Kategorie

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika

Kancelaria Bem & Wspólnicy
Kancelaria radców prawnych specjalizująca się w prawie medycznym, prawie pracy, prawie rodzinnym oraz prawie nieruchomości.
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika /Fot. Fotolia
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika /Fot. Fotolia
Można zaryzykować twierdzenie, że pracodawcy dzielą się na tych, którzy ułatwiają, bądź też utrudniają pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych, a pracownicy - na tych, którzy chętnie, bądź też niechętnie kwalifikacje zawodowe podnoszą. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1031 § 1 Kodeksu pracy przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Zwykle w tym kontekście padają pytania o zakres uprawnień i obowiązków stron stosunku pracy w tym zakresie.

Obowiązek pracodawcy wyrażony jako zasada prawa pracy

Reklama

Jedną z podstawowych zasad prawa pracy, wyrażoną w art. 17 Kodeksu pracy jest obowiązek pracodawcy ułatwiania pracownikowi podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Warto jednak zwrócić uwagę, że wspomniana zasada nie dotyczy obowiązku fachowego szkolenia pracownika, lecz nakłada jedynie na pracodawcę konieczność stworzenia takich warunków i możliwości, które będą ułatwiały pracownikowi zdobycie kwalifikacji. Zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I UK 260/05 (OSNP 2007/9-10/140) obowiązek podnoszenia kwalifikacji zawodowych nie należy do istoty stosunku pracy.

Należy zatem zastanowić się nad tym, jakiego typu kwalifikacji zawodowych dotyczy omawiana zasada prawa pracy? Odpowiedź wydaje się dość oczywista. Zasada wyrażona w art. 17 Kodeksu pracy i potwierdzona w art. 94 pkt. 6 Kodeksu pracy ma zastosowanie przede wszystkim do tych kwalifikacji zawodowych, które mogą podwyższyć kompetencje pracownika na zajmowanym przez niego stanowisku i przyczynić się jednocześnie do polepszenia jakości i wydajności pracy. Zasada ta jednak może dotyczyć także tych kwalifikacji, które okażą się przydatne w pracy, którą pracownik mógłby świadczyć u pracodawcy w przyszłości. Obowiązek wspierania dokształcania pracowników nie dotyczy więc każdej formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych, choć jeśli pracodawca ma dobrą wolę w tym zakresie, pracownik powinien z niej skorzystać. Jednocześnie wyraźnie trzeba podkreślić, że brak jest w Kodeksie pracy sankcji za naruszenie przez pracodawcę omawianego obowiązku ułatwiania pracownikowi podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2017 Praktyczny komentarz z przykładami

Obowiązek pracodawcy wobec pracowników młodocianych

Wyjątkiem są jednak konkretnie sprecyzowane obowiązki pracodawcy w stosunku pracowników młodocianych realizujących obowiązek dokształcania się. W tym przypadku pracodawca jest zobowiązany:

  1. zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się;
  2. wliczyć do czasu pracy młodocianego czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy;
  3. udzielić młodocianemu uczęszczającemu do szkoły urlopu w okresie ferii szkolnych; młodocianemu, który nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego pracodawca może, na jego wniosek, udzielić w okresie ferii szkolnych urlopu zaliczkowo;
  4. udzielić w okresie ferii szkolnych młodocianemu na jego wniosek bezpłatnego urlopu w wymiarze nieprzekraczającym łącznie z urlopem wypoczynkowym 2 miesięcy; okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Zobacz serwis: Kodeks pracy

Zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika

Szczegółowe mechanizmy prawne regulujące zasady podnoszenia przez pracownika kwalifikacji zawodowych zostały unormowane w Kodeksie pracy w art. 1031 – 1036. Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługuje z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:

  1. urlop szkoleniowy;
  2. zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.

Pracodawca może przyznać także pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe świadczenia dodatkowe takie jak np. opłaty za szkolenie, podręczniki, przejazd i zakwaterowanie.

Pracodawca i pracownik zobowiązani są do zawarcia pisemnej umowy określającej wzajemne prawa i obowiązki, przy czym trzeba mieć na względzie fakt, że umowa ta nie może zawierać postanowień mniej korzystnych od tych, które zostały uregulowane w Kodeksie pracy. Jeśli jednak pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, nie ma obowiązku zawarcia umowy.

Zobacz także: Indywidualne prawo pracy

Reklama

Kodeks pracy w art. 1035 enumeratywnie wymienia przypadki, w których pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe jest zobowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na ten cel z tytułu dodatkowych świadczeń, w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia.

W przypadku uzupełniania przez pracownika wiedzy i umiejętności na zasadach innych niż unormowane w Kodeksie pracy w art. 1031 – 1036 pracodawca i pracownik w drodze porozumienia mogą ustalić wymiar zwolnienia z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia oraz urlop bezpłatny.

Warto zwrócić uwagę na to, że precyzyjne ustalenie uprawnień i obowiązków pracownika związanych z podnoszeniem przez niego kwalifikacji zawodowych z inicjatywy bądź też za zgodą pracodawcy pozwoli na uniknięcie w przyszłości pułapek spowodowanych niedomówieniami, czy też brakiem stosownych ustaleń. Pracownik powinien więc zawsze pamiętać o tym, by przed podjęciem zajęć związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych zawrzeć z pracodawcą pisemną umowę, w której wprost zostaną określone wzajemne prawa i obowiązki stron.

Autorka: Ewa Bem – wspólnik i radca prawny w Kancelarii Bem & Wspólnicy

Poszerzaj swoją wiedzę, czytaj Personel i Zarządzanie
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?