Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady organizacji czasu pracy poprzez wprowadzenie tzw. instytucji ruchomego czasu pracy

Artur Dawid Samek
radca prawny, ekspert z zakresu prawa pracy
Zasady organizacji czasu pracy poprzez wprowadzenie tzw. instytucji ruchomego czasu pracy/ Fot. Fotolia
Zasady organizacji czasu pracy poprzez wprowadzenie tzw. instytucji ruchomego czasu pracy/ Fot. Fotolia
Ustawodawca wprowadził do Kodeksu pracy dwie regulacje, których naczelnym celem jest uelastycznienie organizacji czasu pracy. Jak wprowadzić ruchomy czas pracy w zakładzie pracy?

Pierwsza wynikająca z art. 1401§ 1 Kodeksu pracy wprowadza możliwość stosowania indywidualnych rozkładów czasu pracy pracowników, które w przypadku wykonywania pracy w tej samej dobie roboczej, nie powodują wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, o których mówi art. 151 § 1 Kodeksu pracy.  

Druga regulacja wynikająca z art. 1401 § 2 Kodeksu pracy, dopuszcza możliwość wskazania  przedziału czasu ustalonego przez pracodawcę w każdym dniu pracy, w którym to, pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy. Zakończenie pracy następuje po przepracowaniu liczby godzin wynikających z rozkładu i systemu czasu pracy, które go obowiązują. Istotą tej regulacji jest także to, iż wykonywanie pracy w tej samej dobie roboczej nie będzie kwalifikowane jako praca w godzinach nadliczbowych.

Pojęcie doby pracowniczej

Regulacje wynikające z art. 1401 Kodeksu pracy, zarówno ta dotycząca wskazania przez pracodawcę, indywidualnego rozkładu czasu pracy jak i odnosząca się do możliwości określenia przedziału czasu pracy, w jakim pracownik będzie wykonywał pracę, związane są z legalną definicją doby opisaną w art. 128 § 3 pkt. 1 Kodeksu pracy.

Polecamy produkt: Umowy terminowe – jak zawierać i wypowiadać (książka)

Zgodnie z tą definicją, dobę rozumiemy, jako 24 kolejne godziny, poczynając od godziny w której pracownik rozpoczyna pracę, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Gdy więc pracownik rozpoczyna  pracę w poniedziałek o godzinie 7.00 to jego doba kończy się o godzinie 7.00 we wtorek następnego dnia.

Wykonywanie pracy w tej samej dobie, po przepracowaniu przez obowiązującego w tej dobie czasu pracy (zgodnie z rozkładem czasu pracy), np. 8 godzin, powoduje konieczność wykonywania dodatkowej poleconej przez pracodawcę pracy w ramach tej samej doby jako pracy w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy.

Wprowadzenie więc regulacji wynikających z art. 1401 Kodeksu pracy, określonych zarówno w § 1 jak i 2 nie będzie prowadziło do kwalifikowania pracy pracownika wykonującego ponownie pracę w tej samej dobie, jako pracy wykonywanej w  godzinach nadliczbowych.

Pracownik pracujący w podstawowym systemie czasu pracy w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym rozpoczyna wykonywanie pracy w poniedziałek o godzinie 9.00. We wtorek zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, ma przyjść do pracy o godzinie 8.00. W tym przypadku, jeżeli pracodawca skutecznie wprowadził lub zastosował na wniosek pracownika regulację prawną opisaną w art. 1401 § 1 Kodeksu pracy, nie będzie traktował pracy w tej samej dobie roboczej pracownika, która w przedstawionym przykładzie rozpoczęła się  o 9.00 w poniedziałek i trawa do godziny 9.00 we wtorek, jako pracy w jednej godzinie nadliczbowej tj. pomiędzy godziną 8.00 we wtorek a 9.00 w tym samym dniu.

