Kategorie

Czas pracy kierowcy samochodu osobowego 2016

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Marek Rotkiewicz
Marek Rotkiewicz
Czas pracy kierowcy samochodu osobowego 2016/ Fot. Fotolia
Czas pracy kierowcy samochodu osobowego 2016/ Fot. Fotolia
Kierowcy samochodów osobowych są objęci przepisami ustawy o czasie pracy kierowców. Jak rozliczyć czas pracy kierowców osobowych w 2016 r.?

Pracę kierowcy samochodu osobowego można zlecać z dnia na dzień

W większości przypadków szofer zatrudniony w firmie czy instytucji wykonuje przewozy okazjonalne. Wówczas pracodawca nie musi ustalać dla niego grafików czasu pracy

Czas pracy osób zatrudnionych na stanowiskach kierowców w dużej mierze regulują przepisy odrębne od ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.; dalej: k.p.). Część z nich zawiera ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.; dalej: ustawa). Nie wszystkie te regulacje znajdują jednak zastosowanie w przypadku kierowców samochodów osobowych. Nie stosuje się do nich m.in. rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z 15 marca 2006 r. (w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, Dz.Urz. UE z 2006 r. L 102, s. 1), jak również umowy AETR (umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe, Dz.U. z 1999 r. nr 94, poz. 1087 ze zm.).

Polecamy produkt: INFORLEX.PL Kadry i Płace

Kierowcy samochodów osobowych są natomiast objęci przepisami ustawy o czasie pracy kierowców. Jednak już sam art. 22 tej ustawy zawiera w stosunku do nich istotne wyłączenia. Na jego podstawie do kierowców tych nie stosujemy regulacji dotyczących:

● ograniczenia maksymalnego czasu pracy liczonego wraz z godzinami nadliczbowymi w danym tygodniu do 60 godzin (art. 12 ust. 2 ustawy) – do kierowcy samochodu osobowego stosujemy więc jedynie zasadę ogólną, zgodnie z którą tygodniowy czas pracy takiego kierowcy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym czterech miesięcy, co umożliwia większe wydłużenie czasu pracy w poszczególnych tygodniach niż do 60 godzin (w związku z zasadami przeciętnego tygodniowego czasu pracy i przeciętnie pięciu dni pracy w tygodniu wymiary te muszą zostać uśrednione na przestrzeni okresu rozliczeniowego),

● rozliczania czasu pracy, biorąc pod uwagę czas przepracowany w ramach wszystkich stosunków pracy (art. 12 ust. 3 ustawy),

● prawa do dodatkowej przerwy na odpoczynek przysługującej kierowcy po sześciu kolejnych godzinach pracy w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, gdy liczba godzin pracy nie przekracza dziewięciu godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż dziewięć godzin (art. 13 ustawy),

● ograniczenia dobowego wymiaru czasu pracy do 10 godzin, gdy praca jest wykonywana w porze nocnej (art. 21 ustawy),

● obowiązku uzyskania od kierowcy oświadczenia na piśmie o wymiarze zatrudnienia albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy (art. 24 ust. 2 ustawy).

Podstawowe zasady

Czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, która obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, w szczególności:

● prowadzenie pojazdu,

● załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem,

● nadzór oraz pomoc osobom wsiadającym i wysiadającym,

● czynności spedycyjne,

● obsługę codzienną pojazdów i przyczep,

● inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i rzeczy,

● niezbędne formalności administracyjne,

● utrzymanie pojazdu w czystości. [przykład 1]

W razie stosowania rozkładu czasu pracy wliczeniu do niego podlega cały przewidziany w nim przedział czasu. Poza rozkładem do czasu pracy zaliczamy okresy, w których wykonywane są jakieś czynności na rzecz pracodawcy. [przykład 2]

Polecamy serwis: Obowiązki pracownika i pracodawcy

Do czasu pracy kierowcy wliczymy także pewne okresy nieaktywności przypadające poza jego rozkładem czasu pracy, o ile spełnione są następujące warunki:

kierowca musi pozostawać w gotowości do świadczenia pracy na stanowisku pracy (jest nim nie tylko samochód, którym kieruje, ale również siedziba pracodawcy, na rzecz którego wykonuje obowiązki, oraz inne miejsca prowadzenia działalności przez pracodawcę, np. filie, przedstawicielstwa i oddziały, a także każde inne miejsce, w którym kierowca wykonuje czynności związane z przewozami drogowymi),

● przewidywany czas oczekiwania na wykonywanie pracy nie jest z góry znany. [przykład 3]

Ustawa przewiduje roczny limit 260 godzin nadliczbowych przepracowanych ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy (kodeks pracy – 150 godzin). W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o pracę (jeżeli pracodawca nie jest objęty układem ani zobowiązany do ustalenia regulaminu) można ustalić inną liczbę godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym.

Bez rozkładów czasu pracy

Ciekawe rozwiązanie zawiera art. 11 ust. 2a ustawy. Na jego podstawie rozkładów czasu pracy nie ustala się dla kierowcy wykonującego przewóz rzeczy lub okazjonalny przewóz osób (to przewóz, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo wahadłowego). Zasadniczo zatem kierowca samochodu osobowego – szofer zatrudniony w firmie czy instytucji – wykonuje właśnie przewozy okazjonalne.

Regulacja ta daje więc niezmiernie dużo możliwości. Pracę kierowców jest trudno zaplanować, zaś przepis ten umożliwia zlecanie jej praktycznie z dnia na dzień. W połączeniu ze stosowaniem równoważnego czasu pracy może dać to znaczące ograniczenie liczby nadgodzin. Przełożony będzie mógł wówczas nie tylko z dnia na dzień planować godzinę rozpoczęcia pracy, ale również liczbę godzin pracy. [przykład 4]

Ponowna praca w tej samej dobie

Brak stosowania z wyprzedzeniem harmonogramów czasu pracy warto połączyć również z możliwościami, jakie wynikają z art. 8 ustawy. Przepis ten zezwala na stosowanie wobec kierowców indywidualnych rozkładów czasu pracy z planowaniem ich pracy tak, aby ponownie rozpoczynali ją przed upływem 24 godzin od godziny rozpoczęcia pracy dnia poprzedniego. Korzyść, jaką przy tym osiąga pracodawca, polega na niekwalifikowaniu jako nadgodzin pracy ponownie wykonywanej w tej samej dobie pracowniczej, o ile podjęta została po wykorzystaniu odpoczynku w prawidłowym wymiarze czasowym.

Żeby stosować indywidualny czas pracy dla kierowców, pracodawca musi zawrzeć porozumienie z zakładową organizacją związkową, a jeżeli nie jest objęty działaniem takiej organizacji, po porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie u niego przyjętym.

Rozwiązanie to jest bardzo zbliżone do zawartego w art. 1401 k.p. (ruchomy czas pracy). Przy zawieraniu porozumienia należy jednak pamiętać, że o ile treść porozumienia zawartego na podstawie kodeksu i ustawy może być praktycznie taka sama, o tyle powołanie się w nim jedynie na art. 150 par. 3 k.p. w zw. z art. 1401 k.p. oznaczać będzie, że nie dotyczy ono pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowców. [przykład 5]

Odpoczynki dobowe i tygodniowe

Ważne odmienności dotyczą też odpoczynków dobowych i tygodniowych. Tak jak art. 132 i 133 k.p., tak też art. 14 ustawy tworzy obowiązek zapewnienia kierowcy minimum 11 godzin odpoczynku dobowego i 35 godzin tygodniowego. O ile jednak tygodniowo kierowca może w pewnych sytuacjach odpoczywać nieco mniej (ale nie mniej niż 24 godziny), o tyle odpoczynek dobowy musi w każdej sytuacji wynosić co najmniej 11 godzin. Nie ma tutaj wyłączeń takich jak w art. 132 k.p. (krótszy wypoczynek dobowy w razie uczestnictwa w akcji ratowniczej). Co ważne, w przypadku odpoczynku tygodniowego „tydzień” w ustawie to okres między godziną 00.00 w poniedziałek i godziną 24.00 w niedzielę (czyli tydzień kalendarzowy). [przykład 6]

Odpoczynek tygodniowy może zostać skrócony (do 24 godzin) jedynie w razie:

● zmiany pory wykonywania pracy przez kierowcę w związku z jego przejściem na inną zmianę zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy,

● sytuacji i zdarzeń wymagających od kierowcy podjęcia działań dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego i mienia bądź usunięcia awarii.

Pracownikiem, który podlega przepisom ustawy, jest osoba zatrudniona na stanowisku kierowcy. Ustawa nie obejmuje osób wykonujących inną rodzajowo pracę, przy której używają samochodu.

PRZYKŁAD 1

Rozpoczęcie pracy

Kierowca rozpoczyna prowadzenie pojazdu o godz. 8.00. Nie oznacza to, że dopiero o tej godzinie rozpoczął pracę. Dodatkowo bowiem do jego czasu pracy powinien zostać wliczony czas poświęcony na obsługę codzienną pojazdu, czyli m.in. na sprawdzenie w podstawowym zakresie, czy pojazd jest sprawny (ciśnienie w oponach, olej itp.). W tym zakresie warto wprowadzić odpowiednią regulację do regulaminu pracy, wskazując np., że standardowy czas trwania tych czynności określa się na 15 minut, a wliczenie dłuższego okresu przed rozpoczęciem jazdy do czasu pracy musi być uzasadnione koniecznością podjęcia konkretnych, dodatkowych czynności.

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem + poradnik w prezencie

PRZYKŁAD 2

Wliczanie czynności

Kierowca pracuje od godz. 8.00 do godz. 16.00. O godz. 6.00 rozpoczął pracę – wyruszył ze swoim szefem w podróż służbową. Na miejscu byli o godz. 9.00, o godz. 15.00 rozpoczął się powrót, który zakończył się o 18.00.

