Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Roszczenia związane ze świadectwem pracy

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Adrian Prusik
Adrian Prusik
Roszczenia związane ze świadectwem pracy/ Fot. Fotolia
Roszczenia związane ze świadectwem pracy/ Fot. Fotolia
Pracownik może wystąpić z roszczeniem o wydanie lub sprostowanie świadectwa pracy. Obok roszczeń niemajątkowych wiążących się ze świadectwem pracy, pracownik może również dochodzić odszkodowania od pracodawcy.

Jakie roszczenia przysługują pracownikowi, w związku z obowiązkiem wydania mu świadectwa pracy?

Pracownik ma roszczenie do pracodawcy o wydanie lub też sprostowanie świadectwa pracy. W określonych sytuacjach zaniedbanie obowiązku przez pracodawcę może stanowić podstawę roszczeń odszkodowawczych pracownika.

Świadectwo pracy

Świadectwo pracy jest dokumentem wydawanym przez pracodawcę, potwierdzającym najważniejsze okoliczności co do wiążącego go z (byłym) pracownikiem stosunku pracy. Najogólniej rzecz biorąc, świadectwo pracy ma ukazać historię zatrudnienia pracownika. Zawiera oświadczenia wiedzy dotyczące rodzaju świadczonej pracy, czasu trwania stosunku pracy, trybu rozwiązania stosunku pracy oraz okoliczności, które spowodowały to rozwiązanie. Informacje zawarte w świadectwie pracy dotyczą, m.in. również wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi w skali roku oraz liczbę wykorzystanych dni urlopowych w skali roku, w którym wygasł stosunek pracy. Ta ostatnia informacja ma na celu ustalenie wymiaru urlopu proporcjonalnego, jaki u następnego pracodawcy będzie przysługiwał pracownikowi.

Polecamy produkt: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2017 r.

Charakter prawny świadectwa

Niezależnie od tego, iż wydanie świadectwa jest obowiązkiem pracodawcy, samo świadectwo nie ma charakteru dokumentu urzędowego, lecz stanowi jedynie dokument prywatny w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Z dowodowego punktu widzenia treść świadectwa pracy nie stanowi dowodu co do prawdziwości okoliczności w nim ujawnionych lecz jedynie jest dowodem na to, że takie oświadczenie złożył pracodawca (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 listopada 1997 roku o sygn. III AUa 897/97). W praktyce świadectwo pracy jest ważnym dokumentem, ale zawiera jedynie oświadczenia wiedzy. Nie tworzy jednak żadnych praw podmiotowych pracownika ani ich nie pozbawia (wyrok Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2006 roku o sygn. I PK 250/05).

Roszczenie o wydanie świadectwa pracy

Obowiązkowi wydania świadectwa pracy, jaki jest nałożony na pracodawcę, odpowiada roszczenie pracownika, który może żądać wydania takiego świadectwa, co również obejmuje możliwość dochodzenia roszczenia w toku postępowania sądowego. Zgodnie z art. 97 § 1 k.p. obowiązek wydania świadectwa pracy pracownikowi konkretyzuje się po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Pracodawca powinien wydać pracownikowi świadectwo niezwłocznie.

Istotne jest tutaj stwierdzenie, iż roszczenie o wydanie świadectwa pracy ma charakter roszczenia niemajątkowego, wynikającego ze stosunku pracy, a tym samym – na podstawie art. 291 § 1 k.p. – przedawnia się ono z upływem 3 lat.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 k.p. świadectwo wydaje się, w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy. Moment ten wyznacza zarazem chwilę powstania obowiązku pracodawcy. Nie jest on zatem zobligowany roszczeniem pracownika co do wydania świadectwa pracy w chwili gdy stosunek pracy jeszcze trwa (np. w trakcie okresu wypowiedzenia).

Roszczenia co do treści świadectwa pracy

Uzupełnieniem obowiązku wydania świadectwa pracy, jest także obowiązek wydania go z treścią odpowiadającą rzeczywistości. Po stronie pracownika przejawia się to poprzez roszczenie o sprostowanie świadectwa pracy.

Procedurę sprostowania określa przepis art. 97 § 21k.p., zgodnie z którym pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 7 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy.

