Kategorie

Choroby pracowników biurowych

Halina Ćwirko
Pozycja siedząca dominuje w pracy biurowej. Nie wymaga ona dużego wysiłku fizycznego, lecz praca wykonywana przez dłuższy czas w tej pozycji powoduje dolegliwości bólowe i zmiany zwyrodnieniowe w narządzie ruchu, głównie w kręgosłupie. Warto pamiętać, że rodzaj i stopnień obciążenia pracowników zależy od wymiaru czasu pracy przy komputerze, stopnia trudności wykonywanych zadań, zaangażowania i znajomości obsługi programów. W czasie kontroli warunków pracy i szkoleń, zwłaszcza dla osób kierujących pracownikami, odpowiedzialnych za organizację pracy, warto rozmawiać o dolegliwościach, jakie może powodować praca w niewłaściwych warunkach, a także doradzać, jak można tym dolegliwościom zapobiegać.

Dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego stwierdzane u pracowników obsługujących monitory ekranowe są często określane jako zespoły lub urazy z przeciążenia. Zespoły te przybierają różnorodną postać. Najczęściej są to przewlekłe, niespecyficzne bóle mięśniowe (mialgie) połączone ze sztywnością i tkliwością mięśni, często ograniczające ruchy. U operatorów komputerowych mogą występować też objawy typowe dla uszkodzenia nerwów obwodowych, w tym np. uszkodzenie nerwów w nadgarstku. Głównie dotyczy to nerwu pośrodkowego i łokciowego lub ścięgien i pochewek ścięgnistych w obrębie nadgarstka i śródręcza.

WAŻNE!

Skutkiem długotrwałych obciążeń układu mięśniowo-szkieletowego w czasie pracy mogą być choroby zawodowe lub parazawodowe.

Warto pamiętać, że w wykazie chorób zawodowych wskazanych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (DzU nr 105, poz. 869) pod pozycją nr 19 wymienione są między innymi:

  • przewlekłe zapalenie ścięgien i jego pochewek,

a w pozycji 20 między innymi:

  • zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Co to jest zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka to zespół objawów uciskowych na nerw pośrodkowy spowodowanych zmianami chorobowymi w nadgarstku, zwłaszcza w obrębie tzw. troczka zginaczy dłoni.

Przez nadgarstek do dłoni i palców dochodzą trzy nerwy obwodowe: łokciowy, promieniowy i pośrodkowy.

Nerw pośrodkowy przechodzi przez tzw. cieśń nadgarstka od strony dłoni.

Cieśń nadgarstka utworzona jest przez kości śródręcza oraz więzadła i powięzi tworzące szerokie pasmo tkanki łącznej zwane troczkiem ścięgien zginaczy.

Reklama

Najpierw pojawiają się dolegliwości czuciowe, zwłaszcza w opuszkach palców. Z czasem przemijające zaburzenia czucia powierzchownego utrwalają się, dołączają się parestezje, tj. drętwienia, mrowienie, kłucie, a czasem uczucie zimna lub gorąca. Objawy te są wynikiem ucisku i niedokrwienia.

Przy nieprawidłowym długotrwałym ustawieniu nadgarstka, nadmiernym zgięciu grzbietowym lub dłoniowym, przy obsłudze klawiatury komputera może dojść do obrzęku przyczepów ścięgien mięśni, a tym samym do wzrostu ciśnienia w kanale cieśni nadgarstka i uciśnięcia nerwu pośrodkowego, dając objawy jego uszkodzenia.

WAŻNE!

Nieleczone długo utrzymujące się objawy i dolegliwości mogą prowadzić do osłabienia sił mięsni dłoni oraz zaników mięśniowych głównie w obrębie kłębu kciuka, a czasem palca drugiego i trzeciego. Niekiedy dołączają się objawy depresji i problemy z koncentracją uwagi i pamięci.

Objawy chorobowe i dysfunkcje nadgarstka zależą między innymi od rodzaju czynników, siły ich działania i czasu trwania.

Czynniki powodujące wystąpienie objawów cieśni nadgarstka poza pracą, które obciążają nadgarstek, to:

  • przebyte urazy nadgarstka,
  • blizny kostne lub tkanek miękkich,
  • procesy zapalne mięśniowe,
  • choroby metaboliczne, np. neuropatia cukrzycowa.

Choroby układu mięśniowo-kostnego

Innym, zdecydowanie większym problemem, który jest również skutkiem pracy wykonywanej w pozycji siedzącej, są zmiany w kręgosłupie.

