REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy

Artur Dawid Samek
radca prawny, ekspert z zakresu prawa pracy
Praca w godzinach nadliczbowych. /Fot. Fotolia
Praca w godzinach nadliczbowych. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Praca w godzinach nadliczbowych powoduje powstanie po stronie pracownika roszczenia o stosowne wynagrodzenie wraz z dodatkiem z tytułu przepracowanych nadgodzin. Kiedy pracownik nabędzie prawo do świadczeń w związku z przekroczeniem normy dobowej czasu pracy lub pracy wykonywanej ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego systemu i rozkładu czasu pracy oraz zasady rozliczania tej pracy?

Praca w godzinach nadliczbowych - definicja

Zgodnie z art. 151 § 1 kodeksu pracy praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca , która wykonywana jest ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy pracownika, wynikający z obowiązującego systemu czasu pracy i rozkładu czasu pracy, jest traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych.

Autopromocja

Polecamy: Encyklopedia kadr i płac

Praca w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy

Praca w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy będzie występowała w przypadku pracownika wykonującego pracę w podstawowym systemie czasu pracy, gdy w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii czy też na skutek szczególnych potrzeb pracodawcy, wykonywał pracę w danym dniu ponad 8  godzin (na 24 godziny).

Praca ta wystąpi także w przypadkach opisanych powyżej, gdy pracownik np. pracujący w równoważnym systemie czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy w danym dniu ma wykonywać pracę np. przez 9 godzin a pracę tę wykonuje ponad te ustalone  godziny.

Praca w godzinach nadliczbowych - rekompensowanie czasem wolnym

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Z pracą w godzinach nadliczbowych w związku z przekroczeniem normy dobowej czasu pracy możemy mieć do czynienia, gdy np. pracownik w poniedziałek zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy miał wykonywać pracę od np. 8.00 do 16.00 a we wtorek zgodnie z tym rozkładem, pracę rozpoczynał o 6.00. W takiej sytuacji z uwagi na fakt, iż doba pracownicza zgodnie z art. 128 § 3 pkt.1 kodeksu pracy w poniedziałek rozpoczęła się o godzinie 8.00 i trwa do wtorku, do godziny 8.00, pracownik ten przez dwie godziny t.j. od 6.00 do 8.00 pracował w godzinach nadliczbowych. Praca taka t.j. wykonywana w tej samej dobie, nie będzie traktowana jako wykonywana w godzinach nadliczbowych, gdy pracodawca skutecznie wprowadził do obowiązujących w zakładzie źródeł prawa pracy regulację wynikającą z art. 1401 § 1 lub 2 kodeksu pracy, potocznie zwaną „ruchomym rozkładem czasem pracy”.

Zasady rozliczania pracy w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy

Godziny, które przekraczają normę dobową, powinny być rozliczane na bieżąco w terminie wypłaty wynagrodzenia za pracę w danym miesiącu kalendarzowym. Godzin tych nie uwzględnia się w rozliczeniu normy tygodniowej, którą można rozliczać dopiero po upływie okresu rozliczeniowego czasu pracy, o czym traktuje  art. 1511 § 2 kodeksu pracy.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM

Niezależnie od tego, czy dochodzi do rekompensaty czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych czasem wolnym od pracy na podstawie art. 1512 § 1 lub § 2 kodeksu pracy w przypadku wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy, należy mieć na względzie stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy z dnia 21 kwietnia 2009 r. GPP-306-4560-32/09/PE/RP. W stanowisku tym departament prawny Głównego Inspektoratu Pracy uważa, że o ile godziny nadliczbowe z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy powstają dopiero z upływem okresu rozliczeniowego, o tyle godziny nadliczbowe z przekroczenia dobowej normy czasu pracy powstają w dniu, w którym wystąpiły. Wtedy też, pracownik nabywa prawo do opłacenia tych godzin, oprócz normalnego wynagrodzenia, stosownym dodatkiem. Pracodawca może zostać zwolniony z obowiązku finansowej rekompensaty przekroczeń dobowych (wypłaty dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych) jedynie wtedy, gdy przed terminem płatności wynagrodzenia za pracę przypadającą bezpośrednio po wystąpieniu godzin nadliczbowych z przekroczenia normy dobowej, pracownik wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego bądź pracodawca skorzysta z możliwości przewidzianej w art. 1512 § 2 kodeksu pracy i oznaczy w grafiku pracownika termin udzielenia czasu wolnego w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych. W opinii Departamentu działania pracownika (złożenie wniosku) lub pracodawcy (wskazanie terminu odbioru czasu wolnego) zmierzające do uniknięcia wypłaty dodatku za przepracowane godziny ponad normę dobową powinny nastąpić przed najbliższym terminem wypłaty wynagrodzenia. W przeciwnym razie pracodawca jest obowiązany wypłacić dodatek, mimo że okres rozliczeniowy nie uległ zakończeniu.

Należy podkreślić, iż wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych obejmuje dwa odrębne składniki:

  • normalne wynagrodzenie za pracę,
  • dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

Praca w godzinach nadliczbowych - prawa pracownika

W przypadku pierwszego składnika wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przyjmuje się następujące zasady. Za każdą godzinę pracy nadliczbowej pracownikowi należy wypłacić jego normalną stawkę godzinową. 

Drugim składnikiem wynagrodzenia za pracę nadliczbową jest dodatek, którego wysokość określona została  w art. 1511 § 1 kodeksu pracy  na 50% lub 100% wynagrodzenia w zależności od tego, kiedy praca w nadgodzinach jest wykonywana. Podstawę obliczania dodatku, w myśl art. 1511 § 3 kodeksu, stanowi wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.

Na podstawie  § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzeń oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289 ze zmianami oraz z 2003 r. Nr 230, poz. 2292) do wyodrębnienia stawki godzinowej wynagrodzenia określonego procentowo należy stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego.

W związku z tym w celu obliczenia dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych  za jedną godzinę:

  • według składników wynagrodzenia określonych w stawce miesięcznej w stałej wysokości, należy tę stawkę, podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu;
  • według zmiennych składników wynagrodzeniawynagrodzenie ustalone według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, dzieli się przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w okresie, z którego ustala się to wynagrodzenie.

Zgodnie z § 4a wskazanego wyżej rozporządzenia, przy ustalaniu należności, dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych, dla pracowników otrzymujących wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania, określonego stawką miesięczną, wynagrodzenie za 1 godzinę ustala się, dzieląc miesięczną stawkę wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu.

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Duże zmiany w składce zdrowotnej. Ten komentarz eksperta nie spodoba się rządzącym

    Fundacja Ośrodek Rozwoju opublikowała niedawno komentarz na temat zmian w składce zdrowotnej. Eksperci FOR podkreślają, że te zmiany mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie finansów publicznych.

    Zmiana umowy o zarządzanie PPK a uzgodnienie ze stroną społeczną

    Nie zawsze zmiana umowy o zarządzanie PPK powinna być uzgodniona ze stroną społeczną. Kiedy można od tego odstąpić? Poznaj wyjątki.

    Umowy pracowników będą rejestrowane. A co z prawem do prywatności i ochroną danych?

    Umowy pracowników będą rejestrowane w CRU, a co z prawem do prywatności, co z prawem do ochrony danych osobowych, co z prawem do godności pracowników? W opozycji do tego stoją przepisy dot. prawa dostępu do informacji publicznej w zakresie sektora finansów publicznych. Ważniejsze jest dobro ogółu czy jednostki?

    Co z rentą socjalną w 2024? Czy będzie 4242 zł a od 1 lipca 4300 zł?

    Projekt ustawy o zmianie renty socjalnej ma tylko dwa artykuły a wciąż nie został uchwalony. Premier zapowiadał pilne prace, a nawet nie było jeszcze drugiego czytania. Osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie czekają na podwyżkę świadczenia. Renta socjalna - czy będzie podniesiona do kwoty minimalnego wynagrodzenia? Co to jest renta socjalna? Komu przysługuje prawo do renty socjalnej? 

    REKLAMA

    Przetwarzanie danych osobowych dotyczących zdrowia [45 tys. kary dla Kancelarii]

    45 tys. zł kary dla spółki, która docierała do osób poszkodowanych głównie w wypadkach komunikacyjnych, by nawiązać z nimi współpracę w zakresie reprezentowania ich m.in. przed towarzystwami ubezpieczeniowymi, w sprawach sądowych  w celu uzyskania na ich rzecz odszkodowań, zadośćuczynienia i rent, a także zwrotu kosztów leczenia i rehabilitacji. Informacje o potencjalnych klientach uzyskiwała na podstawie m.in. wiadomości prasowych, publikacji internetowych, w tym treści dostępnych w mediach społecznościowych, a także informacji przekazywanych lub rozpowszechnianych przez organizacje zajmujące się działalnością dobroczynną. Podczas spotkania przedstawiciel Kancelarii PIONIER odbierał ustną zgodę na przetwarzanie danych osobowych do czasu ewentualnego zawarcia umowy z tymi osobami o świadczenie usług. Sprawa trafiła do WSA, ale ten oddalił skargę Kancelarii na deczję PUODO.

    Rozwiązanie umowy o pracę: Obowiązek pracodawcy konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę. Wzór zawiadomienia organizacji związkowej

    Pracodawca musi zawiadomić reprezentującą pracownika organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia mu umowy o pracę. Zawiadomienie składa się na piśmie, podając w nim przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy.

    Nowelizacja kodeksu pracy: W 2025 r. pracodawcy będą prowadzili nowy rejestr prac i pracowników je wykonujących [Dyrektywa z 2022 r.]

    Nowelizacja Kodeksu pracy: zmiana artykułu 222 o ochronie pracowników przed szkodliwymi czynnikami. 

    Uprawnienia rodzicielskie: Przerwy na karmienie dziecka piersią - jak długo pracownica może korzystać z przerw na karmienie, wzór wniosku o przerwę

    Przerwy na karmienie piersią są zwolnieniem od pracy. Przerwy wliczane są do czasu pracy - pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia. 

    REKLAMA

    Komunikaty ZUS: Ograniczenia w dostępie do aplikacji mobilnych mZUS. Niedostępne wnioski w PUE ZUS

    ZUS informuje o ograniczeniach w dostępie do aplikacji mobilnych mZUS. W PUE ZUS będą niedostępne niektóre wnioski.

    W którym miesiącu najkorzystniej przejść na emeryturę w 2024 r.? Zbliża się ten termin

    Złożenie wniosku o emeryturę jest możliwe w razie osiągnięciu wieku emerytalnego - 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Przed złożeniem takiego wniosku warto jednak zastanowić się, czy to jest właściwy moment. Jest bowiem kilka czynników, które decydują o wysokości świadczenia.

    REKLAMA