Resort pracy: 20 lat czekano na te zmiany w prawie pracy. To będzie rewolucja dla pracowników, niepełnosprawnych, bezrobotnych, urzędów i przedsiębiorców [projekt]

• Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia
• Zasiłek dla bezrobotnych 2025 r.
• Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych?
• Wydłużony okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych do 365 dni 
• Jakie zmiany w prawie pracy od 2025 r.?
• Zmiany w prawie od 2025 r.

Będą spore zmiany na polskim rynku pracy. Komisja nadzwyczajna pozytywnie zaopiniowała projekt ustawy poświęcony reformie rynku pracy, który 21 lutego 2025 r. został przyjęty przez Sejm i skierowany do dalszych prac Senatu. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia dlaczego potrzebujemy nowej ustawy. Minister resortu pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podkreślała: "Prawo to ma zastąpić ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która była tworzona ponad 20 lat temu i w ciągu tych lat była nowelizowana już ponad 200 razy. Przez te dwie dekady polski rynek pracy zmienił się nie do poznania". Nowa ustawa przygotowana w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest odpowiedzią na bieżące wyzwania oraz potrzeby zarówno poszukujących pracy, jak i samych pracodawców. Zależy nam, by urzędy pracy były nowoczesne i atrakcyjne dla klientów – podobnie jak ich oferta szkoleń, doradztwa zawodowego, staże czy kursy.

Tak więc szykuje się nie mała rewolucja na polskim rynku pracy w 2025 r. Również dla przedsiębiorców, będą otrzymywali dofinansowania za zatrudnianie osób w wieku emerytalnym. Ma mieć miejsce zastąpienie zasiłku w wysokości 80% zasiłkiem w wysokości 100%, ma być wydłużony okres zasiłkowy. Będą też zmiany dla osób z niepełnosprawnościami, ich opiekunów, będą zmiany w funkcjonowaniu urzędów

Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia

Mają wejść w życie nowe przepisy w zakresie:

• działania urzędów pracy,
• wdrożenia nowego systemu teleinformatycznego,
• wsparcia osób bezrobotnych,
• wsparcia opiekunów osób niepełnosprawnych,
• wsparcia rodzin wielodzietnych,
• zwiększenia dostępu do dobrej jakości ofert pracy,
• wsparcia seniorów (nowe instrumenty aktywizujące seniorów),
• umożliwienia rejestracji w urzędzie pracy w miejscu zamieszkania, a nie zameldowania,
• zlikwidowania ograniczeń wiekowych w dostępie do wielu instrumentów rynku pracy, m.in. do bonu na zasiedlenie,
• efektywności funkcjonowania Krajowego Funduszu Szkoleniowego,
• zwiększonego wsparcia dla grup wrażliwych na rynku pracy,
• aktywizacji biernych zawodowo,
• umożliwienia rolnikom rejestracji w urzędach pracy

Zatem resort pracy przygotował projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, który dotyczy kompleksowej modernizacji instytucji rynku pracy poprzez udoskonalenie funkcjonowania Publicznych Służb Zatrudnienia (PSZ) i form aktywizacji zawodowej oraz podnoszenie umiejętności kadr gospodarki. Reforma została zapisana w Krajowym Planie Odbudowy. Głównym celem regulacji jest dostosowanie działań publicznych służb zatrudnienia do dynamicznie zmieniających się realiów rynku pracy. Mając na uwadze zakres projektowanych zmian, projektowana ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zastąpi ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zasiłek dla bezrobotnych 2025 r.

W proponowanych regulacjach na chwilę obecną zrezygnowano z zasiłku dla bezrobotnych przysługującego w wysokości 80% zasiłku podstawowego przysługującego bezrobotnym, którzy posiadają okres uprawniający do zasiłku wynoszący mniej niż 5 lat. Ma być 100% zamiast 80% zasiłku dla bezrobotnych. Osoby takie, pewnie już w 2025 r. będą otrzymywały zasiłek w wysokości 100%. 

Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych?

Na chwilę obecną tzw. podstawowy zasiłek dla bezrobotnych od 1 czerwca 2024 r. wzrósł do 1662,00 zł brutto (100% świadczenia) przez pierwsze 3 miesiące (90 dni), a w kolejnych miesiącach świadczenie wynosi 1305,20 zł brutto, 80% podstawowego zasiłku dla bezrobotnych wynosi1329,60 zł brutto w pierwszych 3 miesiącach i 1044,20 zł w kolejnych. W 2025 r. ma się to jednak znacznie zmienić. Obecnie osobom, które legitymują się okresem  uprawniającym do zasiłku wynoszącym mniej niż 5 lat w okresie pierwszych 90 dni przysługuje zasiłek w pewnej wysokości, a w okresie kolejnych dni w wysokości mniejszej. Biorąc pod uwagę wydatki na utrzymanie i prowadzenie gospodarstwa domowego zasadne wydaje się podniesienie ww. kwot. Zgodnie z projektem tej grupie bezrobotnych będzie przysługiwał zasiłek w wysokości 100% zasiłku podstawowego. 

