REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrole i rejestr umów o dzieło działa, bo jest spadek zgłaszanych umów rok do roku [DANE ZUS]

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
ZUS
Kontrole i rejestr umów o dzieło działa, bo jest spadek zgłaszanych umów rok do roku [DANE ZUS]
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

ZUS coraz lepiej prześwietla umowy o dzieło. W efekcie widać rok do roku spadek liczby ich rejestracji - firmy coraz rzadziej korzystają z umów o dzieło, spadek rdr. wynosi ponad 8-proc. Wynika to m.in. z tego, że ZUS weryfikuje w systemie i podczas kontroli czy dana umowa o dzieło faktycznie spełnia warunki dzieła (rezultat i efekt, unikalność, brak kierownictwa i podporządkowania).

Firmy coraz rzadziej korzystają z umów o dzieło. Spadek rdr. jest ponad 8-proc. [DANE Z ZUS]

REKLAMA

REKLAMA

ZUS coraz lepiej prześwietla umowy o dzieło. W efekcie widać rok do roku spadek liczby ich rejestracji

Jak wynika z danych udostępnionych przez ZUS, w pierwszych trzech kwartałach ub.r. liczba zgłoszonych umów o dzieło spadła o 8,3% w porównaniu z analogicznym okresem 2024 roku. Najwięcej takich przypadków odnotowano w województwach:

  • mazowieckim,
  • dolnośląskim,
  • małopolskim.

Mniej rok do roku było podmiotów dokonujących ww. zgłoszeń, wykonawców wspomnianych umów, a także cudzoziemców, z którymi zostały one zawarte. I tutaj spadek wyniósł 19,6% rdr. Eksperci komentujący te dane zwracają uwagę na to, że część przedsiębiorców mogła się realnie wystraszyć ewentualnych kontroli i przeszła na inne formy umów, które są dla nich bezpieczniejsze.

POELCAMY: KALENDARZ 2026

W trzech kwartałach ub.r. liczba umów o dzieło zgłoszonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wyniosła 930,1 tys.

W trzech kwartałach ub.r. liczba umów o dzieło zgłoszonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wyniosła 930,1 tys. To o 8,3% mniej niż w analogicznym okresie 2024 roku, kiedy było ich 1 mln 14,1 tys. Jak stwierdza Renata Górna, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej OPZZ, ten spadek rdr. może wynikać z faktu, że ZUS coraz częściej analizuje, czy dana umowa o dzieło faktycznie spełnia warunki dzieła (rezultat, unikalność, brak podporządkowania). W razie wątpliwości może ją uznać za umowę zlecenia lub nawet stosunek pracy, co wiąże się z dodatkowymi kosztami dla pracodawców.

REKLAMA

Od wielu lat ZUS starał się na rynku przekwalifikowywać umowy o dzieło np. w umowy o świadczenie usług, zlecenia

– Od wielu lat ZUS starał się na rynku przekwalifikowywać umowy o dzieło np. w umowy o świadczenie usług, zlecenia. Wykazywał, iż w wielu przypadkach były one zawierane w celu ominięcia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a ich treść i faktyczny sposób wykonywania zobowiązania nie odpowiadał charakterowi umowy o dzieło. W ten sposób doczekaliśmy się bogatego dorobku naszych sądów, które wskazują na okoliczności charakterystyczne dla wykonywania umowy o dzieło – komentuje Robert Lisicki, dyrektor Departamentu Pracy w Konfederacji Lewiatan.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W opinii Renaty Górnej, skala zjawiska nie jest tak duża, jak domniemywano przed wprowadzeniem rejestru umów o dzieło. Jednak one wciąż są popularne. Wynika to głównie z niższych kosztów dla zamawiającego oraz elastyczności dla wykonawcy.

Przykład

W jakich branżach umowy o dzieło?

W związku z tym są stosowane najczęściej w branżach kreatywnej (grafika, muzyka, copywriting), budowlanej (remonty, instalacje), IT (tworzenie aplikacji, stron) oraz edukacyjnej (kursy, szkolenia). Ekspertka OPZZ zaznacza, że umowa o dzieło staje się coraz bardziej niszowa.

– Większa ostrożność firm wiąże się też zapewne z wprowadzonym w 2021 roku obowiązkiem zgłaszania umów o dzieło do ZUS. Kolejnym elementem, który może wpływać na korzystanie z tego rozwiązania, jest pewna ewolucja na rynku, zmiana potrzeb przedsiębiorców czy oczekiwań osób fizycznych – dodaje ekspert Konfederacji Lewiatan.

W jakich województwach najwięcej umów o dzieło?

Od pierwszego do trzeciego kwartału ub.r. najwięcej umów o dzieło zgłoszono w woj. mazowieckim – 418,7 tys. (rok wcześniej – 443,1 tys.). Dalej są woj. dolnośląskie – 126,4 tys. (poprzednio – 124,7 tys.), małopolskie – 83,1 tys. (87,6 tys.), śląskie – 76,3 tys. (117,3 tys.), a także pomorskie – 52,5 tys. (55,6 tys.). Na końcu zestawienia widzimy „brak danych” – 763 (wcześniej – 3,8 tys.), woj. warmińsko-mazurskie – 7,1 tys. (7,5 tys.) i opolskie – 8,1 tys. (8,4 tys.).

– Być może odpowiedź na pytanie o obecność poszczególnych województw w tym zestawieniu znajdziemy, analizując sektory działalności, w których umowy o dzieło są najczęściej stosowane, a częściej występujące w dużych ośrodkach miejskich. W świetle danych ZUS, one najczęściej są zawierane w sektorze informacji i komunikacji, działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej, kulturze i rozrywce czy edukacji – podkreśla Robert Lisicki.

