REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym 2016

Mariusz Pigulski
ekspert ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej
Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym 2016/fot. Fotolia
Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym 2016/fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Od 1 stycznia 2016 r. nie ulegają zmianom ogólne zasady ustalania obowiązku podlegania ubezpieczeniom i podstawy wymiaru składek za osoby korzystające z urlopu wychowawczego. Co stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w przypadku osób korzystających z urlopu wychowawczego?

Przeczytaj ->>> Urlop wychowawczy w 2016 r.

REKLAMA

Autopromocja

Jakie zmiany w 2016 r. będą obowiązywać w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek za osoby przebywające na urlopach wychowawczych

Od 1 stycznia 2016 r. nie ulegają zmianom ogólne zasady ustalania obowiązku podlegania ubezpieczeniom i podstawy wymiaru składek za osoby korzystające z urlopu wychowawczego. Zmiany, które zaczną obowiązywać w tym zakresie od nowego roku, są związane z podniesieniem płacy minimalnej oraz prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Oznacza to dla płatników konieczność zweryfikowania kwot, od których rozliczają składki ubezpieczeniowe za urlopowanych pracowników.

Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i zdrowotnemu, jeżeli nie posiada innych tytułów do ubezpieczeń ani ustalonego prawa do renty bądź emerytury.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Rekomendowany produkt: Rodzina 500+ (PDF)

Zasady podlegania ubezpieczeniom przez osobę korzystającą z urlopu wychowawczego, nieposiadającą innego tytułu do ubezpieczeń

Rodzaj ubezpieczeń

Okres podlegania

Podstawa prawna

emerytalne i rentowe

od dnia rozpoczęcia urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia

art. 9 ust. 6 ustawy systemowej

zdrowotne

od dnia rozpoczęcia urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia

art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy zdrowotnej

Jako „innego tytułu do ubezpieczeń” nie traktuje się tego tytułu, z którego ubezpieczony nabył prawo do urlopu wychowawczego.

Pracownik jest zatrudniony w ramach stosunku pracy, z którego nabył prawo do urlopu wychowawczego. Przebywa na nim od 1 września 2015 r. Oprócz tego miał zawartą umowę zlecenia trwającą do 31 października. Oznacza to, że w okresie od 1 września do 31 października 2015 r. ubezpieczony posiadał, oprócz urlopu wychowawczego, jeszcze inny tytuł do ubezpieczeń (umowę zlecenia). Od 1 listopada 2015 r. innego tytułu już nie ma (nie uznaje się za „inny tytuł” trwającego stosunku pracy, z którego pracownik nabył prawo do urlopu).

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Urlop wychowawczy jako jedyny tytuł do ubezpieczeń

Brak posiadania innych tytułów do ubezpieczeń w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przez pracownika (to samo dotyczy braku uprawnień do renty lub emerytury) skutkuje dla jego pracodawcy obowiązkiem rozliczania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne w okresie przebywania przez ubezpieczonego na tym urlopie. O braku innych tytułów do ubezpieczeń (braku prawa do renty bądź emerytury) pracownik powinien poinformować pracodawcę, składając stosowne oświadczenie. Podanie prawidłowych i aktualnych danych w oświadczeniu przez pracownika jest niezwykle istotne, gdyż zabezpiecza pracodawcę przed ewentualnymi błędami w dokumentacji rozliczeniowej przesyłanej do ZUS oraz przed koniecznością późniejszego ich korygowania. W oświadczeniu warto zatem zamieścić m.in. pouczenie o konieczności informowania pracodawcy o każdej zmianie stanu faktycznego wpływającej na sytuację ubezpieczeniową osoby korzystającej z urlopu wychowawczego.

Prawidłowo wypełnione przez pracownika oraz regularnie uaktualniane oświadczenie może ustrzec pracodawcę przed błędami w dokumentacji rozliczeniowej przesyłanej do ZUS oraz przed koniecznością późniejszej ich korekty.

Rekomendowany produkt: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Urlop wychowawczy i inny tytuł do ubezpieczeń

REKLAMA

Jeśli osoba przebywająca na urlopie wychowawczym posiada inny tytuł do ubezpieczeń, wówczas występuje tzw. zbieg tytułów do ubezpieczeń. W takiej sytuacji składki ubezpieczeniowe nie będą rozliczane z tytułu urlopu, ale z drugiego tytułu ubezpieczeniowego.

Pracownik z poprzedniego przykładu jest zatrudniony na pełny etat. Do 31 sierpnia 2015 r. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu stosunku pracy. Z tytułu umowy zlecenia obowiązkowe było dla niego tylko ubezpieczenie zdrowotne. Następnie, w okresie od 1 września do 31 października 2015 r., podlegał ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia, a składki rozliczał za niego zleceniodawca. Pracodawca ma obowiązek rozliczania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne za tego pracownika z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym od 1 listopada 2015 r.

Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w przypadku osób korzystających z urlopu wychowawczego zasadniczo stanowi średnie miesięczne wynagrodzenie wypłacone im za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop. Jednocześnie podstawa ta nie może być:

● niższa niż 75% kwoty ustawowej płacy minimalnej obowiązującej w danym roku,

● wyższa niż kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej.

Redakcja poleca: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Zgodnie z wyjaśnieniami ZUS przy ustalaniu kwoty średniego wynagrodzenia w celu ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek za osobę korzystającą z urlopu wychowawczego płatnik powinien kierować się zasadami stosowanymi przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Od tej ogólnej zasady są jednak wyjątki, polegające na:

● przyjmowaniu wynagrodzenia w kwocie brutto łącznie z częścią składek na ubezpieczenia społeczne, która w przypadku ustalania podstawy zasiłku musi zostać odliczona (13,71%),

● uwzględnianiu w wynagrodzeniu wszystkich składników, które podlegają oskładkowaniu (w tym również – inaczej niż w przypadku zasiłków – składników przysługujących tylko do określonego terminu, do których prawo wygasło w czasie urlopu wychowawczego),

● uwzględnianiu, w razie zmiany wymiaru czasu pracy w okresie 12 miesięcy poprzedzających urlop, wynagrodzenia zarówno sprzed zmiany etatu, jak i po niej,

● wliczaniu do podstawy wynagrodzenia z umów zlecenia/umów o dzieło zawartych z pracownikiem, bez uzupełniania.

Od 1 stycznia 2016 r. płaca minimalna wyniesie 1850 zł, a przeciętne prognozowane wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej zostanie ustalone na poziomie 4055 zł (zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2016 r.).

Podstawa wymiaru składek pracowników przebywających na urlopie wychowawczym

Podstawa wymiaru składek ZUS

2015 r.

2016 r.

Maksymalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – 60% prognozowanego miesięcznego wynagrodzenia, przyjętego do ustalenia rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

2375,40 zł

(60% x 3959 zł)

2433 zł

(60% x 4055 zł)

Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę

1312,50 zł

(75% x 1750 zł)

1387,50 zł
(75% x 1850 zł)

Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za pracownika pełnoetatowego

1750 zł

1850 zł

Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za pracownika pełnoetatowego w pierwszym roku pracy

1400 zł

1480 zł

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – kwota odpowiadająca wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych

520 zł

Przykład

Pracownica zatrudniona od 4 lat na 1/2 etatu przebywa od 1 lipca 2015 r. na urlopie wychowawczym, który jest jej jedynym tytułem do ubezpieczeń. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z racji przebywania na urlopie wychowawczym stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie uzyskane za okres od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r. Średnia z tego okresu wyniosła 1250 zł. Wymieniona kwota jest niższa niż 75% płacy minimalnej, zatem podstawa składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wykazana przez płatnika w raportach imiennych powinna wynieść:

● do końca 2015 r. – 1312,50 zł,

● od 1 stycznia 2016 r. – 1387,50 zł.

Dokumentacja za pracownika na wychowawczym

Pracowników zajmujących się dziećmi w trakcie urlopu wychowawczego i podlegających z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz zdrowotnemu zgłasza się do ubezpieczeń poprzez wykazanie ich w raportach imiennych:

ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 12 11 xx,

● ZUS RSA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx oraz kodem przerwy:

- 121 – w przypadku gdy urlop wychowawczy został udzielony na podstawie art. 186 § 2 Kodeksu pracy,

- 122 – jeśli urlop wychowawczy został udzielony na podstawie art. 186 § 3 Kodeksu pracy.

Jeżeli osoba korzystająca z urlopu wychowawczego posiada w danym miesiącu inny (niż urlop wychowawczy) tytuł do ubezpieczeń, wówczas pracodawca, który udzielił jej urlopu wychowawczego, nie powinien w tym miesiącu wykazywać jej w raporcie składkowym, lecz jedynie w dwóch blokach raportu ZUS RSA:

● z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx i kodem świadczenia/przerwy 121/122, okresem przebywania na urlopie wychowawczym w miesiącu, którego dotyczy raport, oraz liczbą dni tego urlopu,

● z kodem tytułu ubezpieczenia 12 11 xx i kodem świadczenia/przerwy 350 oraz podanym okresem, w którym pracownik nie podlegał ubezpieczeniom w danym miesiącu z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego.

Podstawa prawna:

● art. 9 ust. 6, art. 18 ust. 5b, art. 18 ust. 9 i ust. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 121; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1893

● art. 66 ust. 1 pkt 32, art. 81 ust. 8 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 581; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1913

● § 1 ust. 1 pkt 12 i pkt 14 oraz załączniki nr 12, 14 i 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów – j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1844; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1957

● § 1–2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. – Dz.U. z 2015 r., poz. 1385

● § 1–2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. – Dz.U. z 2014 r., poz. 1220

Dołącz do nas na Facebooku!

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Czy minimalne wynagrodzenie będzie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W przyszłym roku wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

REKLAMA