Kategorie

Zaległy urlop wypoczynkowy - najważniejsze informacje

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Zaległy urlop wypoczynkowy - najważniejsze informacje/ fot. Fotolia
Zaległy urlop wypoczynkowy - najważniejsze informacje/ fot. Fotolia
Zaległy urlop wypoczynkowy jest urlopem wypoczynkowym niewykorzystanym przez pracownika w poprzednim roku kalendarzowym. Niewykorzystanie przez pracownika przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo może być uzasadnione wieloma przyczynami. Kodeks pracy wyraźnie wskazuje sytuacje, których wystąpienie uzasadnia przesunięcie termin urlopu wypoczynkowego na inny termin. Czy zaległy urlop wypoczynkowy musi być udzielony do 30 września?

Zaległy urlop

Przepisy Kodeksu pracy zobowiązują pracodawcę do udzielania urlopów wypoczynkowych swoim podwładnym w roku kalendarzowym, w którym pracownicy nabyli do niego prawo. Wystąpienie ściśle określonych przypadków, powoduje możliwość wykorzystania urlopu wypoczynkowego w następnym roku kalendarzowym, nie później jednak niż do 30 września.

Udzielenie pracownikowi urlopu zaległego do końca września, nie dotyczy urlopu udzielanego w trybie „na żądanie”.

Pracownik wykorzystał w 2014 r. 2 dni urlopu wypoczynkowego w trybie „na żądanie”. Rok 2015 rozpoczął z pulą 26 dni przysługującego mu urlopu wypoczynkowego (za 2015 r.) i 6 dni urlopu wypoczynkowego zaległego za rok 2014. Pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi jedynie 4 dni z 6 przysługującego mu urlopu zaległego do 30 września 2015 r. Pozostałe dni zaległego urlopu wypoczynkowego mogą zostać udzielone w terminie późniejszym.

Przyczyny uzasadniające przesunięcie terminu urlopu

Pracodawca jest zobowiązany przesunąć termin urlopu wypoczynkowego na termin późniejszy, jeśli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonych wcześniej datach z powodu wystąpienia jednej z następujących przyczyn:

  1. czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą,
  2. odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  3. powołania na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy,
  4. urlopu macierzyńskiego.

Rekomendowany produkt: 100 pytań o urlopy wypoczynkowe (książka + CD)

Wniosek pracownika

Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić również na wniosek pracownika. Warunkiem przesunięcia terminu urlopu wypoczynkowego na termin późniejszy jest umotywowanie przez pracownika zasadności przedłożonego wniosku i wskazanie ważnych przyczyn uzasadniających wyznaczenie innego terminu na wykorzystanie urlopu wypoczynkowego.

Przesunięcie terminu przez pracodawcę

Przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego jest również dopuszczalne w wyjątkowych sytuacjach przez pracodawcę, który ze względu na szczególne potrzeby odwołuje pracownika z urlopu, gdyż jego obecność w pracy jest niezbędna w celu zachowania normalnego toku pracy. W takim przypadku, pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w innym terminie.

W praktyce, pracownicy często świadomie nie wykorzystują urlopu wypoczynkowego w celu „skumulowania” tego urlopu wypoczynkowego na następny rok kalendarzowy i wykorzystania w okresie wakacyjnym.

Z drugiej strony, zdarza się też tak, że pracownicy mają ogromny problem w uzyskaniu zgody na skorzystanie z tego uprawnienia i gromadzą bardzo duże ilości dni urlopu wypoczynkowego, za który pracodawca woli zapłacić niż udzielić pracownikom czasu wolnego. Takie postępowanie pracodawcy jest niedopuszczalne. Nie ma możliwości wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w trakcie zatrudnienia pracownika, mimo zgodnego oświadczenia woli w tym zakresie.

Urlop zaległy do 30 września

Jeśli z różnych powodów, pracownikowi nie udało się wykorzystać urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo to pracodawca jest odpowiedzialny za to, aby tego urlopu udzielić pracownikowi najpóźniej do 30 września roku następnego.

Wystarczy aby urlop ten rozpoczął się najpóźniej w dniu 30 września.

Brak wniosku o udzielenie urlopu wypoczynkowego

Czy pracodawca może jednostronnie wyznaczyć pracownikowi termin urlopu wypoczynkowego, jeśli pracownik nie zamierza skorzystać z zaległego urlopu wypoczynkowego do końca września?

Warto zwrócić uwagę, na fakt, że pracodawca, który nie wywiązuje się z obowiązków wobec pracownika podlega karze grzywny od 1 tysiąca do 30 tysięcy złotych. W związku z zagrożeniem poniesienia tak wysokiej kary, pracodawca może jednostronnie wyznaczyć pracownikowi termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego.

Warto pamiętać, że Państwowa Inspekcja Pracy uważa, że pracodawca nie ma prawa jednostronnego wyznaczania pracownikowi terminu urlopu wypoczynkowego w sytuacji, w której pracownik nie ma zamiaru z niego korzystać.

Innego zdania jest Sąd Najwyższy, który stwierdził, że pracodawca jak najbardziej może jednostronnie wyznaczyć pracownikowi termin urlopu wypoczynkowego aby uchronić się przez zarzutem działania przeciwko prawom pracownika.

Pracodawca powinien dysponować dowodami, że próbował dojść z pracownikiem do porozumienia w kwestii ustalenia dogodnego dla niego terminu urlopu wypoczynkowego i zwracał się do pracownika z prośbą o zaplanowanie terminu urlopu wypoczynkowego, pracownik jednak ignorował jego prośby.

Jeśli w wyznaczonym przez pracodawcę terminie urlopu wypoczynkowego, pracownik stawi się w celu wykonywania pracy, pracodawca może nie dopuścić go do świadczenia pracy.

Brak zgody na rozpoczęcie zaległego urlopu wypoczynkowego

Mimo ciążącego na pracodawcy obowiązku udzielenia pracowników zaległego urlopu wypoczynkowego do 30 września, wielu pracodawców nie wywiązuje się ze swojego obowiązku względem pracownika. Oczywiście, w takiej sytuacji, pracodawca naraża się na karę grzywny.

Postawa pracodawcy, nie uprawnia jednak pracownika do samowolnego rozpoczęcia zaległego urlopu wypoczynkowego, bez uzgodnienia terminu tego urlopu z pracodawcą.

Pracodawca jest organizatorem pracy w zakładzie pracy i decyzja o odmowie udzielenia pracownikowi zaległego urlopu wypoczynkowego jest dla pracownika wiążąca. Jeśli pracownik poinformuje pracodawcę o rozpoczęciu urlopu wypoczynkowego, nie uzyskując jego aprobaty, naraża się na zarzut ciężkiego naruszenia jednego z podstawowych obowiązków pracownika.

Zaległy urlop wypoczynkowy, który z różnych powodów nie został udzielony do 30 września, nie zostaje utracony przez pracownika. Urlop ten powinien zostać udzielony w najbliższym, możliwym terminie, również po 30 września.

Podstawa prawna:

- Art. 164-167(1), art. 168, art. 171 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.)

- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2003 r., (I PK 403/02, OSNP 2004, nr 18, poz. 310)

- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2000 r., (I PKN 121/00, OSNP 2002, nr 15, poz. 353)

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?