Czy MOPS liczy się do emerytury?

• Czy MOPS liczy się do emerytury?
• Ośrodek pomocy społecznej czy centrum usług społecznych opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
• Kryteria dochodowe MOPS 2025
• Zaświadczenie wydane przez lekarza to konieczność
• Przez ile opłacana jest składka na emeryturę czy rentę z MOPS?
• Świadczenie z ZUS pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków przez MOPS
• Prawo do emerytury czy renty a zasiłki z MOPS

Już sama ustawa zasadnicza, czyli Konstytucja RP wskazuje, że mamy prawo do zabezpieczenia społecznego. Uszczegóławiając, obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Co więcej, obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Będzie to właśnie przykład konieczności sprawowania osobistej opieki nad członkiem rodziny.

Czy MOPS liczy się do emerytury?

Podstawą prawną do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy MOPS wlicza się do emerytury jest ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, dalej: ustawa). Na podstawie art. 42 ustawy można generalnie stwierdzić, że tak, MOPS wlicza się do emerytury. Ale sprawa nie jest taka prosta. Wszystko zależy od konkretnej sytuacji, od spełnienia konkretnych przesłanek. Sytuacja każdej osoby będzie więc wyglądała inaczej i nie jest to prawo bezwzględnie gwarantowane każdemu. W sądownictwie kiedy dochodziło do sporów pomiędzy ZUS a osobą korzystającą z zasiłków z MOPS i ubiegającą się o zaliczenie tych świadczeń i okresu do późniejszych świadczeń emerytalnych zapadały różne wyroki.

Ośrodek pomocy społecznej czy centrum usług społecznych opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Przepis art. 42 ustawy stanowi, że za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem (co ważne tutaj przez ojca i matkę należy rozumieć również ojca i matkę współmałżonka), ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - centrum usług społecznych, opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i osoba opiekująca się nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to również osób, które w związku z koniecznością sprawowania opieki pozostają na bezpłatnym urlopie.

Kryteria dochodowe MOPS 2025

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. określa kryteria dochodowe oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej obowiązujące na 2025 r. To właśnie niżej wskazane kwoty mają wpływ na opłacaną składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Ustala się następujące zweryfikowane kryteria dochodowe, kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz kwotę dochodu z 1 ha przeliczeniowego:

1) kryteria dochodowe:

a) dla osoby samotnie gospodarującej – w wysokości 1010 zł,

b) dla osoby w rodzinie – w wysokości 823 zł;

2) kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej:

a) kwotę stanowiącą podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej – w wysokości 2066 zł,

b) minimalną kwotę świadczenia pieniężnego na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769) – w wysokości 950 zł,

c) maksymalną kwotę świadczenia pieniężnego na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – w wysokości 1679 zł,

d) maksymalną kwotę zasiłku stałego – w wysokości 1229 zł;

3) kwotę dochodu z 1 ha przeliczeniowego – w wysokości 459 zł.

Zaświadczenie wydane przez lekarza to konieczność

Bardzo ważne jest w kontekście uzyskania zasiłku z MOPS i zaliczenia okresów jego pobierania do renty czy emerytury uzyskanie zaświadczenia od lekarza. Okazuje się, że konieczność sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad ww. osobami, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w zaświadczeniu wydanym nie wcześniej niż na 14 dni przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia z MOPS.

Przez ile opłacana jest składka na emeryturę czy rentę z MOPS?

Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości określonej przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jest opłacana przez okres sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) wynoszącego 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysługuje osobie, która w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia:

• ukończyła 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) wynoszącego co najmniej 10 lat;
• posiada okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy) wynoszący 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.

Świadczenie z ZUS pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków przez MOPS

Art. 99 ust. 1 ustawy stanowi, że osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – centrum usług społecznych.

Prawo do emerytury czy renty a zasiłki z MOPS

Poniżej przykłady różnych spraw, które miały miejsce przed sądami, które potwierdzają tylko nieoczywistość zaliczania okresów zasiłkowych przez ZUS i spory z tym organem, oraz z MOPS:

• Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 kwietnia 2023 r., III AUa 480/22, teza: Opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem jest ogromnym wyzwaniem i wymaga dużego wysiłku, jednak nie jest to praca zawodowa. Prawo do renty przysługuje tylko w przypadku niezdolności do pracy zawodowej i tylko wtedy gdy wnioskujący jest niezdolny do pracy zawodowej. Oznacza to, że nie każde schorzenie kwalifikuje wnioskodawcę do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Musi być to schorzenie wykluczające wykonywanie dotychczasowej pracy zawodowej, co w przypadku ubezpieczonej nie zostało spełnione, ponieważ ta nie wykonywała pracy zawodowej lecz innego rodzaju pracę, jaką jest opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem. Tego rodzaju przesłanki ustawodawca nie wprowadził.
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 listopada 2011 r., II SA/Ol 391/11, teza: obowiązujące przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społeczne nie dają podstaw do przyznania świadczenia w postaci opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny w przypadku dotyczącym okresu przed złożeniem wniosku o jego przyznanie, albowiem jest to świadczenie przyznawane jedynie na przyszłość. Za taką interpretacją przepisu art. 42 ust. 1 przemawia też to, że z określonych przez ustawodawcę celów pomocy społecznej i jej charakteru (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2) wynika, że pomoc społeczna jest instytucją reagującą, wspomagającą osoby i rodziny jej potrzebujące w aktualnym czasie oraz zapobiegającą powstawaniem sytuacji zagrażających bytowi osób i rodzin, nie zaś uzupełniającą świadczenia z przeszłości, które nigdy nie były wnioskowane.
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2010 r., IV SA/Gl 168/10, teza: Świadczenie z pomocy społecznej przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, oznacza to, że świadczenia te mogą być przyznawane na przyszłość, natomiast przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie stwarzają możliwości przyznania świadczenia za okres przeszły. Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie dają podstaw do przyznania świadczenia w postaci opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad długotrwale i ciężko chorym członkiem rodziny, nie tylko co do okresu sprzed 1 maja 2004 r., ale w każdym przypadku dotyczącym okresu przed złożeniem wniosku o jego przyznanie, albowiem jest to świadczenie przyznawane jedynie na przyszłość.
• Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., I OSK 123/10, teza: za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej osobistej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny, należy uznać osobę, która będąc zatrudniona, zrzekła się zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Wykładnia logiczna postanowień art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej skłania do zajęcia stanowiska, iż rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie może budzić wątpliwości. Musi to być stan trwały, czyli osoba taka musi zrezygnować definitywnie zarówno z aktualnego zatrudnienia, jak i nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości.