Ocena ryzyka zawodowego przy pracy zdalnej

Ocena warunków pracy przy monitorze ekranowym

Ponieważ praca zdalna najczęściej będzie się wiązała z pracą przy monitorze ekranowym, pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzania na stanowiskach pracy wyposażonych w monitory ekranowe oceny warunków pracy w aspekcie:

• organizacji stanowisk pracy, w tym rozmieszczenia elementów wyposażenia, w sposób zapewniający spełnienie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy,
• stanu elementów wyposażenia stanowisk pracy, zapewniającego bezpieczeństwo pracy, w tym ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym,
• obciążenia narządu wzroku oraz układu mięśniowo-szkieletowego pracowników,
• obciążenia pracowników czynnikami fizycznymi, w tym szczególnie nieodpowiednim oświetleniem (przy monitorze ekranowym pracodawca powinien zapewnić oświetlenie stanowiska pracy o natężeniu minimum 500 Lx),
• obciążenia psychicznego pracowników wynikającego ze sposobu organizacji pracy.

Zaznaczenia wymaga fakt, że ilekroć mówimy o stanowisku pracy z monitorem ekranowym, należy przez to rozumieć całą przestrzeń pracy, wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, obejmującym wyposażenie:

• podstawowe, w tym monitor ekranowy, klawiaturę lub inne urządzenia wejściowe oraz jednostkę centralną,
• dodatkowe, w tym drukarkę, skaner, mysz,
• pomocnicze, w tym stół, krzesło, uchwyt na dokument, podnóżek.

Przy ocenie ryzyka zawodowego pracownika wykonującego pracę zdalną powinno się uwzględnić w szczególności wpływ tej pracy na wzrok (nadmiernie długotrwała praca przy monitorze ekranowym), układ mięśniowo-szkieletowy oraz uwarunkowania psychospołeczne tej pracy (zatarcie granicy między pracą a życiem osobistym, uczucie wyizolowania, poczucie dyskryminacji itp.).

Na podstawie wyników tej oceny pracodawca opracowuje pisemną informację zawierającą:

• zasady i sposoby właściwej organizacji stanowiska pracy zdalnej, z uwzględnieniem wymagań ergonomii,
• zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej,
• czynności do wykonania po zakończeniu pracy zdalnej,
• zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego.

Przepisy dopuszczają sporządzenie uniwersalnej oceny ryzyka zawodowego dla poszczególnych grup stanowisk pracy zdalnej.

WAŻNE
Pracodawca może sporządzić uniwersalną ocenę ryzyka zawodowego dla poszczególnych grup stanowisk pracy zdalnej.

Rola pracownika zdalnego przy ocenie ryzyka zawodowego

Praca zdalna jest na ogół wykonywana w miejscu zamieszkania pracownika, dlatego działania odnoszące się do oceny ryzyka na stanowisku pracy powinny uwzględniać jego prawo do prywatności.

Celowe jest, aby informacji potrzebnych do oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy zdalnej dostarczał sam pracownik, który powinien również uczestniczyć w kolejnych etapach oceny ryzyka zawodowego, współpracując ze specjalistą ds. bhp lub inną osobą wskazaną przez pracodawcę. W tym procesie pracodawca powinien zapewnić pracownikowi:

• szkolenie w zakresie oceny ryzyka zawodowego, w wyniku którego pozyska on wiedzę niezbędną do identyfikowania zagrożeń i ich konsekwencji na swoim stanowisku pracy oraz formułowania propozycji działań prowadzących do eliminowania lub ograniczania ryzyka zawodowego,
• narzędzia wspierające ocenę ryzyka zawodowego,
• karty oceny ryzyka do dokumentowania jej wyników,
• szkolenia i pomoc techniczną niezbędne do wykonywania tej pracy,
• konieczne konsultacje.

Ponadto pracodawca ma prawo przeprowadzić kontrolę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w porozumieniu z pracownikiem, w miejscu wykonywania pracy zdalnej, w godzinach pracy pracownika. W trakcie kontroli mogą zostać ujawnione błędy lub konieczność korekty uprzednio wykonanej oceny ryzyka zawodowego dla pracy zdalnej.

Należy też pamiętać, że przed dopuszczeniem do wykonywania pracy zdalnej pracownik musi potwierdzić w oświadczeniu składanym w postaci papierowej lub elektronicznej zapoznanie się z przygotowaną przez pracodawcę oceną ryzyka zawodowego oraz informacją zawierającą zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej, a także zobowiązać się do ich przestrzegania. Ponadto to pracownik powinien zorganizować stanowisko pracy zdalnej, uwzględniając wymagania ergonomii. Co istotne, dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy zdalnej musi być uzależnione od złożenia przez pracownika oświadczenia (w postaci papierowej lub elektronicznej) zawierającego potwierdzenie, że na stanowisku pracy zdalnej w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą są zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki tej pracy.

Marta Goroszkiewicz

prawnik, wykładowca akademicki, specjalista z zakresu prawa pracy i bhp

Polecamy: „Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami”

W kolejnym artykule akcji „Zmiany w Kodeksie pracy” piszemy o tym czy wewnętrzne regulacje dotyczące kontroli trzeźwości i pracy zdalnej są konieczne