Kategorie

Odszkodowania w prawie pracy

Odszkodowania w prawie pracy/Fot. Fotolia
Odszkodowania w prawie pracy/Fot. Fotolia
Fotolia
Prawo pracy wyróżnia m.in. odszkodowanie w razie naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy przez pracodawcę, w razie rozwiązania umowy o pracę na skutek mobbingu, za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę, za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę.

Odszkodowanie umowne

Strony umowy o pracę mogą w umowie wska­zać inną wysokość odszkodowania, niż określona w przepisach prawa pracy. Ważne jest, aby posta­nowienia te były dla pracownika korzystniejsze niż wynikające z treści przepisów prawa pracy.

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie umowne podlega opodatkowaniu w pełnej wypłaconej wysokości. Odszkodowanie, które wynika jedynie z ustaleń zawartych pomiędzy stronami ugody, ma charakter czysto umowny, a jego wysokość uwzględnia interesy obu stron. Tak otrzy­mane odszkodowanie nie jest odszkodowaniem, któ­rego wysokość lub zasady ustalania wynikają z prze­pisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof. Nie jest to również inne odszkodo­wanie wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 3b updof.

Odszkodowanie w razie naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu

W wynagrodzeniach

W razie naruszenia przez pracodawcę zasady rów­nego traktowania w zakresie wynagradzania pra­cownik ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Wysokość odszkodowania ustala się jako różnicę między wynagrodzeniem, jakie powinien otrzymywać pracownik bez naruszania zasady równego trakto­wania, a wynagrodzeniem rzeczywiście przez niego otrzymanym. Odszkodowanie za naruszenie zasa­dy równego traktowania w zakresie wynagradzania przysługuje pracownikowi niezależnie od odszko­dowania, do jakiego będzie miał prawo w razie nie­zgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy.

Rekomendowany produkt: Zmiany w prawie pracy + kodeks pracy gratis

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi za naru­szenie przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu, o którym mowa w art. 183d k.p., jest zwol­nione z opodatkowania w pełnej przyznanej wysokości.

W ubezpieczeniach

Przeważa stanowisko, że odszkodowanie z tytu­łu naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania nie podlega oskładkowaniu.

Odszkodowanie w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy przez pracodawcę

W wynagrodzeniach

Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem prze­pisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym try­bie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszko­dowanie. Odszkodowanie przysługuje w wysoko­ści wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Jeżeli rozwiązano umowę o pracę, zawartą na czas okre­ślony albo na czas wykonania określonej pracy, odszkodowanie przysługuje w wysokości wyna­grodzenia za czas, do którego miała trwać umowa, nie więcej jednak niż za 3 miesiące. Pracownik, z którym pracodawca w sposób sprzeczny z pra­wem pracy rozwiązał umowę o pracę bez wypo­wiedzenia, może dochodzić zapłaty odszkodo­wania w pełnej wysokości szkody, jaką poniósł z tego powodu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy pracodawca przy rozwiązaniu stosunku pracy rażąco naruszył przepisy prawa w taki sposób, że można mu przypisać winę umyślną w postaci zamiaru bezpośredniego (gdy miał pełną świado­mość naruszenia) lub ewentualnego.

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy przez pracodawcę, o którym mowa w art. 471 k.p., jest zwolnione z opodatkowania w pełnej przyzna­nej wysokości.

W ubezpieczeniach

Odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiąza­nie umowy przez pracodawcę nie podlega oskład­kowaniu.

Odszkodowanie w razie rozwiązania umowy o pracę na skutek mobbingu

W wynagrodzeniach

Pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wyso­kości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodaw­cy odpowiedniej kwoty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi z tytułu rozwiązania umowy o pracę wskutek mob- bingu na podstawie art. 943 § 4 k.p. jest zwolnione z opodatkowania w pełnej przyznanej wysokości.

W ubezpieczeniach

Odszkodowanie wypłacane pracownikowi w razie rozwiązania umowy o pracę na skutek mobbingu nie stanowi podstawy wymiaru składek ZUS.

Odszkodowanie za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę

W wynagrodzeniach

Pracownikowi przysługuje odszkodowanie w razie w ciężkiego naruszenia podstawowych obowiąz­ków przez pracodawcę i rozwiązania z tego powo­du umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pra­cownika. Odszkodowanie przysługuje w wyso­kości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi za naru­szenie podstawowych obowiązków przez pracodaw­cę, o którym mowa w art. 55 § 11 k.p., jest zwolnio­ne z opodatkowania w pełnej przyznanej wysokości.

W ubezpieczeniach

Odszkodowanie wypłacane z powodu ciężkiego naru­szenia podstawowych obowiązków przez pracodaw­cę nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpie­czenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę

W wynagrodzeniach

Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagro­dzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy. Nie może mieć ono niższej wysokości niż wynagrodze­nie za okres wypowiedzenia.

W ubezpieczeniach

Przeważa stanowisko, że odszkodowanie wypła­cane z powodu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę jest wyłączone ze składek ZUS.

Odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie w związku z wypadkiem przy pracy przedmiotów osobistego użytku

W wynagrodzeniach

Odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie w związ­ku z wypadkiem przy pracy przedmiotów:

  • osobistego użytku oraz
  • niezbędnych do wykonywania pracy,

z wyjątkiem utraty lub uszkodzenia pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych, przy­sługuje pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy. Odszkodowanie wypłaca pracodawca. W prawie pracy nie określono zasad ustalania wysokości odszkodowania za przedmioty pracow­nika, dlatego zastosowanie mają przepisy prawa cywilnego. Wysokość odszkodowania zależy od tego, czy doszło do zniszczenia tych przedmiotów, czy tylko do ich uszkodzenia. Odszkodowanie jest równe kwocie stanowiącej:

  • równowartość przedmiotów pracownika, jeśli przedmioty te zostały całkowicie zniszczone, lub
  • odpowiednią część ich wartości, gdy zostały tylko częściowo uszkodzone.

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi za utratę lub uszkodzenie w związku w wypadkiem przy pracy przedmiotów osobistego użytku na pod­stawie art. 2371 § 2 k.p. jest zwolnione z opodatko­wania w pełnej przyznanej wysokości. Zwolnienie nie obejmuje rekompensaty wypłaconej z tytułu utraty lub uszkodzenia pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych.

W ubezpieczeniach

Wartość odszkodowania wypłaconego za utratę lub uszkodzenie w związku z wypadkiem przy pracy przedmiotów osobistego użytku nie stanowi pod­stawy wymiaru składek ZUS.

W emeryturach i rentach

Wysokość odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy jest ustalana na podstawie procentowego stopnia uszczerbku na zdrowiu, który określa lekarz orzecznik ZUS. Jednorazowe odszkodowanie wynosi 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu jest naru­szenie sprawności organizmu skutkujące upośle­dzeniem czynności organizmu na okres 6 miesięcy, które może jednak ulec poprawie. Natomiast stały uszczerbek na zdrowiu jest naruszeniem sprawno­ści organizmu, które upośledza czynności organi­zmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy.

Odszkodowanie za wydanie niewłaściwego lub nieterminowe wydanie świadectwa pracy

W wynagrodzeniach

Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagro­dzenia za czas pozostawania bez pracy wskutek niewydania lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy - jednak za okres nie dłuższy niż 6 tygodni.

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi wsku­tek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwe­go świadectwa pracy na podstawie art. 99 § 2 k.p. jest opodatkowane w pełnej przyznanej wysokości.

Odszkodowanie za wyrządzenie pracodawcy szkody z winy pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych

W wynagrodzeniach

Wysokość odszkodowania jest ustalana w wysoko­ści wyrządzonej szkody, jednak nie może przekra­czać kwoty 3-miesięcznego wynagrodzenia przysłu­gującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szko­dy. Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest zobowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.

W podatkach dochodowych

Przysługujące pracodawcy na podstawie art. 119 k.p. odszkodowanie za szkodę wyrządzoną z winy pracownika wskutek niewykonania lub nienależy­tego wykonania obowiązków pracowniczych jest zwolnione z opodatkowania w pełnej przyznanej wysokości. Jeżeli naprawienie szkody następuje na podstawie innej niż sądowa ugody pomiędzy pra­codawcą a pracownikiem, odszkodowanie z tego tytułu podlega opodatkowaniu w pełnej wysokości.

Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy

W podatkach dochodowych

Zadośćuczynienie (lub odszkodowanie) związane z wypadkiem przy pracy wypłacone przez praco­dawcę na podstawie prawomocnego wyroku sądu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodo­wym od osób fizycznych.

Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji

W podatkach dochodowych

Odszkodowanie przysługujące pracownikowi z tytułu zakazu konkurencji na podstawie art. 1012 k.p. jest opodatkowane w pełnej przyznanej wyso­kości.

W ubezpieczeniach

Wypłacane pracownikom w trakcie zatrudnienia odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji sta­nowi podstawę wymiaru składek na ubezpiecze­nia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli natomiast odszkodowanie jest wypłacane byłemu pracownikowi już po ustaniu zatrudnienia, wówczas takie świadczenie jest wyłączone ze składek.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Encyklopedia kadrowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?