Pracownik pracuje w podstawowym systemie czasu pracy od poniedziałku do piątku po osiem godzin na dobę. Pracodawca wprowadza lub stosuje na wniosek pracownika, możliwość rozpoczęcia pracy w przedziale pomiędzy godziną 7.00 a 9.00. Pracownik decyduje, iż w poniedziałek rozpocznie pracę o godzinie o 8.00 i będzie ją w związku z tym wykonywał do godziny 16.00,  a we wtorek pracownik podejmie decyzję o rozpoczęciu pracy o  godzinie 7.00 i będzie ją wykonywał do godziny 15.00. W przedstawionej sytuacji praca pracownika pomimo, że we wtorek pracował w tej samej dobie pracowniczej tj. miedzy godziną 7.00 a 8.00, nie będzie kwalifikowana jako praca w godzinach nadliczbowych.   

Wspólną cechą obydwu regulacji opisanych wyżej, zgodnie z art. 1401 § 4 Kodeksu pracy nie mogą zostać naruszone okresy odpoczynku dobowego i tygodniowego pracownika, o których mówi art. 132 § 1 i 133 § 1 Kodeksu pracy.  

Z praktycznego punku widzenia w przypadku wprowadzenia przez pracodawcę instytucji opisanej w art. 140 1 § 2 Kodeksu pracy, jest wprowadzenie maksymalnie pięciogodzinnych przedziałów czasowych w celu zachowania zasady jedenastogodzinnego odpoczynku dobowego.

Przykładowo, gdy pracodawca ustali, iż pracownik w ramach podstawowego systemu czasu pracy będzie mógł rozpocząć pracę pomiędzy godziną 8.00 a 13.00, to w sytuacji gdy w poniedziałek przyjdzie do pracy na godzinę 13.00 i pracę będzie wykonywał przez osiem godzin do godziny 21.00 a we wtorek rozpocznie pracę o godzinie 8.00 to i tak nie dojdzie do naruszenia zasady 11 godzinnego odpoczynku dobowego, gdyby ten przedział był o godzinę dłuży pojawiłoby się ryzyko naruszenia odpoczynku dobowego.

Jak wprowadzić ruchomy czas pracy?

Ruchomy rozkład czasu pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. Gdy nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy.

Gdy u pracodawcy nie ma związków zawodowych to omawiany rozkład czasu pracy można wprowadzić w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników (co najmniej dwóch), wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

Ruchomy rozkład czasu pracy może być zastosowany również na pisemny wniosek pracownika, niezależnie od tego, czy wprowadzono ten system w wyniku porozumienia ze związkami zawodowymi, czy też w przypadku ich braku, z przedstawicielami pracowników.

Wprowadzając regulacje wynikające z art. 1401§ 1 Kodeksu pracy, należy mieć na uwadze pismo z dnia 21 października 2013r. Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ruchomego czasu pracy (opublikowane w Rzeczpospolitej PiP 2013/9693/2). Zgodnie ze stanowiskiem Departamentu Prawa Pracy przepisy umożliwiające stosowanie ruchomego czasu pracy nie modyfikują definicji doby pracowniczej a także definicji pracy w godzinach nadliczbowych.

W związku z powyższym, jeżeli pracodawca polecił pracownikowi wykonywanie pracy przed rozpoczęciem przez pracownika pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, o którym mowa w art. 1401 § 1 Kodeksu pracy, ocena czy doszło do pracy w godzinach nadliczbowych powinna być dokonywana z uwzględnieniem definicji doby pracowniczej. Tym samym jeżeli praca ta była wykonywana w ramach tej samej doby pracowniczej, to możemy mieć do czynienia z przekroczeniem normy dobowej czasu pracy. Jeżeli praca ta zostanie polecona do wykonania w okresie czasu który nie jest już objęty dobą pracowniczą rozpoczęta poprzedniego dnia kalendarzowego, to praca ta powinna być zakwalifikowana jako praca nadliczbowa wynikająca z przekroczenia przeciętnie tygodniowej normy czasu pracy.     

Dołącz do nas na Facebooku!

