Pracownicy samorządowi: Rekompensata za godziny nadliczbowe. Jak naliczać wynagrodzenie?

• Za nadgodziny czas wolny albo wynagrodzenie bez dodatku
• Godziny nadliczbowe kierowników jednostek
• Jak wyliczyć wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Za nadgodziny czas wolny albo wynagrodzenie bez dodatku

Ustawa o pracownikach samorządowych określa zasady wypłacania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Jeżeli wymagają tego potrzeby jednostki, w której pracownik samorządowy jest zatrudniony, na polecenie przełożonego wykonuje on pracę w godzinach nadliczbowych, w tym w wyjątkowych przypadkach także w porze nocnej oraz w niedziele i święta. 

Kwestiami związanymi z wynagradzaniem pracowników samorządowych za godziny nadliczbowe zajmowała się Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku. Według Ewy Czołpińskiej, zastępcy prezesa RIO, „Pracownikowi samorządowemu za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych przysługuje, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze, z tym że wolny czas, na wniosek pracownika, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu”.

Jak zaznaczyła Czołpińska, ustawa o pracownikach samorządowych nie przewiduje wypłaty dodatku do wynagrodzenia w wysokości 50 proc. lub 100 proc., o którym mowa w Kodeksie pracy. „W ocenie Izby właściwe jest stanowisko, zgodnie z którym na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi samorządowemu należy się wynagrodzenie bez dodatku, o którym mowa w ustawie Kodeks pracy. Cytowany przepis ustawy o pracownikach samorządowych stanowi lex specialis w stosunku do ustawy Kodeks pracy” – wyjaśniła Czołpińska.

Godziny nadliczbowe kierowników jednostek

Według RIO, wynagrodzenie albo czas wolny przysługuje wszystkim pracownikom samorządowym na zasadach określonych w ustawie o pracownikach samorządowych, przy spełnieniu warunku w postaci „polecenia przełożonego”. 

„W związku z tym, że ustawa o pracownikach samorządowych nie reguluje pracy w godzinach nadliczbowych kierowników jednostek, którzy nie otrzymują polecenia przełożonego, należy na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych zastosować art. 151⁴ § 1 ustawy Kodeks pracy, według którego pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy wykonują w razie konieczności pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Biorąc to pod uwagę należy wskazać, że kierownikowi jednostki nie należy się wynagrodzenie z omawianego tytułu ani na mocy ustawy o pracownikach samorządowych ani na mocy ustawy Kodeks pracy” – wskazała RIO.

Jak wyliczyć wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Do wyliczenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych powinny być brane pod uwagę dodatki stałe, które są wypłacane systematycznie wraz z wynagrodzeniem zasadniczym, w tym dodatek za wieloletnią pracę i dodatek funkcyjny.

Zdaniem RIO „Dodatek specjalny, o którym mowa w art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych jest przyznawany z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań, więc ze swej istoty nie ma charakteru stałego składnika. Co do zasady nie powinien zatem być uwzględniany do wyliczenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych”.

Natomiast dodatek służbowy wypłacany na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych jest dodatkiem, którego zasady przyznawania zostały określone regulaminem wynagradzania pracowników jednostki i wliczanie go do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe jest uzależnione od tego czy składnik ten ma charakter stały i systematyczny.