W tym przypadku do czasu pracy kierowcy zaliczymy 12 godzin:

● 6.00 – 9.00 oraz 15.00 – 18.00: praca polegająca na prowadzeniu pojazdu (przy czym przy dobie pracowniczej trwającej od 8.00 do 8.00 kolejnego dnia czas od 6.00 do 8.00 będzie zaliczany do doby rozpoczętej poprzedniego dnia kalendarzowego),

● 9.00 – 15.00: czas oczekiwania na szefa, który przypada na godziny pracy kierowcy, a zatem podlega zaliczeniu do czasu pracy.

PRZYKŁAD 3

Dyżur kierowcy

Kierowca zawiózł swojego szefa na spotkanie i otrzymał informację, że spotkanie zakończy się po dwóch godzinach. W tym przypadku czas oczekiwania jest znany, więc okres ten, o ile przypada poza rozkładem czasu kierowcy, wliczamy do okresu pozostawania w dyspozycji (dyżur), a nie do czasu pracy.

PRZYKŁAD 4

Odpowiednie postanowienie w regulaminie

W regulaminie pracy znajduje się zapis, że pracownicy pracują od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 – 16.00. Regulamin w żaden sposób nie wyłącza spod tej regulacji kierowców. W konsekwencji także zatrudnieni na tych stanowiskach objęci są stałym rozkładem czasu pracy i nie stosujemy do nich regulacji zawartej w art. 11 ust. 2a ustawy. Aby móc z niej korzystać, należałoby zmienić regulamin i wyróżnić w nim wyraźnie tę grupę osób jako pracowników, dla których nie tworzy się rozkładów czasu pracy. Może to być np. taki zapis: „Ze względu na rodzaj wykonywanych przewozów, zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.), dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowców nie ustala się rozkładów czasu pracy. Godziny rozpoczęcia pracy oraz liczbę godzin pracy kierowcy wyznacza przełożony, przekazując kierowcy tę informację najpóźniej do zakończenia wykonywania przez kierowcę pracy poprzedzającego dnia roboczego”.

Zadaj pytanie na naszym FORUM!

PRZYKŁAD 5

Uniknięcie nadgodzin

Kierowca rozpoczął pracę o godz. 8.00 i przepracował osiem godzin. W kolejnym dniu kalendarzowym ma wyruszyć w trasę już o godz. 6.00. Jeżeli pracodawca nie skorzystał z możliwości wprowadzenia indywidualnego rozkładu czasu pracy dla kierowców, to czas przepracowany między godz. 6.00 a 8.00 stanowić będzie pracę w godzinach nadliczbowych (w związku z przekroczeniem normy czasu pracy w dobie pracowniczej trwającej od 8.00 do 8.00 kolejnego dnia). W razie stosowania indywidualnych rozkładów czasu pracy zaplanowanie takiej godziny wyjazdu nie będzie samo w sobie skutkować powstaniem nadgodzin.

PRZYKŁAD 6

Godzina rozpoczęcia pracy bez znaczenia

Kierowca samochodu osobowego wrócił z szefem z delegacji w sobotę o godz. 18.00. W tym tygodniu pracował każdego dnia. W poniedziałek ma rozpocząć pracę o godz. 8.00. Mimo że od zakończenia pracy w sobotę do rozpoczęcia pracy w poniedziałek upłynie ponad 35 godzin, nie zostanie zapewniony prawidłowy odpoczynek tygodniowy. Od godz. 18.00 w sobotę do końca niedzieli upłynie bowiem 30, a nie 35 godzin. Nie ma przy tym znaczenia godzina rozpoczęcia pracy w poniedziałek. Prawidłowy odpoczynek ma zostać zapewniony w tygodniu, a więc do godz. 24.00 w niedzielę (inaczej jest np. w przypadku kierowców samochodów ciężarowych podlegających rozporządzeniu 561/2006 – tu wystarczy rozpoczęcie odpoczynku w tygodniu).

Dołącz do nas na Facebooku!

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie - jakie są wady i zalety? Jakie dokumenty są wymagane? Jakie są rodzaje zezwoleń? Jak zatrudnić Ukraińca?

    Wzrost wypadków przy pracy a 100% wzrost składek ZUS

    Wypadki przy pracy mają wpływ na wysokość składek ZUS. Czy powrót do firm i wzrost liczby wypadków spowoduje 100% wzrost składek na ubezpieczenia społeczne?

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu w Polsce

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu mogą wspomóc rynek pracy w Polsce. Ich liczba rośnie. Warto skupić się na zatrzymaniu zagranicznych studentów.

    Automatyzacja HR a redukcja kosztów

    Automatyzacja HR znacząco wpływa na redukcję kosztów. Rozwiązania technologiczne pozwalają na optymalizację wydatków, dzięki czemu pracodawcy, gdy szukają sposobów na cięcia – nie muszą rezygnować ze swoich pracowników.