REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Marcin Mil
Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. /Fot. Fotolia
Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zgodnie z regulacjami kodeksowymi praca w godzinach nadliczbowych dopuszczalna jest w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej oraz wystąpienia szczególnych potrzeb pracodawcy. Jakie wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych?

Kiedy pracodawca może wymagać pracy w godzinach nadliczbowych?

Bardzo szerokie pojęcie „szczególnych potrzeb pracodawcy” może obejmować różne sytuacje, w których konieczność świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych uzasadniona jest dobrem zakładu (co z resztą pośrednio wpływa na dobro pracowników), np. pojawienie się bardzo opłacalnego zlecenia, którego realizacja znacząco polepszy sytuację finansową zakładu, ale też wystąpienie sytuacji szczególnie trudnej, wymagającej podjęcia działań interwencyjnych, np. w celu utrzymania się zakładu na rynku.

REKLAMA

Autopromocja

Należy pamiętać, iż praca w godzinach nadliczbowych niedopuszczalna jest w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia – zarówno fizycznego jak i psychicznego - np. w warunkach wzmożonego hałasu, ograniczenia ekspozycji na światło (przemysł ciężki, kopalnie, itp.), przekroczenia szkodliwego dla zdrowia promieniowania, itd.

Zobacz także: Dzień wolny za święto wypadające w sobotę w 2014 roku

Sytuacje sporne

Spory na tym tle mogą różnić się w zależności od danej branży - zarówno pod względem charakteru zdarzeń, jak i reżimu prawnego pod jaki w danym przypadku podlegają.

Dla przykładu dyżur lekarski uregulowany został w przepisach ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i stanowi inną kategorię pracy ponad normalne godziny pracy aniżeli "praca w godzinach nadliczbowych" zdefiniowana w art. 151 § 1 k.p. (Wyrok sądu rejonowego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2009 r. IV P 368/07).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Także praca związana z działalnością badawczą lub dydaktyczną w zakresie obowiązków nauczyciela akademickiego - np. w szpitalu - nie może być traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych w ramach stosunku pracy ze szpitalem (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2012 r. II PK 234/11). 

Zobacz również: Praca w nocy - dodatki w 2014 r.

Również podczas wykonywania dodatkowych zadań wynikłych z faktu sprawowania specjalnej funkcji w strukturach danego podmiotu (np. prorektora na uczelni), za który przysługuje dodatek funkcyjny (z resztą celem którego jest rekompensata wzmożonego wysiłku związanego z łączeniem aktualnych i nowych zadań) nie można mówić o pracy w godzinach nadliczbowych (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2010 r. II PK 146/10).

Ważne!

Z drugiej strony np. sytuacja, w której pracownik, poza normalnym okresem pracy, świadczy pracę tą samą rodzajowo, co określona w umowie o pracę, ale już na innej podstawie (umowa cywilnoprawna lub następna umowa o pracę) stanowi próbę obejścia przepisów o czasie pracy i jest faktycznym kontynuowaniem pracy w godzinach nadliczbowych - i to niezależnie od woli stron stosunku pracy (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2006 r. III APa 24/06).


REKLAMA

Także powodowane względami organizacyjnymi, stałe wykonywanie pracy ponad normę czasu pracy przez pracownika zajmującego stanowisko kierownicze nie pozbawia go prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2004 r. sygn. II PK 106/04.)

Należy pamiętać, iż polecenie wykonywania pracy ponad normę nie musi być wyraźne (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2004 r. I PK 707/03). Jako, że nie wymaga ono szczególnej formy, wystarczy porozumienie w sposób ustny a nawet dorozumiany – wynikające z charakteru i ciągu podejmowanych czynności, okoliczności, aspektu sytuacyjnego.

Polecamy serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

Zgodnie z art. 1511 kodeksu pracy za wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych przysługuje dodatek w wysokości pełnego wynagrodzenia za dany okres, jeśli praca wypada w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem (i w dni wolne od pracy udzielone pracownikowi w zamian za świadczenie pracy w takie niedziele lub święta) oraz za pracę w porze nocnej.

Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przysługuje również za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (chyba, że jej przekroczenie nastąpiło właśnie w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi już przysługuje prawo do dodatku).

Za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu pracownik otrzyma dodatek w wysokości połowy normalnego wynagrodzenia za ten okres.

Zobacz koniecznie: Więcej dni wolnych dla pracowników w 2014 roku

Błędy w harmonogramie pracy

Warto wspomnieć, iż pracodawca może błędnie ustalić w harmonogramie dni wolne, jednak z tego faktu nie od razu wynika praca w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych wynika z pracy wykonywanej ponad obowiązujące normy czasu pracy (Wyrok SN z dnia 8 marca 2013 r., sygn. II PK 204/12).

Problem przerw w pracy

Także przerwy zaliczane do czasu pracy mieszczą się w kategorii czasu jej wykonywania w rozumieniu art. 151 k.p. - również w zakresie prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (Wyrok SN z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. II PK 151/04).

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

Krótszy tydzień pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali i efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku: postulat wszystkich związków zawodowych. Czy rząd się zgodzi? Finanse publiczne z reguły zyskują na podwyżce najniższej krajowej

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

REKLAMA

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

REKLAMA