Kategorie

Roszczenia związane ze świadectwem pracy

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Adrian Prusik
Adrian Prusik
Roszczenia związane ze świadectwem pracy/ Fot. Fotolia
Roszczenia związane ze świadectwem pracy/ Fot. Fotolia
Pracownik może wystąpić z roszczeniem o wydanie lub sprostowanie świadectwa pracy. Obok roszczeń niemajątkowych wiążących się ze świadectwem pracy, pracownik może również dochodzić odszkodowania od pracodawcy.

Jakie roszczenia przysługują pracownikowi, w związku z obowiązkiem wydania mu świadectwa pracy?

Pracownik ma roszczenie do pracodawcy o wydanie lub też sprostowanie świadectwa pracy. W określonych sytuacjach zaniedbanie obowiązku przez pracodawcę może stanowić podstawę roszczeń odszkodowawczych pracownika.

Świadectwo pracy

Świadectwo pracy jest dokumentem wydawanym przez pracodawcę, potwierdzającym najważniejsze okoliczności co do wiążącego go z (byłym) pracownikiem stosunku pracy. Najogólniej rzecz biorąc, świadectwo pracy ma ukazać historię zatrudnienia pracownika. Zawiera oświadczenia wiedzy dotyczące rodzaju świadczonej pracy, czasu trwania stosunku pracy, trybu rozwiązania stosunku pracy oraz okoliczności, które spowodowały to rozwiązanie. Informacje zawarte w świadectwie pracy dotyczą, m.in. również wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi w skali roku oraz liczbę wykorzystanych dni urlopowych w skali roku, w którym wygasł stosunek pracy. Ta ostatnia informacja ma na celu ustalenie wymiaru urlopu proporcjonalnego, jaki u następnego pracodawcy będzie przysługiwał pracownikowi.

Polecamy produkt: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2017 r.

Charakter prawny świadectwa

Niezależnie od tego, iż wydanie świadectwa jest obowiązkiem pracodawcy, samo świadectwo nie ma charakteru dokumentu urzędowego, lecz stanowi jedynie dokument prywatny w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Z dowodowego punktu widzenia treść świadectwa pracy nie stanowi dowodu co do prawdziwości okoliczności w nim ujawnionych lecz jedynie jest dowodem na to, że takie oświadczenie złożył pracodawca (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 listopada 1997 roku o sygn. III AUa 897/97). W praktyce świadectwo pracy jest ważnym dokumentem, ale zawiera jedynie oświadczenia wiedzy. Nie tworzy jednak żadnych praw podmiotowych pracownika ani ich nie pozbawia (wyrok Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2006 roku o sygn. I PK 250/05).

Roszczenie o wydanie świadectwa pracy

Reklama

Obowiązkowi wydania świadectwa pracy, jaki jest nałożony na pracodawcę, odpowiada roszczenie pracownika, który może żądać wydania takiego świadectwa, co również obejmuje możliwość dochodzenia roszczenia w toku postępowania sądowego. Zgodnie z art. 97 § 1 k.p. obowiązek wydania świadectwa pracy pracownikowi konkretyzuje się po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Pracodawca powinien wydać pracownikowi świadectwo niezwłocznie.

Istotne jest tutaj stwierdzenie, iż roszczenie o wydanie świadectwa pracy ma charakter roszczenia niemajątkowego, wynikającego ze stosunku pracy, a tym samym – na podstawie art. 291 § 1 k.p. – przedawnia się ono z upływem 3 lat.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 k.p. świadectwo wydaje się, w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy. Moment ten wyznacza zarazem chwilę powstania obowiązku pracodawcy. Nie jest on zatem zobligowany roszczeniem pracownika co do wydania świadectwa pracy w chwili gdy stosunek pracy jeszcze trwa (np. w trakcie okresu wypowiedzenia).

Roszczenia co do treści świadectwa pracy

Uzupełnieniem obowiązku wydania świadectwa pracy, jest także obowiązek wydania go z treścią odpowiadającą rzeczywistości. Po stronie pracownika przejawia się to poprzez roszczenie o sprostowanie świadectwa pracy.

Reklama

Procedurę sprostowania określa przepis art. 97 § 21k.p., zgodnie z którym pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 7 dni od zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy.

