Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.

• Jakie są grupy inwalidzkie?
• Jakie są stopnie niepełnosprawności?
• Co oznacza orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim? 
• Orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym? 
• Co oznacza orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym? 
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Bezpłatne i ulgowe przejazdy
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Zwolnienie z PCC dla niepełnosprawnych kupujących pojazd i sprzęt rehabilitacyjny
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r. Zwolnienie z kosztów sądowych, ale nie automatycznie
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r. Renta z tytułu niezdolności do pracy
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Bezpłatne sanatorium dla osoby niepełnosprawnej
• Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Pies asystujący dla osoby niepełnosprawnej

Pomoc z PFRON w ramach programu "Aktywny samorząd" w 2025 r. jest spora. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) przyjął dokument pn. Kierunki działań oraz warunki brzegowe obowiązujące realizatorów programu „Aktywny samorząd” w 2025 roku. Na pomoc dla niepełnosprawnych przyjęto budżet 275,8 mln zł. W 2025 r., jak w 2024 r. będą kontynuowane dotychczasowe warunki dofinansowania w ramach programu, z korzystną waloryzacją maksymalnych kwot dofinansowania o 5% w następujących zadaniach modułu I: Obszar A Zadania: 1-4, Obszar B Zadania 1-5, Obszar C Zadania: 1, 2 i 5, Obszar D, jak też w module II.

Około jedna czwarta obywateli UE w wieku 16 lat i starszych deklaruje niepełnosprawność, która ogranicza ich codzienne czynności. UE i jej państwa członkowskie są stronami Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami i zobowiązały się do wspierania równego uczestnictwa tych osób w życiu codziennym. W związku z tym UE przyjęła kilka strategii mających na celu poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami poprzez wspieranie państw członkowskich, które ponoszą główną odpowiedzialność za politykę w dziedzinie włączenia społecznego, zatrudnienia i edukacji. W strategii Komisji na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 (strategia na lata 2021–2030) określono konkretne priorytety i cele, uwzględniono wyniki przeprowadzonej przez Komisję oceny europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 (strategia nalata 2010–2020) oraz określono wspierające działania UE i harmonogram.

Jakie są grupy inwalidzkie?

• 3 grupa inwalidzka - orzeczenie z lekkim stopniem niepełnosprawności;
• 2 grupa inwalidzka - orzeczenie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
• 1 grupa inwalidzka - orzeczenie ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Skoro jednak obowiązują nowe przepisy dobrze byłoby posługiwać się aktualnym i poprawnym nazewnictwem. Dlaczego? W prawie każde słowo, a nawet przecinek czy spójnik mają niebagatelne znaczenie!

Jakie są stopnie niepełnosprawności?

Stopień niepełnosprawności, nazwa angielska to: Level of disability. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 44) wskazuje na trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się w związku z określaniem praw ale i obowiązków (np. co do zatrudniania osób z takim stopniem): znaczny, umiarkowany, lekki. Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony lub na stałe. Decyduje ocena możliwości poprawy funkcjonowania osoby zainteresowanej. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia.

Co oznacza orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim? 

Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osoby:

1.  o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną;
2.  o naruszonej sprawności organizmu, mające ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Uwaga: nie ma wymogu, aby przesłanki powyższe (w pkt 1 i 2) występowały łącznie.

Orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym? 

Orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym oznacza naruszenie sprawności organizmu, które uniemożliwia wypełnianie pewnych ról społecznych. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osoby: 

1. niezdolne do pracy i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
2.  zdolne do pracy w warunkach pracy chronionej i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Co oznacza orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym? 

Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu zdolną do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji).

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.

Każdorazowo dane orzeczenie ustalające któryś z tych stopni niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, w tym na podstawie działalności PFRON.  Osoby, który mają orzeczony stopień lekki niepełnosprawności (dawniej była to grupa III) mają najmniej rozbudowany pakiet uprawnień, niemniej jednak i tak mogą liczyć na spore wsparcie z PFRON i innych instytucji, np. z MOPS, są to m.in świadczenia na:

• energię elektryczną,
• serwis protezy kończyny,
• edukację,
• turnusy rehabilitacyjne,
• sprzęt rehabilitacyjny,
• przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze,
• likwidację barier architektonicznych/ w komunikowaniu się/ technicznych,
• usługi tłumacza języka migowego lub tłumacza przewodnika,
• rozpoczęcie działalności gospodarczej,
• rolniczej albo działalności w formie spółdzielni socjalnej,
• oprocentowanie kredytu bankowego,
• szkolenie organizowane przez PUP,
•  ulgi w podatkach, zniżki w komunikacji, zwolnienie z opłat radiowo – telewizyjnych (abonamentu),
•  uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego i innych świadczeń rodzinnych (np. dodatków do zasiłku rodzinnego związanych z niepełnosprawnością) oraz do zasiłku stałego z pomocy społecznej.
• zasiłek pielęgnacyjny z MOPS. Ma on na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji gminy przyznają zasiłek pielęgnacyjny. W 2025 r. kwota zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie. Uwaga zastrzeżenie: o zasiłek mogą ubiegać się niepełnosprawne dzieci i osoby, które ukończyły 75 lat (bo generalnie przysługuje osobom z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności, po spełnieniu kryteriów).
• zasiłek okresowy. W 2025 r. zasiłek okresowy przysługuje: osobie samotnie gospodarującej lub rodzinie, której dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, tj. odpowiednio 1010 zł dla osoby samotnej lub 823 zł na osobę w rodzinie. Przysługuje w szczególności ze względu na: długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Wysokość przyznanego zasiłku okresowego uzależniona jest od dochodu osoby lub rodziny. Okres na jaki przyznawany zostanie zasiłek uzależniony jest od indywidualnej sytuacji osoby lub rodziny. Określa go ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.
•  usługi socjalne, opiekuńcze, terapeutyczne i rehabilitacyjne świadczone przez instytucje pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki,
• w zakresie rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia – możliwość uzyskania odpowiedniego zatrudnienia (w tym w zakładach aktywności zawodowej i zakładach pracy chronionej), możliwość uczestnictwa w szkoleniach (w tym specjalistycznych), korzystania ze ściśle określonych przywilejów pracowniczych,
•  w zakresie rehabilitacji społecznej – możliwość uczestniczenia w terapii zajęciowej realizowanej w warsztatach terapii zajęciowej.

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Bezpłatne i ulgowe przejazdy

Osobom z niepełnosprawnościami przysługują ulgi w przejazdach czy też niekiedy te przejazdy mogą być całkowicie bezpłatne. Zniżki przysługują przy przejazdach środkami publicznego transportu kolejowego i autobusowego komunikacji zwykłej (PKP i PKS) i w komunikacji innej niż zwykła. Opiekun osoby niepełnosprawnej również ma prawo do ulgi. W zależności od stopnia i rodzaju niepełnosprawności oraz innych czynników, osobom niepełnosprawnym przysługują zniżki o różnej wysokości. Istnieje kilka różnych stawek procentowych na bilet ulgowy dla osoby niepełnosprawnej lub jej opiekuna. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie danej gminy.

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Zwolnienie z PCC dla niepełnosprawnych kupujących pojazd i sprzęt rehabilitacyjny

Nie wiele osób wie, że osoby z niepełnosprawnościami objęte są też w pewnych sytuacjach zwolnieniem z podatku od czynności cywilnoprawnych. Na podstawie art. 8 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 295) zwalnia się od podatku następujące strony czynności cywilnoprawnych: osoby nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe, zaliczone, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do grupy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia, oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu. Przepis należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku kupna ww. pojazdów na własne potrzeby, osoby o stwierdzonym znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności są zwolnione z PCC bez względu na rodzaj schorzenia. Natomiast osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności korzystają z tego zwolnienia podatkowego o ile ich niepełnosprawność wynika ze schorzeń narządów ruchu.

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r. Zwolnienie z kosztów sądowych, ale nie automatycznie

Osoby z niepełnosprawnościami, które mają sprawę w sądzie, np. w związku z odwołaniem się od decyzji organu w sprawie np. zakwalifikowania do danego stopnia niepełnosprawności mają szansę otrzymać zwolnienie z kosztów sądowych. Nie jest to jednak automatyczne, ponieważ należy złożyć wniosek. Jeżeli sąd rozpatrzy go pozytywnie osoba niepełnosprawna otrzyma zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych, które niekiedy mogą być bardzo wysokie, szczególnie jeżeli w sprawie powołano np. biegłych, którzy wydają opinię co do stanu zdrowia. Przepisy nie przewidują automatycznego zwolnienia osób niepełnosprawnych z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 102 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienia z tych kosztów może się domagać osoba, która nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek.

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r. Renta z tytułu niezdolności do pracy

Będziesz mieć prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (w tym jako osoba niepełnosprawna) jeśli spełnisz łącznie następujące warunki: jesteś niezdolny do pracy; 25 lat składkowych – kobieta,30 lat składkowych – mężczyzna. masz wymagany – odpowiedni do wieku – staż ubezpieczenia (okres składkowy i nieskładkowy): 1 rok – jeżeli stałeś się niezdolny do pracy zanim ukończyłeś 20 lat, 2 lata – jeżeli stałeś się niezdolny do pracy między 20 a 22 rokiem życia, 3 lata – jeżeli stałeś się niezdolny do pracy między 22 a 25 rokiem życia, 4 lata – jeżeli stałeś się niezdolny do pracy między 25 a 30 rokiem życia, 5 lat – jeżeli stałeś się niezdolny do pracy po ukończeniu 30 lat, przy czym okres ten musi przypadać w ciągu ostatnich 10 lat: przed dniem, w którym zgłosiłeś wniosek o rentę, lub przed dniem, w którym powstała Twoja niezdolność do pracy. Twoja niezdolność do pracy powstała w czasie okresów składkowych lub nieskładkowych wskazanych w ustawie emerytalnej, albo w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Ten wymóg nie obowiązuje, jeśli spełnisz łącznie następujące warunki: jesteś całkowicie niezdolny do pracy oraz masz co najmniej: 20-letni staż ubezpieczeniowy – jeśli jesteś kobietą, 25-letni staż ubezpieczeniowy– jeśli jesteś mężczyzną. Obecnie kwota renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 1780,96 zł (po waloryzacji w marcu 2024 r.).

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Bezpłatne sanatorium dla osoby niepełnosprawnej

Z bezpłatnego pobytu w sanatorium mogą skorzystać poszczególne grupy osób. W szczególności zwolnienie z opłat w sanatorium przysługuje dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia, a jeśli kształcą się dalej – do ukończenia 26 lat, dzieciom z niepełnosprawnością w znacznym stopniu (bez ograniczenia wieku) oraz dzieciom uprawnionym do renty rodzinnej. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) może dofinansować skorzystanie z turnusu rehabilitacyjnego, skorzystać z tego może każda osoba z niepełnosprawnością, która ma orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i mieszka na terenie Polski, a w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie korzystała ze świadczeń.

Stopień lekki [III grupa inwalidzka]: jakie przywileje w 2025 r.: Pies asystujący dla osoby niepełnosprawnej

Przez psa asystującego należy rozumieć psa odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa, w szczególności psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz psa asystenta osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo w życiu społecznym. Osoba niepełnosprawna wraz z psem asystującym ma prawo wstępu do obiektów użyteczności publicznej, w szczególności do:

• budynków i ich otoczenia przeznaczonych na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, świadczenia usług pocztowych lub telekomunikacyjnych oraz innych ogólnodostępnych budynków przeznaczonych do wykonywania podobnych funkcji, w tym także budynków biurowych i socjalnych,
• do parków narodowych i rezerwatów przyrody,
• na plaże i kąpieliska.