Istotne w tej mierze jest przede wszystkim zachowanie kolejności działań. Skierowanie sprawy na drogę sądową powinno być poprzedzone swoistą procedurą reklamacyjną u pracodawcy. W terminie 7 dni od otrzymania świadectwa pracy pracownik powinien złożyć pracodawcy wniosek o sprostowanie treści świadectwa. W ciągu kolejnych 7 dni powinien uzyskać odpowiedź od pracodawcy (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania). W przypadku odmownej odpowiedzi pracodawcy pracownik powinien w ciągu 7 dni od otrzymania odpowiedzi wnieść stosowne powództwo do sądu. Należy pamiętać, iż zachowanie omawianej procedury jest warunkiem koniecznym dochodzenia roszczenia przed sądem pracy, w przypadku jej uchybienia powództwo pomimo słuszności roszczeń pracownika nie zostanie uwzględnione.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Istotą roszczenia o sprostowanie świadectwa jest wyeliminowanie tych oświadczeń wiedzy co do stanu faktycznego, które nie odpowiadają rzeczywistości. Sprostowanie świadectwa pracy nie stanowi jednak środka służącego eliminacji tych czynności, które są niezgodne z prawem (por. wyrok Sądu Najwyższego z  15 grudnia 2009 roku o sygn. II PK 156/09). Przykładowo zatem nie jest możliwe sprostowanie świadectwa poprzez zmianę opisanego trybu rozwiązania umowy (z rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika na tryb rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy), jeżeli pracownik nie występował z roszczeniem służącym weryfikacji prawidłowości rozwiązania umowy (czyli roszczenia z art. 56 k.p.) – por. uchwała Sądu Najwyższego z 4 listopada o sygn. I PZP 4/09).

Innymi słowy poprzez sprostowanie świadectwa można dochodzić jedynie zmiany oświadczeń wiedzy, jeżeli są one niezgodne z rzeczywistością, nie zaś weryfikacji zgodności rzeczywistości z przepisami prawa.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż upływ terminu na wszczęcie procedury sprostowania świadectwa może być zneutralizowany poprzez przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy termin ten nie został dotrzymany bez winy pracownika (art. 265 § 1 k.p.).

Niezależnie od powyższego roszczenie o sprostowanie świadectwa pracy samo w sobie nie będzie też wyłączać interesu prawnego pracownika co do roszczenia ustalenia rzeczywistej treści stosunku pracy na podstawie art. 189 k.p.c.

Roszczenia odszkodowawcze związane ze świadectwem pracy

Obok roszczeń niemajątkowych wiążących się ze świadectwem pracy, pracownik dysponuje w określonych sytuacjach roszczeniami odszkodowawczymi, wynikającymi z naruszenia obowiązków pracodawcy – niewydania w terminie lub wydania nieprawidłowego. Podstawą dochodzenia takich roszczeń jest art. 99 § 1 k.p.

Aby jednak pracownik mógł skutecznie dochodzić odszkodowania od pracodawcy, muszą być spełnione warunki powstania odpowiedzialności. Pierwszym warunkiem jest naruszenie przez pracodawcę obowiązku terminowego wydania odpowiadającego rzeczywistości świadectwa pracy. Drugą przesłanką zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej jest zaistnienie szkody po stronie pracownika. Szkoda ta musi mieć wymiar majątkowy. Może przejawiać się przykładowo w utracie możliwości zatrudnienia u innego pracodawcy. Trzecią przesłanką jest adekwatny związek przyczynowy jaki powinien zaistnieć między naruszeniem powstałym z winy pracodawcy, a powstałą szkodą. Nawiązując do przykładu, szkoda majątkowa w postaci braku zatrudniania powinna pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym z brakiem terminowego wydania świadectwa lub z nieprawdziwym świadectwem. Wskazać należy, że udowodnienie powstania szkody, jak i samego adekwatnego związku przyczynowego spoczywa na pracowniku.

Przepis art. 99 § 2 k.p. ogranicza wysokość odszkodowania, jakie może uzyskać pracownik do wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni. Należy jednak podkreślić, iż mowa tutaj o odszkodowaniu za szkody w sytuacji, gdy z winy pracodawcy, który nie dopełnił obowiązków związanych ze świadectwem pracy, pracownik pozostawał bez pracy. Przepis ten nie dotyczy jednak odszkodowań za inne szkody, niż utrata zarobku w związku z pozostawaniem bez pracy. Pracownik może dochodzić roszczeń odszkodowawczych za te „inne szkody” na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 2004 roku o sygn. II PK 36/04).

Roszczenia odszkodowawcze mają charakter roszczeń majątkowych, wynikających ze stosunku pracy i jako takie ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat na podstawie art. 291 § 1 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2011 roku o sygn. I PK 210/10).

Brak skargi kasacyjnej

Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt. 2 k.p.c. w sprawach z zakresu świadectwa pracy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z 4 marca 2008 roku o sygn. II PK 178/07skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach dotyczących świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych, co obejmuje nie tylko roszczenie o wydanie świadectwa pracy lub jego sprostowanie (art. 97 KP), ale także roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy (art. 99 KP).

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy;

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego;

- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.
    Połowa Polaków ocenia polskich szefów gorzej niż zagranicznych, a 28% potwierdza, że ich przełożony krzyczy na pracowników
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 73% Polaków ma szacunek dla swojego przełożonego, chociaż aż 28% przyznało, że szef krzyczy, a 21%, że źle traktuje swoich pracowników
    Prawie 6 godzin tygodniowo darmowych nadgodzin. 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholików
    Polacy coraz częściej zostają w pracy po godzinach; badania wykazują, że pracownicy tygodniowo wykonują średnio 5 h 48 minut dodatkowej pracy za darmo - wynika z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View”.