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski pracownik w obliczu inflacji
    Pomimo sytuacji gospodarczej, wojny w Ukrainie oraz pandemii, wielu Polaków jest gotowych do zmiany miejsca zatrudnienia. Czynnikiem szczególnie wpływającym na postawy zawodowe jest inflacja.
    Prawnicy - ile zarabiają?
    Wywołana przez pandemię niechęć do zmiany miejsca zatrudnienia zaowocowała zmniejszoną responsywnością na oferty pracy przez doświadczonych kandydatów na stanowiska prawnicze i wysoką liczbą odrzuconych ofert. Z tego powodu pracodawcy często byli zmuszeni uelastyczniać swoje wymagania wobec kandydatów oraz redefiniować widełki wynagrodzenia na korzyść pracownika. Więcej w analizie przygotowanej przez Manpower.
    Wskaźniki dla przyszłych emerytów bardzo dobre
    Stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, na których gromadzone są składki na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. – mówi prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.
    Osoby na przedemerytalnym muszą rozliczyć się z ZUS
    Jak co roku tylko do końca maja czas osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na powiadomienie ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.
    Co czwarta firma chce pozyskiwać nowych pracowników
    ManpowerGroup opublikował swój najnowszy raport, w ramach którego firmy zdradzają swoje plany zatrudnienia na czas od lipca do końca września. Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, która jest barometrem rynku pracy i pokazuje chęci firm związane z pozyskiwaniem nowych kadr wynosi +11%. To wynik wyższy o 5 punktów procentowych od prognozy deklarowanej na bieżący kwartał. Podczas gdy 27% badanych przedsiębiorstw mówi o planach zatrudnienia nowych pracowników, 17% prognozuje redukcje etatów. Jednocześnie co druga firma (54%) chce pozostawić liczbę pracowników na niezmienionym poziomie, a jedynie 2% nie zna planów zatrudnienia na kolejny kwartał.
    Ukraińcy pracują na Dolnym Śląsku
    W pierwszym kwartale tego roku o prawie 7 proc. wzrosła ilość zatrudnionych na Dolnym Śląsku Ukraińców. Na koniec grudnia 2021 roku do ZUS w województwie dolnośląskim było zgłoszonych 66 638 pracowników pochodzących z Ukrainy, na koniec marca 2022 roku już 71 238.
    Reputacja oparta na powrotach, czyli dlaczego reboarding ma znaczenie
    Dla wielu pracowników powrót do pracy po pandemii był prawdziwym wyzwaniem. Podobnie jak dla pracodawców. Okazało się, że po długiej nieobecności w biurze trzeba na nowo uczyć się firmowej rzeczywistości offline. Lepiej poradziły sobie z tą sytuacją firmy, które w swojej strategii HR uwzględniły reboarding. Tym bardziej, że termin ten nie dotyczy tylko powrotu do postpandemicznej biurowej rzeczywistości.
    Pracodawcy powinni przygotować się na zmiany w ustawie o PPK
    Pracodawca będzie mógł szybciej zapisać pracownika do PPK. Szybciej niż dotychczas będzie mógł także dokonać pierwszych wpłat do tego programu, nawet od razu po ich naliczeniu i pobraniu.
    Algorytmy SI pod kontrolą związków zawodowych?
    Projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, przewiduje obowiązek pracodawcy udzielenia stronie społecznej informacji o parametrach, zasadach i instrukcji stanowiących bazę dla algorytmów lub systemów sztucznej inteligencji, a które wpływać mogą na warunki pracy.
    Poszukiwani pracownicy sezonowi do zbioru truskawek
    Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku poszukuje pracowników sezonowych do zbioru truskawek i malin, m.in. w gminach Czerwińsk nad Wisłą, Załuski i Naruszewo. Wkrótce ma ruszyć kampania informacyjna, zachęcająca do podjęcia zatrudnienia, w tym skierowana do przebywających w Polsce obywateli Ukrainy.
    Powstanie platforma z bazą ofert pracy dla obywateli Ukrainy