Reklama

W Polsce na bóle i zmiany w kręgosłupie uskarża się ponad 40% dorosłych osób. W strukturze absencji chorobowej stanowią one około 15–20% ogółu przyczyn czasowej niezdolności do pracy. Jest to jeden z głównych problemów społecznych, medycznych i ekonomicznych.

Choroby układu mięśniowo-kostnego są skutkiem wieloletniego, najczęściej równoczesnego oddziaływania środowiska pracy oraz cech indywidualnych, np.: wieku, płci, budowy ciała, sprawności fizycznej oraz przebytych chorób narządu ruchu.

Istotną rolę w chorobach układu mięśniowo-kostnego odgrywają również:

  • zła organizacja pracy,
  • presja czasu,
  • ograniczenia przestrzenne,
  • nieprzestrzeganie podstawowych zasad ergonomii.

Wszystko to prowadzi do napięć mięśni, które, pozostając w skurczu, mogą nadmiernie zwiększyć nacisk na dyski międzykręgowe.

Obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego pracowników biurowych, wykonujących pracę głównie na stanowisku operatorów komputerowych, wynika między innymi z:

  • obciążenia typu statycznego mięśni utrzymujących ciało w pozycji siedzącej, tj. mięśni stabilizujących kręgosłup, w tym mięśni obręczy barkowej i przedramion utrzymujących rękę w pozycji umożliwiającej obsługę klawiatury oraz mięśni karku utrzymujących głowę w pozycji zapewniającej obserwację pracy klawiatury, ekranu oraz dokumentów,
  • jednostronnego obciążenia mięśni bezpośrednio wykonujących czynności robocze, a więc mięśni rąk, dłoni, palców „wystukujących” tysiące znaków w czasie pracy. Są to najczęściej ruchy drobnych mięśni palców i dłoni, co stanowi dla tej grupy pracowników znaczne obciążenie, ponieważ są to ruchy powtarzane z dużą częstotliwością,
  • nadmiernego ciśnienia w dyskach miedzykręgowych wynikającego z długotrwałej pozycji siedzącej.

Wartości siły nacisku na dysk zależą od rodzaju przyjmowanej pozycji siedzącej z wykorzystaniem oparć pod plecy – głównie odcinek lędźwiowy kręgosłupa, podpórek pod łokcie, nadgarstki i stopy.

Skutkiem długotrwałych obciążeń statycznych mięśni i nacisków na dyski międzykręgowe podczas pracy siedzącej wykonywanej w warunkach nieergonomicznych są zmiany zapalno-degeneracyjne w układzie mięśniowo-szkieletowym, w tym: zmiany w stawach, pochewkach ścięgnistych, zwyrodnienia stawów kręgowych i wtórne zmiany w nerwach obwodowych. Występują one przeważnie pod postacią przewlekłych bólów mięśni, którym towarzyszy sztywność i tkliwość mięśni, ograniczenie ruchów i nerwobóle.

U pracowników, którzy obsługują komputery, dolegliwości te zlokalizowane są głównie w okolicy szyi, obręczy barkowej, pleców w odcinku lędźwiowym. Wynika to z konieczności stałej obserwacji monitora, klawiatury i dokumentów. Dolegliwości potęguje brak podłokietników, podpórek pod plecy i nadgarstki.

Ryzyko ujawnienia się zespołu cieśni nadgarstka, jak i zmian w obrębie kręgosłupa pracodawca może i powinien ograniczać lub eliminować poprzez:

  • przeprowadzanie wstępnych i okresowych profilaktycznych badań lekarskich,
  • organizowanie szkoleń dla pracowników w zakresie ergonomicznego wykonywania czynności roboczych i informowanie ich o możliwościach powstawania dolegliwości i zmian chorobowych przy nieracjonalnym wykonywaniu pracy,
  • przygotowanie stanowisk pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, między innymi:

– prawidłowe wymiary i ustawienie elementów stanowiska pracy: stołu, krzesła, monitora, klawiatury i dodatkowych, np. uchwytów na dokumenty, podnóżki, podstawki pod laptopy, podkładki żelowe,

– prawidłowe rozmieszczenie elementów pracy wynikające z ich ważności i częstotliwości użytkowania, a tym samym unikania możliwości popełniania błędów,

  • urozmaicenie pracy innymi czynnościami zmuszającymi pracownika do zmiany pozycji,
  • właściwą organizację pracy, w tym między innymi wprowadzanie i przestrzeganie przerw w pracy przeznaczonych na wykonywanie ćwiczeń fizycznych, relaksujących całego ciała, a zwłaszcza dłoni i nadgarstka,
  • w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych dolegliwości ze strony nadgarstka lub kręgosłupa jak najszybsze skorzystanie z porady lekarskiej i podjęcie leczenia.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.