Kategorie

Kara porządkowa na urlopie macierzyńskim albo wychowawczym

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Kara porządkowa na urlopie macierzyńskim albo wychowawczym. / Fot. Fotolia
Kodeks pracy przewiduje kilka rodzajów kar porządkowych, które pracodawca może nałożyć na pracownika. Czy można nałożyć karę porządkową na pracownika, który przebywa na urlopie macierzyńskim albo wychowawczym?

Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.

Pytanie: 

Czy pracodawca może nałożyć karę na pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim albo wychowawczym ?

Odpowiedź:

Tak, pracodawca może udzielić kary porządkowej pracownikowi będącemu na urlopie macierzyńskim albo wychowawczym, o ile zachowa warunki przewidziane w przepisach dotyczących odpowiedzialności porządkowej pracownika, w szczególności w art. 109 Kodeksu pracy w zakresie wysłuchania pracownika.

Zobacz produkt: Kodeks pracy w praktyce - PDF

Możliwości zastosowania kary porządkowej pracownikowi przebywającemu na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym należy odnieść w pierwszej kolejności do przepisów regulujących uprawnienia związane z rodzicielstwem, a w drugiej  do przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności porządkowej pracowników.  W zakresie tej kategorii pracowników ustawodawca przewidział postanowienia ustanawiające szczególną ochronę stosunku pracy. Zgodnie z art. 177 K.p. pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę pracownicy w okresie urlopu macierzyńskiego a także pracownikowi ojcu wychowującemu dziecko w okresie korzystania z takiego urlopu, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika a organizacja związkowa reprezentująca pracownika wyraziła na to zgodę. Natomiast w świetle art. 1861 K.p. pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zapraszamy na FORUM

Reklama

Zakazy ustanowione w powyżej wskazanych przepisach nie ograniczają możliwości stosowania kar porządkowych. Także przepisy regulujące odpowiedzialność porządkową pracowników (art. 108 – 113 K.p.) takich postanowień nie zawierają. W konsekwencji co do zasady istnieje prawna możliwość zastosowania wobec podwładnego będącego na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym kary porządkowej za naruszenie obowiązków pracowniczych uzasadniających jej zastosowanie.

Problem praktyczny powstaje na tle art. 109 K.p., który określa terminy po upływie, których nie można ukarać pracownika. Zgodnie z tym przepisem pracodawca nie może ukarać pracownika po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o przewinieniu i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego przewinienia.

 Prawidłowe udzielenie kary może nastąpić jedynie po uprzednim wysłuchaniu pracownika - art. 109 § 2 K.p. Oczywiście nieobecność w pracy z jakiejkolwiek przyczyny powoduje, iż bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy. Może zdarzyć się sytuacja, w której planowany powrót do pracy nastąpi po upływie trzech miesięcy od przewinienia podwładnego a z drugiej strony ulegnie zawieszeniu termin 2 tygodniowy umożliwiający nałożenie kary.

Czy nagana zostanie umieszczona w świadectwie pracy?

Należy przyjąć, iż zawieszenie terminu jest ustanowione prze prawodawcę na korzyść pracodawcy, w tym sensie, iż jest dopuszczalne w tym czasie wysłuchanie pracownika i ewentualne podjęcie decyzji co do ukarania.  Jakkolwiek wysłuchanie ma charakter ustny, to nie musi się odbywać w obecności pracodawcy – może tego dokonać inna wyznaczona do tego osoba upoważniona do stosowania kar porządkowych (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 kwietnia 1998 r., sygn. akt: I PKN 45/98), a po drugie zastosowanie kary może nastąpić jeżeli obwiniony zrezygnował z ustnego składania wyjaśnień lub wybrał pisemną formę ich wyrażenia (pogląd wyrażony w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 1999 r., sygn. akt: I PKN 114/99). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania w sytuacji, w której pracodawca umożliwi pracownikowi przebywającemu na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym ustosunkowanie się do zarzutów związanych z zamiarem udzielenia kary porządkowej, np. wyznaczy pracownikowi termin na  rozmowę w tej sprawie, upoważni inną osobę do wysłuchania go w domu, a pracownik w sposób zawiniony będzie się uchylał od takiej czynności lub wybierze formę pisemną złożenia wyjaśnień, to będzie możliwe udzielenie kary porządkowej. Może się zdarzyć także tak, iż naruszenie obowiązków pracowniczych nastąpi w trakcie trwania urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego, np. pracownik w celu niezwiązanym z pracą stawi się w zakładzie pracy w stanie nietrzeźwości – takie zachowanie może uzasadnić zastosowanie odpowiedzialności porządkowej. Przyjęcie, iż w tym czasie zawieszenie terminu dwutygodniowego od powzięcia wiadomości o przewinieniu pracownika uniemożliwia jego wysłuchanie, powodowałoby niemożność karania pracowników nieobecnych w pracy przed dłuższy okres niż 3 miesiące. Takie rozumienie przepisów jest nieprawidłowe ponieważ unicestwia stosowanie prawa w przypadkach przez ustawodawcę nie przewidzianych i pozbawia w sposób nieuprawniony pracodawcę do skorzystania ze swoich uprawnień.

Różnice między karą pieniężną a innymi karami porządkowymi

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Lipiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Lipiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz lipca.

    Sposoby motywowania pracowników zdalnych

    Motywowanie pracowników zdalnych - jakie są skuteczne sposoby? Jak nagradzać pracowników na pracy zdalnej? Czy krótszy czas pracy to dobry pomysł?

    Zasiłek chorobowy a okres wyczekiwania

    Zasiłek chorobowy przysługuje po upływie okresu wyczekiwania. Ile wynosi okres wyczekiwania? Kiedy można otrzymać zasiłek bez okresu wyczekiwania?

    Emerytura - czerwiec czy lipiec 2021?

    Emerytura - czerwiec czy lipiec 2021 r.? Kiedy złożyć wniosek? Czy emeryci stracą, wnioskując o emeryturę jeszcze w czerwcu?

    Powrót do oszczędzania w PPK

    PPK - powrót do oszczędzania w PPK jest zawsze możliwy. Jak po rezygnacji powrócić do programu?

    Hybrydowy model pracy planuje 77% pracodawców

    Hybrydowy model pracy wybiera aż 77% pracodawców w Polsce. Ile dni pracy zdalnej w tygodniu planują wprowadzić?

    Jakie prawa ma ojciec?

    Ojciec - jakie prawa ma mężczyzna wychowujący dzieci? Czy tata może skorzystać z urlopu macierzyńskiego?

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło bez składek ZUS

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło nie będą oskładkowane - MRiPS.

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?