    Nowa platforma ma pomóc w nawiązywaniu kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy. Kto będzie mógł korzystać z bazy?
    44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną
    44 proc. Polaków jest obecnie bardziej skłonnych do zmiany pracy na lepiej płatną ze względu na inflację; podobny odsetek ankietowanych starał się w ciągu ostatniego roku o podwyżkę z powodu wzrostu cen.
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy?
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy po 24 lutego br. jest zauważalny; napływ uchodźców z pewnością go nie uzupełni - stwierdził dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie Andrzej Pruszkowski.
    Zniesienie stanu epidemii a postojowe
    Jeszcze tylko do 16 sierpnia przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce Covid-19, mają czas na złożenie wniosku o wypłatę tzw. postojowego.
    Niedziela handlowa – czerwiec 2022
    Niedziela handlowa — czerwiec 2022 ma 4 niedziele. Czy 5 czerwca, 12 czerwca, 19 czerwca lub 26 czerwca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?
    Boże Ciało 2022 - czy jest wolne od pracy?
    Czy Boże Ciało jest dniem wolnym od pracy? Kiedy wypada? Czy można wtedy załatwić sprawy urzędowe albo zrobić zakupy?
    Europejskie Dni Pracodawców 2022
    W dniach 16 – 20 maja 2022 r. odbywa się Europejski Tydzień Umiejętności Zawodowych, w ramach którego sieć Europejskich Publicznych Służb Zatrudnienia organizuje Europejskie Dni Pracodawców 2022.
    1/3 uchodźców zamierza zostać w Polsce przez co najmniej trzy lata
    – Około 30 proc. wszystkich uchodźców wstępnie deklaruje chęć pozostania w Polsce na najbliższe trzy lata. Niektórzy po prostu nie mają dokąd wracać – mówi Artem Zozulia, prezes zarządu Fundacji Ukraina. Podkreśla, że organizacje pozarządowe nie są w stanie dalej same dźwigać ciężaru, jaki wiąże się z pomocą ukraińskim uchodźcom. Potrzebne im są wsparcie i długofalowe plany działań pomocowych, m.in. w zakresie integracji w Polsce, rozpoczęciu pracy zarobkowej czy znalezieniu pomocy psychologicznej.
    KRUS - nowa obowiązująca stawka odsetek za zwłokę
    Ustalono nową stawkę odsetek za zwłokę. Ile wynosi?
    Więcej płatników składek i ubezpieczonych
    Pod koniec kwietnia 2022 r. zarejestrowanych w ZUS płatników składek było 2,8 mln, a ubezpieczonych - 16,1 mln, w tym cudzoziemców - 970 tys. Liczby te rosną z miesiąca na miesiąc i są znacznie wyższe niż przed wybuchem epidemii.
    Pracownice handlu w miejscowościach turystycznych alarmują: będziemy pracować ponad siły
    Pracownicy dyskontów pracujący nad morzem obawiają się nadchodzącego sezonu letniego. Do stowarzyszenia STOP Nieuczciwym Pracodawcom trafia duża ilość wiadomości, że ruch rośnie z dnia na dzień, a pracowników zamiast przybywać… ubywa.
    Barometr Ofert Pracy spadł o 5 pkt.
    Barometr Ofert Pracy spadł do 413,5 pkt. w kwietniu z 418,5 pkt. w marcu br. Napięcie geopolityczne, a także inflacja negatywnie wpłyną na zapotrzebowanie na pracę.
    Zniesienie stanu epidemii a przepisy prawa pracy
    Zakończenie stanu epidemii w Polsce nie wprowadza zmian w przepisach prawa pracy - obowiązujący od poniedziałku stan zagrożenia epidemicznego podtrzymuje dotychczasowe regulacje dotyczące m.in. wykonywania pracy zdalnej, kierowania pracowników na zaległy urlop oraz na okresowe badania lekarskie.
    Zmiany w ścieżce awansu zawodowego nauczycieli
    Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela zakłada likwidację stopni nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego. Po czterech latach pracy w szkole nauczyciel będzie mógł zdać egzamin na nauczyciela mianowanego. Zmiany mają obowiązywać od 1 września 2022 r.
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?