Kategorie

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Marcin Mil
Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. /Fot. Fotolia
Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. /Fot. Fotolia
Zgodnie z regulacjami kodeksowymi praca w godzinach nadliczbowych dopuszczalna jest w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej oraz wystąpienia szczególnych potrzeb pracodawcy. Jakie wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych?

Kiedy pracodawca może wymagać pracy w godzinach nadliczbowych?

Reklama

Bardzo szerokie pojęcie „szczególnych potrzeb pracodawcy” może obejmować różne sytuacje, w których konieczność świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych uzasadniona jest dobrem zakładu (co z resztą pośrednio wpływa na dobro pracowników), np. pojawienie się bardzo opłacalnego zlecenia, którego realizacja znacząco polepszy sytuację finansową zakładu, ale też wystąpienie sytuacji szczególnie trudnej, wymagającej podjęcia działań interwencyjnych, np. w celu utrzymania się zakładu na rynku.

Należy pamiętać, iż praca w godzinach nadliczbowych niedopuszczalna jest w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia – zarówno fizycznego jak i psychicznego - np. w warunkach wzmożonego hałasu, ograniczenia ekspozycji na światło (przemysł ciężki, kopalnie, itp.), przekroczenia szkodliwego dla zdrowia promieniowania, itd.

Zobacz także: Dzień wolny za święto wypadające w sobotę w 2014 roku

Sytuacje sporne

Spory na tym tle mogą różnić się w zależności od danej branży - zarówno pod względem charakteru zdarzeń, jak i reżimu prawnego pod jaki w danym przypadku podlegają.

Dla przykładu dyżur lekarski uregulowany został w przepisach ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i stanowi inną kategorię pracy ponad normalne godziny pracy aniżeli "praca w godzinach nadliczbowych" zdefiniowana w art. 151 § 1 k.p. (Wyrok sądu rejonowego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2009 r. IV P 368/07).

Także praca związana z działalnością badawczą lub dydaktyczną w zakresie obowiązków nauczyciela akademickiego - np. w szpitalu - nie może być traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych w ramach stosunku pracy ze szpitalem (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2012 r. II PK 234/11). 

Zobacz również: Praca w nocy - dodatki w 2014 r.

Również podczas wykonywania dodatkowych zadań wynikłych z faktu sprawowania specjalnej funkcji w strukturach danego podmiotu (np. prorektora na uczelni), za który przysługuje dodatek funkcyjny (z resztą celem którego jest rekompensata wzmożonego wysiłku związanego z łączeniem aktualnych i nowych zadań) nie można mówić o pracy w godzinach nadliczbowych (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2010 r. II PK 146/10).

Ważne!

Z drugiej strony np. sytuacja, w której pracownik, poza normalnym okresem pracy, świadczy pracę tą samą rodzajowo, co określona w umowie o pracę, ale już na innej podstawie (umowa cywilnoprawna lub następna umowa o pracę) stanowi próbę obejścia przepisów o czasie pracy i jest faktycznym kontynuowaniem pracy w godzinach nadliczbowych - i to niezależnie od woli stron stosunku pracy (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2006 r. III APa 24/06).


Reklama

Także powodowane względami organizacyjnymi, stałe wykonywanie pracy ponad normę czasu pracy przez pracownika zajmującego stanowisko kierownicze nie pozbawia go prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2004 r. sygn. II PK 106/04.)

Należy pamiętać, iż polecenie wykonywania pracy ponad normę nie musi być wyraźne (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2004 r. I PK 707/03). Jako, że nie wymaga ono szczególnej formy, wystarczy porozumienie w sposób ustny a nawet dorozumiany – wynikające z charakteru i ciągu podejmowanych czynności, okoliczności, aspektu sytuacyjnego.

Polecamy serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

Zgodnie z art. 1511 kodeksu pracy za wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych przysługuje dodatek w wysokości pełnego wynagrodzenia za dany okres, jeśli praca wypada w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem (i w dni wolne od pracy udzielone pracownikowi w zamian za świadczenie pracy w takie niedziele lub święta) oraz za pracę w porze nocnej.

Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przysługuje również za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (chyba, że jej przekroczenie nastąpiło właśnie w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi już przysługuje prawo do dodatku).

Za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu pracownik otrzyma dodatek w wysokości połowy normalnego wynagrodzenia za ten okres.

Zobacz koniecznie: Więcej dni wolnych dla pracowników w 2014 roku

Błędy w harmonogramie pracy

Warto wspomnieć, iż pracodawca może błędnie ustalić w harmonogramie dni wolne, jednak z tego faktu nie od razu wynika praca w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych wynika z pracy wykonywanej ponad obowiązujące normy czasu pracy (Wyrok SN z dnia 8 marca 2013 r., sygn. II PK 204/12).

Problem przerw w pracy

Także przerwy zaliczane do czasu pracy mieszczą się w kategorii czasu jej wykonywania w rozumieniu art. 151 k.p. - również w zakresie prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (Wyrok SN z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. II PK 151/04).

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?