Wydłużony okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych do 365 dni 

Jak podaje projektodawca z uwagi na zniesienie właściwości urzędu pracy ze względu na miejsce zameldowania bezrobotnego  zrezygnowano z uzależnienia długości okresu pobierania zasiłku od stopy bezrobocia na obszarze powiatu, w którym mieszka bezrobotny. Wprowadzono natomiast nowe okoliczności uzasadniające dłuższy okres 
pobierania prawa do zasiłku. Zgodnie z projektem wydłużony okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych do 365 dni będzie przysługiwał dla następujących grup bezrobotnych:

• powyżej 50. roku życia oraz posiadających co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, albo
• mających na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 18 lat lub dziecko niepełnosprawne w 
  wieku do 24 lat, których małżonek jest także osobą bezrobotną i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu
  okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez bezrobotnego, albo
• samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 18 lat lub dziecko niepełnosprawne
  w wieku do 24 lat,
• niepełnosprawnych,
• członków rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny. 

W 2023 r., jak wynika ze sprawozdania MRiPS-02, 48% osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych pobierało go w wysokości 100%, 30,5% osób w wysokości 80% i 21,5% w wysokości 120%. Zmiana spowoduje, że odsetek uprawnionych do zasiłku w wysokości 100% wzrósłby z 48% do 78,5% i tym samym ok. 125 tys. osób uprawnionych dotąd do obniżonej wysokości zasiłku otrzymałoby prawo do pełnej jego wysokości (dane ze sprawozdania MRiPS-02 za 2023 r.).

Jakie zmiany w prawie pracy od 2025 r.?

Jak podkreśla projektodawca planowane są takie zmiany w zakresie usług i instrumentów rynku pracy:

• zmiana priorytetów PSZ, tj. nastawienie na rynek, klienta i potrzeby przedsiębiorców,
• bardziej innowacyjne i dopasowane do potrzeb rynku kierunki działania: aktywizacja biernych zawodowo, rolników chcących się przekwalifikować,
• wspieranie kierunkowe określonych grup, np. osób młodych, seniorów, osób z niepełnosprawnościami, kobiet z dziećmi chcących wrócić na rynek pracy, osób zainteresowanych własnym biznesem, rozwijanie potrzebnych na rynku instrumentów itp. celem zwiększenia współczynnika aktywności zawodowej,

• poprawa efektywności urzędów pracy i trwałości zatrudnienia osób wcześniej bezrobotnych,
• zwiększenie mobilności osób szukających pracy,
• skrócenie czasu poszukiwania pracy,
• lepsza pomoc rodzinom, osobom powracającym na rynek pracy po urodzeniu dziecka, osobom opiekującym się osobami zależnymi (dzieci, starsi rodzice, chorzy itp.),

• unowocześnienie i zautomatyzowanie usług urzędów pracy,
• zwiększenie dostępu do Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) osób prowadzących firmy jednoosobowe oraz osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych,
• uelastycznienie gospodarowania środkami Funduszu Pracy. 
• zmniejszanie barier administracyjnych przy zatrudnianiu cudzoziemców, upraszczanie procesu zawierania niektórych umów,
• uwzględnienie w działaniach aktywizacyjnych osób niezarejestrowanych (w tym biernych zawodowo) jako bezrobotne albo poszukujące pracy,
• wsparcie pracodawców, zmniejszenie biurokracji i obowiązków sprawozdawczych dla przedsiębiorców,

• ustanowienie zadań urzędów pracy, do objęcia finansowaniem z Funduszu Pracy, mających na celu identyfikację, dotarcie z informacją o możliwościach skorzystania z form pomocy określonych w ustawie i zmotywowanie do aktywności zawodowej osób niezarejestrowanych, w tym biernych zawodowo,
• wprowadzenie dla pracodawców z sektora publicznego oraz prywatnego, którzy wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym obowiązku zgłaszania ofert pracy do ePracy,
• zwiększenie dostępu do uczenia się przez całe życie osobom poszukującym pracy, poprzez: o finansowanie z Funduszu Pracy kosztów szkoleń oraz poświadczania nabycia wiedzy i umiejętności, w tym kwalifikacji zawodowych oraz wprowadzenie nowej formy wsparcia (bonu 5 na kształcenie ustawiczne).

Zmiany w prawie od 2025 r.

Prawo do zasiłku będą mogły uzyskać osoby bezrobotne, które osiągnęły co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę lub podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.

• zasiłek będzie waloryzowany na dotychczasowych zasadach.
• obecny zasiłek w wysokości 80% zostanie zastąpiony zasiłkiem w wysokości 100%,
• w przypadku osób legitymujących się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym co najmniej 20 lat zasiłek dla bezrobotnych będzie wynosił 120% zasiłku podstawowego,
• maksymalny okres pobierania zasiłku nie ulegnie zmianie i tak jak dotychczas będzie wynosił: 180 dni – co do zasady; 365 dni – dla bezrobotnych: powyżej 50. roku życia oraz posiadających co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, albo mających na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 18 lat lub dziecko niepełnosprawne w wieku do 24 lat, a małżonek jest także osobą bezrobotną i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez bezrobotnego, albo samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 18 lat lub dziecko niepełnosprawne w wieku do 24 lat, bezrobotnych niepełnosprawnych,
• będą zmiany dla bezrobotnych członków rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny,
• okres pobierania zasiłku nie będzie uzależniony od wysokości stopy bezrobocia w powiecie.