspektorem pracy. W drugiej części naszej rozmowy poruszyliśmy m.in. tematy dotyczące pracy zdalnej, kontroli trzeźwości i zatrudniania obywateli Ukrainy.

Filmowcy domagają się minimalnego czasu odpoczynku w ramach zawartych umów cywilnoprawnych. Czy mają do tego prawo? Sprawa trafiła do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej i Rzecznika Praw Obywatelskich.