Istotne w tej mierze jest przede wszystkim zachowanie kolejności działań. Skierowanie sprawy na drogę sądową powinno być poprzedzone swoistą procedurą reklamacyjną u pracodawcy. W terminie 7 dni od otrzymania świadectwa pracy pracownik powinien złożyć pracodawcy wniosek o sprostowanie treści świadectwa. W ciągu kolejnych 7 dni powinien uzyskać odpowiedź od pracodawcy (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania). W przypadku odmownej odpowiedzi pracodawcy pracownik powinien w ciągu 7 dni od otrzymania odpowiedzi wnieść stosowne powództwo do sądu. Należy pamiętać, iż zachowanie omawianej procedury jest warunkiem koniecznym dochodzenia roszczenia przed sądem pracy, w przypadku jej uchybienia powództwo pomimo słuszności roszczeń pracownika nie zostanie uwzględnione.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Istotą roszczenia o sprostowanie świadectwa jest wyeliminowanie tych oświadczeń wiedzy co do stanu faktycznego, które nie odpowiadają rzeczywistości. Sprostowanie świadectwa pracy nie stanowi jednak środka służącego eliminacji tych czynności, które są niezgodne z prawem (por. wyrok Sądu Najwyższego z  15 grudnia 2009 roku o sygn. II PK 156/09). Przykładowo zatem nie jest możliwe sprostowanie świadectwa poprzez zmianę opisanego trybu rozwiązania umowy (z rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika na tryb rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy), jeżeli pracownik nie występował z roszczeniem służącym weryfikacji prawidłowości rozwiązania umowy (czyli roszczenia z art. 56 k.p.) – por. uchwała Sądu Najwyższego z 4 listopada o sygn. I PZP 4/09).

Innymi słowy poprzez sprostowanie świadectwa można dochodzić jedynie zmiany oświadczeń wiedzy, jeżeli są one niezgodne z rzeczywistością, nie zaś weryfikacji zgodności rzeczywistości z przepisami prawa.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż upływ terminu na wszczęcie procedury sprostowania świadectwa może być zneutralizowany poprzez przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy termin ten nie został dotrzymany bez winy pracownika (art. 265 § 1 k.p.).

Niezależnie od powyższego roszczenie o sprostowanie świadectwa pracy samo w sobie nie będzie też wyłączać interesu prawnego pracownika co do roszczenia ustalenia rzeczywistej treści stosunku pracy na podstawie art. 189 k.p.c.

Roszczenia odszkodowawcze związane ze świadectwem pracy

Obok roszczeń niemajątkowych wiążących się ze świadectwem pracy, pracownik dysponuje w określonych sytuacjach roszczeniami odszkodowawczymi, wynikającymi z naruszenia obowiązków pracodawcy – niewydania w terminie lub wydania nieprawidłowego. Podstawą dochodzenia takich roszczeń jest art. 99 § 1 k.p.

Aby jednak pracownik mógł skutecznie dochodzić odszkodowania od pracodawcy, muszą być spełnione warunki powstania odpowiedzialności. Pierwszym warunkiem jest naruszenie przez pracodawcę obowiązku terminowego wydania odpowiadającego rzeczywistości świadectwa pracy. Drugą przesłanką zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej jest zaistnienie szkody po stronie pracownika. Szkoda ta musi mieć wymiar majątkowy. Może przejawiać się przykładowo w utracie możliwości zatrudnienia u innego pracodawcy. Trzecią przesłanką jest adekwatny związek przyczynowy jaki powinien zaistnieć między naruszeniem powstałym z winy pracodawcy, a powstałą szkodą. Nawiązując do przykładu, szkoda majątkowa w postaci braku zatrudniania powinna pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym z brakiem terminowego wydania świadectwa lub z nieprawdziwym świadectwem. Wskazać należy, że udowodnienie powstania szkody, jak i samego adekwatnego związku przyczynowego spoczywa na pracowniku.

Przepis art. 99 § 2 k.p. ogranicza wysokość odszkodowania, jakie może uzyskać pracownik do wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni. Należy jednak podkreślić, iż mowa tutaj o odszkodowaniu za szkody w sytuacji, gdy z winy pracodawcy, który nie dopełnił obowiązków związanych ze świadectwem pracy, pracownik pozostawał bez pracy. Przepis ten nie dotyczy jednak odszkodowań za inne szkody, niż utrata zarobku w związku z pozostawaniem bez pracy. Pracownik może dochodzić roszczeń odszkodowawczych za te „inne szkody” na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 2004 roku o sygn. II PK 36/04).

Roszczenia odszkodowawcze mają charakter roszczeń majątkowych, wynikających ze stosunku pracy i jako takie ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat na podstawie art. 291 § 1 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2011 roku o sygn. I PK 210/10).

Brak skargi kasacyjnej

Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt. 2 k.p.c. w sprawach z zakresu świadectwa pracy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z 4 marca 2008 roku o sygn. II PK 178/07skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach dotyczących świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych, co obejmuje nie tylko roszczenie o wydanie świadectwa pracy lub jego sprostowanie (art. 97 KP), ale także roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy (art. 99 KP).

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy;

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego;

- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?