Różnice pomiędzy karą pieniężną a innymi karami porządkowymi

Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.

Kara pieniężna ma charakter majątkowy i uszczupla wynagrodzenie pracownika. Kara ta jest uznawana za karę stosowaną za najcięższe przewinienia wymienione w art. 108 § 2 Kodeksu pracy uzasadniające ukaranie pracownika.

Monitorowanie poczty pracownika

Przepis art. 108 K.p. wymienia trzy rodzaje kar porządkowych – karę upomnienia, nagany oraz karę pieniężną. Dwie pierwsze mają charakter niemajątkowy i dotykają bezpośrednio godności (czci) pracownika. Przewinienia za jakie pracownik może być ukarany karą upomnienia i nagany są następujące: nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Natomiast kara pieniężna oprócz wymiary niemajątkowego dotykającego czci pracownika, ma charakter ekonomiczny – uszczupla wynagrodzenie osoby ukaranej. W świetle art. 108 § 2 może ona być udzielona za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.  Z powyższego wynika, iż katalog przewinień uzasadniających nałożenie kary pieniężnej jest węższy w porównaniu do kary upomnienia i nagany. Należy zwrócić także uwagę, iż każdą karę porządkową można udzielić za naruszenie przepisów BHP i przepisów przeciwpożarowych. Jednakże w związku z tym, iż ustawodawca w zakresie zachowań uzasadniających nałożenia kary pieniężnej obok powyższych naruszeń, wskazuje takie jak – przyjście do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy (a więc ciężkie naruszenia obowiązków pracowniczych o zabarwieniu demoralizującym), należy uznać że kara pieniężna, w odróżnieniu od kary upomnienia i nagany, powinna być zastosowana za cięższe i o wyższym stopniu winy naruszenia obowiązków pracowniczych (w tym dotyczących przestrzegania przepisów BHP i przeciwpożarowych). Doktryna prawa pracy także uznaję karę pieniężną za najbardziej dolegliwą dla pracownika i najsurowszą w gradacji kar porządkowych.

Granice dopuszczalnej kontroli pracowników

Stan prawny: 4 września 2014 roku

Podstawa Prawna:

• Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r.