Kategorie

Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym 2016

Mariusz Pigulski
ekspert ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej
Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym 2016/fot. Fotolia
Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym 2016/fot. Fotolia
Od 1 stycznia 2016 r. nie ulegają zmianom ogólne zasady ustalania obowiązku podlegania ubezpieczeniom i podstawy wymiaru składek za osoby korzystające z urlopu wychowawczego. Co stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w przypadku osób korzystających z urlopu wychowawczego?

Przeczytaj ->>> Urlop wychowawczy w 2016 r.

Jakie zmiany w 2016 r. będą obowiązywać w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek za osoby przebywające na urlopach wychowawczych

Od 1 stycznia 2016 r. nie ulegają zmianom ogólne zasady ustalania obowiązku podlegania ubezpieczeniom i podstawy wymiaru składek za osoby korzystające z urlopu wychowawczego. Zmiany, które zaczną obowiązywać w tym zakresie od nowego roku, są związane z podniesieniem płacy minimalnej oraz prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Oznacza to dla płatników konieczność zweryfikowania kwot, od których rozliczają składki ubezpieczeniowe za urlopowanych pracowników.

Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i zdrowotnemu, jeżeli nie posiada innych tytułów do ubezpieczeń ani ustalonego prawa do renty bądź emerytury.

Rekomendowany produkt: Rodzina 500+ (PDF)

Zasady podlegania ubezpieczeniom przez osobę korzystającą z urlopu wychowawczego, nieposiadającą innego tytułu do ubezpieczeń

Rodzaj ubezpieczeń

Okres podlegania

Podstawa prawna

emerytalne i rentowe

od dnia rozpoczęcia urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia

art. 9 ust. 6 ustawy systemowej

zdrowotne

od dnia rozpoczęcia urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia

art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy zdrowotnej

Jako „innego tytułu do ubezpieczeń” nie traktuje się tego tytułu, z którego ubezpieczony nabył prawo do urlopu wychowawczego.

Pracownik jest zatrudniony w ramach stosunku pracy, z którego nabył prawo do urlopu wychowawczego. Przebywa na nim od 1 września 2015 r. Oprócz tego miał zawartą umowę zlecenia trwającą do 31 października. Oznacza to, że w okresie od 1 września do 31 października 2015 r. ubezpieczony posiadał, oprócz urlopu wychowawczego, jeszcze inny tytuł do ubezpieczeń (umowę zlecenia). Od 1 listopada 2015 r. innego tytułu już nie ma (nie uznaje się za „inny tytuł” trwającego stosunku pracy, z którego pracownik nabył prawo do urlopu).

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Urlop wychowawczy jako jedyny tytuł do ubezpieczeń

Brak posiadania innych tytułów do ubezpieczeń w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przez pracownika (to samo dotyczy braku uprawnień do renty lub emerytury) skutkuje dla jego pracodawcy obowiązkiem rozliczania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne w okresie przebywania przez ubezpieczonego na tym urlopie. O braku innych tytułów do ubezpieczeń (braku prawa do renty bądź emerytury) pracownik powinien poinformować pracodawcę, składając stosowne oświadczenie. Podanie prawidłowych i aktualnych danych w oświadczeniu przez pracownika jest niezwykle istotne, gdyż zabezpiecza pracodawcę przed ewentualnymi błędami w dokumentacji rozliczeniowej przesyłanej do ZUS oraz przed koniecznością późniejszego ich korygowania. W oświadczeniu warto zatem zamieścić m.in. pouczenie o konieczności informowania pracodawcy o każdej zmianie stanu faktycznego wpływającej na sytuację ubezpieczeniową osoby korzystającej z urlopu wychowawczego.

Prawidłowo wypełnione przez pracownika oraz regularnie uaktualniane oświadczenie może ustrzec pracodawcę przed błędami w dokumentacji rozliczeniowej przesyłanej do ZUS oraz przed koniecznością późniejszej ich korekty.

Rekomendowany produkt: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Urlop wychowawczy i inny tytuł do ubezpieczeń

Jeśli osoba przebywająca na urlopie wychowawczym posiada inny tytuł do ubezpieczeń, wówczas występuje tzw. zbieg tytułów do ubezpieczeń. W takiej sytuacji składki ubezpieczeniowe nie będą rozliczane z tytułu urlopu, ale z drugiego tytułu ubezpieczeniowego.

Pracownik z poprzedniego przykładu jest zatrudniony na pełny etat. Do 31 sierpnia 2015 r. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu stosunku pracy. Z tytułu umowy zlecenia obowiązkowe było dla niego tylko ubezpieczenie zdrowotne. Następnie, w okresie od 1 września do 31 października 2015 r., podlegał ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia, a składki rozliczał za niego zleceniodawca. Pracodawca ma obowiązek rozliczania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne za tego pracownika z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym od 1 listopada 2015 r.

Podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w przypadku osób korzystających z urlopu wychowawczego zasadniczo stanowi średnie miesięczne wynagrodzenie wypłacone im za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop. Jednocześnie podstawa ta nie może być:

● niższa niż 75% kwoty ustawowej płacy minimalnej obowiązującej w danym roku,

● wyższa niż kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej.

Redakcja poleca: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Zgodnie z wyjaśnieniami ZUS przy ustalaniu kwoty średniego wynagrodzenia w celu ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek za osobę korzystającą z urlopu wychowawczego płatnik powinien kierować się zasadami stosowanymi przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Od tej ogólnej zasady są jednak wyjątki, polegające na:

● przyjmowaniu wynagrodzenia w kwocie brutto łącznie z częścią składek na ubezpieczenia społeczne, która w przypadku ustalania podstawy zasiłku musi zostać odliczona (13,71%),

● uwzględnianiu w wynagrodzeniu wszystkich składników, które podlegają oskładkowaniu (w tym również – inaczej niż w przypadku zasiłków – składników przysługujących tylko do określonego terminu, do których prawo wygasło w czasie urlopu wychowawczego),

● uwzględnianiu, w razie zmiany wymiaru czasu pracy w okresie 12 miesięcy poprzedzających urlop, wynagrodzenia zarówno sprzed zmiany etatu, jak i po niej,

● wliczaniu do podstawy wynagrodzenia z umów zlecenia/umów o dzieło zawartych z pracownikiem, bez uzupełniania.

Od 1 stycznia 2016 r. płaca minimalna wyniesie 1850 zł, a przeciętne prognozowane wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej zostanie ustalone na poziomie 4055 zł (zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2016 r.).

Podstawa wymiaru składek pracowników przebywających na urlopie wychowawczym

Podstawa wymiaru składek ZUS

2015 r.

2016 r.

Maksymalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – 60% prognozowanego miesięcznego wynagrodzenia, przyjętego do ustalenia rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

2375,40 zł

(60% x 3959 zł)

2433 zł

(60% x 4055 zł)

Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę

1312,50 zł

(75% x 1750 zł)

1387,50 zł
(75% x 1850 zł)

Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za pracownika pełnoetatowego

1750 zł

1850 zł

Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za pracownika pełnoetatowego w pierwszym roku pracy

1400 zł

1480 zł

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – kwota odpowiadająca wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych

520 zł

Przykład

Pracownica zatrudniona od 4 lat na 1/2 etatu przebywa od 1 lipca 2015 r. na urlopie wychowawczym, który jest jej jedynym tytułem do ubezpieczeń. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z racji przebywania na urlopie wychowawczym stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie uzyskane za okres od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r. Średnia z tego okresu wyniosła 1250 zł. Wymieniona kwota jest niższa niż 75% płacy minimalnej, zatem podstawa składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wykazana przez płatnika w raportach imiennych powinna wynieść:

● do końca 2015 r. – 1312,50 zł,

● od 1 stycznia 2016 r. – 1387,50 zł.

Dokumentacja za pracownika na wychowawczym

Pracowników zajmujących się dziećmi w trakcie urlopu wychowawczego i podlegających z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz zdrowotnemu zgłasza się do ubezpieczeń poprzez wykazanie ich w raportach imiennych:

● ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 12 11 xx,

● ZUS RSA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx oraz kodem przerwy:

- 121 – w przypadku gdy urlop wychowawczy został udzielony na podstawie art. 186 § 2 Kodeksu pracy,

- 122 – jeśli urlop wychowawczy został udzielony na podstawie art. 186 § 3 Kodeksu pracy.

Jeżeli osoba korzystająca z urlopu wychowawczego posiada w danym miesiącu inny (niż urlop wychowawczy) tytuł do ubezpieczeń, wówczas pracodawca, który udzielił jej urlopu wychowawczego, nie powinien w tym miesiącu wykazywać jej w raporcie składkowym, lecz jedynie w dwóch blokach raportu ZUS RSA:

● z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx i kodem świadczenia/przerwy 121/122, okresem przebywania na urlopie wychowawczym w miesiącu, którego dotyczy raport, oraz liczbą dni tego urlopu,

● z kodem tytułu ubezpieczenia 12 11 xx i kodem świadczenia/przerwy 350 oraz podanym okresem, w którym pracownik nie podlegał ubezpieczeniom w danym miesiącu z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego.

Podstawa prawna:

● art. 9 ust. 6, art. 18 ust. 5b, art. 18 ust. 9 i ust. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 121; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1893

● art. 66 ust. 1 pkt 32, art. 81 ust. 8 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 581; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1913

● § 1 ust. 1 pkt 12 i pkt 14 oraz załączniki nr 12, 14 i 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów – j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1844; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1957

● § 1–2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. – Dz.U. z 2015 r., poz. 1385

● § 1–2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. – Dz.U. z 2014 r., poz. 1220

Dołącz do nas na Facebooku!

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
148,20 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?