Rodzaje umów o pracę 2018/2019

Przepisy Kodeksu Pracy wprost określają rodzaje umów o pracę, jakie mogą być zawierane z pracownikami.

Umowa o pracę może być zawarta:

- na okres próbny,

- na czas nieokreślony,

- na czas określony (w tym w celu zastępstwa pracownika).

Polecamy: RODO dla kadrowych i HR. Wzory dokumentów z objaśnieniami

Umowa o pracę na okres próbny

Jest to umowa, która ma na celu sprawdzenie możliwości i kwalifikacji pracownika do wykonywania pracy. Może poprzedzać każdą inną umowę o pracę, tj. umowę na czas określony i umowę na czas nieokreślony.

Pracodawca nie ma obowiązku zawierać z pracownikiem umowy na okres próbny.

Zgodnie z art. 25 § 2 Kodeksu pracy, umowa na okres próbny może zostać zawarta maksymalnie na 3 miesiące.

Przepisy Kodeksu pracy pozwalają na kilkukrotne zawarcie umowy na okres próbny pomiędzy tymi samymi stronami, ale tylko w przypadku, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania innego rodzaju pracy. Istotne jest zatem, aby pracownik wykonywał pracę innego rodzaju, a więc pracę na innym stanowisku i z odmiennym zakresem obowiązków niż do tej pory.

Ponadto możliwe jest ponowne zawarcie umowy na okres próbny (ale wyłącznie jednokrotne), pomiędzy tymi samymi stronami w celu wykonywania tego samego rodzaju pracy po upływie co najmniej 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę.  

Okres wypowiedzenia umowy na okres próbny wynosi:

- 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,

- 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie, ale krótszy niż 3 miesiące,

- 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Więcej na ten temat przeczytasz -> Zawieranie umów na okres próbny - zmiany od 22 lutego 2016 r.

Umowa na czas określony

Umowę na czas określony strony zawierają na z góry określony okres i na jej podstawie pracodawca uzgadnia z pracownikiem początkową i końcową datę trwania stosunku pracy.

Umowę na czas określony można zawrzeć maksymalnie na 33 miesiące, a łączna liczba takich umów nie może przekroczyć trzech. Zatem, w sytuacji przekroczenia tych limitów, kolejna umowa o pracę (czyli czwarta) z mocy prawa przekształci się w umowę na czas nieokreślony.

Umowa na okres próbny, mimo że jest umową terminową, nie jest wliczana do powyższych limitów. Oznacza to, że pracownik może zostać zatrudniony u tego samego pracodawcy maksymalnie przez 36 miesięcy (3 miesiące okresu próbnego + 33 miesiące zatrudnienia w ramach maksymalnie 3 umów na czas określony).

Wskazanych powyżej ograniczeń nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas określony:

1. w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
2. w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
3. w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,
4. w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie

W wyniku nowelizacji Kodeksu pracy, która miała miejsce 22 lutego 2016 r., z katalogu umów o pracę usunięto umowę na czas określony w celu zastępstwa nieobecnego pracownika. Jednakże w dalszym ciągu możliwe jest zawieranie takiego rodzaju umowy. Obecnie umowa ta jest określona jako jedna z kilku rodzajów umów na czas określony (art. 25¹ § 4 pkt 1 Kodeksu pracy).

Więcej na temat przeczytasz -> Umowa o pracę na zastępstwo po nowelizacji - wzór umowy

W wyniku zmianami, które miały miejsce 22 lutego 2016 r. okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony został zrównany z okresem wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony.

Zatem, zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy, okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony (i nieokreślony) jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

• 2 tygodnie w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
• 1 miesiąc w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy,
• 3 miesiące w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy co najmniej 3 lata.

Więcej na ten temat przeczytasz -> Wypowiedzenie umowy na czas określony w 2018 roku

Umowa na czas nieokreślony

Umowa na czas nieokreślony uważana jest za najbezpieczniejszą z umów dla pracownika, z uwagi na największą ochronę przed jej wypowiedzeniem przez pracodawcę. Zgodnie z art. 30 § 4 Kodeksu pracy wypowiedzenie tej umowy wymaga podanie prawdziwej i konkretnej przyczyny. Ponadto umowa na czas nieokreślony nie zawiera terminu jej rozwiązania.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy