Okres rozliczeniowy czasu pracy

W ustala­niu okresów rozliczeniowych udział bierze zakła­dowa organizacja związkowa. Pracodawca może też sam wprowadzić okres rozliczeniowy (gdy w zakładzie nie działa organizacja związkowa lub nie wyraża zgody na przedłużenie okresu w rów­noważnym systemie czasu pracy), po uprzednim zawiadomieniu właściwego okręgowego inspek­tora pracy.

W praktyce podstawowy jest 1-miesięczny okres rozliczeniowy. Stosowane są jednak dłuższe okre­sy rozliczeniowe, np. 3-miesięczny.

Co do zasa­dy, okres rozliczeniowy nie powinien przekra­czać 4 miesięcy. Po zmianie przepisów Kodeksu pracy od 23 sierpnia 2013 r. pracodawcy mogą wprowadzać (w sposób i na zasadach przewidzia­nych w Kodeksie pracy) dłuższy okres rozliczenio­wy - jednak maksymalnie 12-miesięczny.

Jest to dopuszczalne (przy zachowaniu ogólnych zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników) w każdym systemie czasu pracy, jeżeli jest uzasadnione przyczynami obiektywny­mi lub technicznymi albo dotyczącymi organizacji pracy. Przedłużenie okresu rozliczeniowego usta­la się wówczas:

• w układzie zbiorowym pracy lub w porozumie­niu z zakładowymi organizacjami związkowymi; jeżeli uzgodnienie treści porozumienia nie jest możliwe ze wszystkimi zakładowymi organiza­cjami związkowymi, pracodawca uzgadnia ją z organizacjami związkowymi reprezentatyw­nymi, albo
• w porozumieniu zawieranym z przedstawiciela­mi pracowników, wyłonionymi w trybie przyję­tym u danego pracodawcy - jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe.

Kopię porozumienia w sprawie przedłużenia okre­su rozliczeniowego czasu pracy pracodawca musi przekazać właściwemu okręgowemu inspektoro­wi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia jego zawarcia.

Polecamy produkt: Prawo Pracy i ZUS

Na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmują­cy jednak co najmniej 1 miesiąc, pracodawca może sporządzić rozkład czasu pracy danego pracowni­ka - w formie pisemnej lub elektronicznej. Na przyjęty okres rozliczeniowy pracodawca usta­la obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy, który jest on zobowiązany przepracować. W okre­sie rozliczeniowym pracodawca musi zadbać o minimalne nieprzerwane odpoczynki pracownika: dobowy (11-godzinny) i tygodniowy (35-godzinny). W systemie równoważnego czasu pracy (jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją) dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymia­ru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

W szczególnie uzasadnionych przy­padkach taki okres rozliczeniowy może być prze­dłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy, a przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych - nie więcej niż do 4 miesięcy. W przypadku pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pra­cowników zakładowych straży pożarnych i zakłado­wych służb ratowniczych pracodawca może stoso­wać system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymia­ru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczenio­wym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

Przy pracy w ruchu ciągłym może być stosowany system czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygo­dniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin.

W przyjętym okresie rozliczeniowym (w każdym systemie czasu pracy) obejmującym pracę w nie­dziele i święta pracodawca musi zapewnić pracow­nikowi łączną liczbę dni wolnych od pracy odpowia­dającą co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie 5-dniowym tygo­dniu pracy przypadających w tym okresie.

Najpóźniej do końca przyjętego okresu rozlicze­niowego pracodawca powinien rozliczyć się z pra­cownikiem z konieczności udzielenia dnia wolne­go (za pracę w godzinach nadliczbowych lub dniu wolnym od pracy: za niedzielę, święto lub za pracę w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy).

Przyjęty okres rozliczeniowy służy także ustaleniu faktu świadczenia pracy w nocy. Pracownikiem pra­cującym w nocy jest pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co naj­mniej 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną.

Zajrzyj na nasze FORUM