Od początku roku do końca trzeciego kwartału zgłoszeń umów o dzieło dokonało 58,7 tys. podmiotów. To o 2,3% mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy było ich 60 tys. Natomiast liczba wykonawców umów o dzieło zmniejszyła się rdr. o 2,4%. W I-III kw. br. wyniosła 262,2 tys. Rok wcześniej było ich 268,7 tys.

Częstsze preferencje pracowników stabilniejszych form zatrudnienia, tj. większe znaczenie etatów czy nawet umów zlecenia

– Spadek liczby podmiotów korzystających z tej formy zatrudnienia może pokazywać różne zjawiska na rynku pracy. Mam na myśli m.in. częstsze preferencje pracowników stabilniejszych form zatrudnienia, tj. większe znaczenie etatów czy nawet umów zlecenia. Mogą też być rosnące obawy przed kontrolami przeprowadzanymi przez ZUS. Uważam, że takie działania są bardzo istotne. One wpływają na uszczelnianie systemu, a tym samym pokazują, że jest mniej miejsca na nieewidencjonowaną pracę – zaznacza dyrektor Wydziału Polityki Społecznej OPZZ.

W analizowanym okresie liczba umów o dzieło zgłoszonych do ZUS, które zostały zawarte z cudzoziemcami, wyniosła 41,8 tys. To o 19,6% mniej niż w analogicznym okresie 2024 roku, kiedy było ich 52 tys. Jak przekonuje Robert Lisicki, przyczyny tego spadku rdr. są tożsame z tymi wpływającymi na obserwowane tendencje dla całego rynku pracy. Dyrektor Departamentu Pracy w Konfederacji Lewiatan zaznacza, że umowy o dzieło stanowią margines w grupie ok. 1,06 mln zatrudnionych cudzoziemców w Polsce.

– Umowa o dzieło czasem jest atrakcyjna dla cudzoziemca ze względu na prostotę i brak składek. Jednak może się też wiązać z brakiem ubezpieczenia czy ochrony socjalnej, a więc – gwarancji ciągłości zatrudnienia, płatności za czas pracy czy ochrony przed wypowiedzeniem. Jeśli dojdzie do konfliktu z zamawiającym, to cudzoziemiec może mieć ograniczone opcje dochodzenia roszczeń, zwłaszcza bez znajomości języka i prawa – podsumowuje Renata Górna.

Źródło: ZUS, MondayNews.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Nie widzę przeszkód, dowożę wyniki. Dlaczego pracodawcy wciąż boją się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami? [Gość INFOR.PL]

Ponad 5 milionów osób z niepełnosprawnościami żyje w Polsce, ale wciąż zbyt rzadko dostrzegamy je w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy. Tymczasem wiele z nich ma wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i ambicje. Dlaczego więc pracodawcy nadal obawiają się ich zatrudniania? O stereotypach, barierach rekrutacyjnych i potencjale niewykorzystanym przez polski rynek pracy opowiada Helena Szczuka - Kalenský z Fundacji Avalon w programie Gość INFOR.PL.

Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji od 5 listopada. Jakie nowe obowiązki ma pracodawca?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony godności pracowników. Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia definicję mobbingu, podnosi minimalne zadośćuczynienie i precyzuje obowiązki pracodawców. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą formalnie określić zasady, procedury oraz częstotliwość działań przeciwdziałających niepożądanym zachowaniom. Zmiany wymagają przeglądu nie tylko wewnętrznych regulaminów, lecz także codziennych praktyk zarządzania zespołami.

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszty pogrzebu

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszt pogrzebu

REKLAMA

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W samym październiku 2026 r. dołączyło 53 tys. osób. Dlaczego aktywa PPK rosną tak szybko, a w 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności?

Polacy nie liczą na emeryturę. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? [Badanie]

Niemal 80% pracujących Polaków nie liczy na emeryturę, z której da się żyć. Z drugiej strony co czwarta osoba nie odkłada na emeryturę, ponieważ nie ma z czego. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? Faktycznie wśród pobierających emeryturę 38% mówi, że świadczenie im wystarcza. Oto ciekawe wyniki badania dotyczącego polskich emerytur.

Jakie pieniądze po zmarłym wypłaca ZUS? Jak sprawdzić, czy się należą? Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci

Nie wszyscy wiedzą, że ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym. Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci osoby bliskiej. Jak sprawdzić, czy należą się pieniądze? ZUS odpowiada na najczęściej zadawane pytania.

Badania profilaktyczne pracownika w aktach osobowych. Wielu pracodawców wciąż popełnia w tym zakresie błędy

Akta osobowe są częścią dokumentacji pracowniczej. To potężny zbiór dokumentów odnoszących się przebiegu zatrudnienia konkretnej osoby. Jak prawidłowo rozmieszczać w nim te dotyczące profilaktycznych badań lekarskich?

REKLAMA

Benefity są przyjemne i przereklamowane. Jak tworzyć najlepsze miejsca pracy? Wyjaśnia krakowski pracodawca roku [Wywiad]

Najlepszy pracodawca w Krakowie tłumaczy, że benefity są przyjemne i przereklamowane, a firma to nie maszyna do zarabiania pieniędzy, lecz miejsce, w którym spędzamy ogromną część życia. Pracodawca ma więc realny i duży wpływ na jakość życia pracowników. Należy traktować to bardzo poważnie.

Mobbing i nowa definicja od listopada 2026 r. Przykłady wszystkich trzech form mobbingu w pracy

Już od 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca mobbingu i dyskryminacji. Zmienia się definicja mobbingu, a na pracodawców zostają nałożone konkretne obowiązki. Czym aktualnie jest mobbing? Podajemy przykłady trzech form mobbingu.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA