REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kasa zapomogowo-pożyczkowa - jakie zmiany od 1 stycznia 2019 r.

Paulina Sołtys
radca prawny, doktor nauk prawnych z dziedziny prawo pracy, trener, szkoleniowiec z zakresu prawa pracy i zatrudniania cudzoziemców
Kasa zapomogowo-pożyczkowa - jakie zmiany od 1 stycznia 2019 r./fot.Shutterstock
Kasa zapomogowo-pożyczkowa - jakie zmiany od 1 stycznia 2019 r./fot.Shutterstock
fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jakie są zasady korzystania z kasy zapomogowo-pożyczkowej po zmianie przepisów, które miały miejsce 1 stycznia 2019 r.? Kto może być jej członkiem od 1 stycznia 2019 r.?

Pracodawcy mają możliwość utworzenia pracowniczej kasy zapomogowo- pożyczkowej. Celem funkcjonowania kasy jest udzielanie jej członkom pomocy materialnej. Ta pomoc może mieć postać długoterminowych lub krótkoterminowych pożyczek i zapomóg. Kapitałem kasy są wpłaty jej członków. Od 1 stycznia 2019 r. członkami kasy mogą być osoby zatrudnione na innej podstawie niż stosunek pracy.

Autopromocja

Na możliwość utworzenia u pracodawcy kasy zapomogowo-pożyczkowej wskazuje ustawa o związkach zawodowych (art. 39 ustawy o związkach zawodowych). Natomiast podstawowe zasady funkcjonowania kasy określa rozporządzenie w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (dalej: rozporządzenie w sprawie kas). Przepisy tego rozporządzenia są uzupełniane przez statuty (lub regulaminy) obowiązujące u pracodawcy, zawierające szczegółowe warunki działalności kasy i udzielania wsparcia z jej środków.

Kto może utworzyć kasę i być jej członkiem od 1 stycznia 2019 r.

Od 1 stycznia 2019 r. definicja osoby, która może być członkiem kasy zapomogowo-pożyczkowej, jest szersza. Od tego dnia bowiem prawo do członkostwa w kasie mają osoby wykonujące pracę zarobkową. Należy przez to rozumieć nie tylko pracownika (osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę), ale też osobę świadczącą pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz ma takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy. Ponadto od 1 stycznia 2019 r. pojęcie "zakład pracy" zostało zastąpione określeniem "pracodawca".

Przez pracodawcę należy rozumieć pracodawcę w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy, czyli jednostkę organizacyjną choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną jeżeli zatrudniają one pracowników oraz jednostkę organizacyjną, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one inną niż pracownik osobę wykonującą pracę zarobkową, niezależnie od podstawy tego zatrudnienia (art. 39 ust. 1 w zw. z art. 11 pkt 1-2 ustawy o związkach zawodowych).

Wskazana zmiana pojęć ma znaczenie w kontekście podmiotów uprawnionych do tworzenia i wstępowania do kasy zapomogowo-pożyczkowej. Pomimo zmian w ustawie o związkach zawodowych rozporządzenie w sprawie kas pozostało bowiem w dotychczasowym brzmieniu - nadal posługuje się sformułowaniami "zakład pracy" i "pracownik". Należy jednak przyjąć, że wskazane rozporządzenie trzeba stosować z uwzględnieniem nowych, obowiązujących obecnie definicji. Przyjęcie innej koncepcji prowadziłoby do nierównego traktowania tych podmiotów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Kiedy można utworzyć kasę

Pracownicza kasa zapomogowo-pożyczkowa może być utworzona u pracodawcy, jeśli co najmniej 10 osób wykonujących pracę zarobkową (dotychczas pracowników) zadeklaruje gotowość wstąpienia do kasy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kas). Członkami kasy zapomogowo-pożyczkowej mogą być osoby wykonujące pracę zarobkową, emeryci i renciści (byli pracownicy tego pracodawcy lub jego następcy prawnego - w razie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy), bez względu na przynależność związkową. W sytuacji gdy mniej niż 10 zatrudnionych zadeklaruje członkostwo w kasie zakładowej, możliwe jest utworzenie kasy międzyzakładowej (tworzonej wspólnie przez więcej niż jednego pracodawcę).

Jak przystąpić do kasy

Aby przystąpić do kasy zapomogowo-pożyczkowej, należy złożyć stosowną deklarację, wpłacić wpisowe, a następnie wpłacać osobiście miesięczny wkład członkowski lub wyrazić zgodę na potrącanie wkładu z przysługujących należności z tytułu zatrudnienia.

Wzór oświadczenia członka kasy zapomogowo-pożyczkowej w deklaracji o przystąpieniu do kasy

(…)

§ 8

Oświadczam, że:

będę ściśle przestrzegać przepisów obowiązującego regulaminu, który jest mi znany, uchwał walnego zebrania oraz postanowień władz PKZP*,

opłacę wpisowe określone Statutem,

deklaruję miesięczny wkład członkowski w wysokości ______ (kwota wynagrodzenia lub jego procent),

zgadzam się na potrącenie przez pracodawcę z mojego wynagrodzenia, zasiłków z ubezpieczenia społecznego zadeklarowanych wkładów oraz spłaty udzielanych mi pożyczek i upoważniam Zarząd PKZP do bezpośredniego podejmowania tych należności w zakładzie pracy. Zgoda ta obowiązuje przez cały czas trwania członkostwa,

przyjmuję do wiadomości, że wycofanie przeze mnie zgody na potrącenie mi wkładów i spłaty pożyczek spowoduje skreślenie mnie z listy członków PKZP,

zobowiązuję się zawiadomić Zarząd PKZP o każdej zmianie mojego miejsca zamieszkania,

w razie mojej śmierci wpłacone przeze mnie wkłady członkowskie, po potrąceniu ewentualnego zadłużenia, należy wypłacić __________ (wskazać uprawnioną osobę lub ogólne zasady dziedziczenia).

* PKZP - pracownicza kasa zapomogowo-pożyczkowa

Formy pomocy materialnej udzielanej ze środków kasy i SKOK

W danym zakładzie pracy może działać jedna kasa zapomogowo-pożyczkowa lub SKOK (spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa). Głównym celem działania kasy jest udzielanie członkom pomocy materialnej w formie pożyczek długo- i krótkoterminowych oraz zapomóg, w miarę posiadanych środków, na zasadach określonych w statucie kasy. Z kolei celem spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej jest zapewnienie jej członkom źródła pożyczek zgodnie z ideą finansowej samopomocy. Na podstawie obowiązujących przepisów pracodawca ma pewne obowiązki w zakresie funkcjonowania i tworzenia kasy, w szczególności w zakresie (§ 4 rozporządzenia w sprawie kas):

  • zapewnienia pomieszczeń biurowych i odpowiednio zabezpieczonego miejsca na przechowywanie pieniędzy,
  • transportu pieniędzy z banku,
  • prowadzenia księgowości, obsługi kasowej i prawnej,
  • dostarczania druków i formularzy,
  • dokonania na rzecz kasy i SKOK potrąceń na listach płac, listach wypłat zasiłków z FUS - wpisowego, wkładów miesięcznych czy spłaty pożyczek,
  • przyjmowania wpłat wnoszonych przez emerytów i rencistów oraz osoby przebywające na urlopach wychowawczych,
  • odprowadzania wpłat na rachunek bankowy kasy lub SKOK,
  • informowania przynajmniej raz w roku członków kas o stanie ich wkładów i zadłużeń.

Członkowie kasy mają m.in. prawo do gromadzenia w niej oszczędności według zasad określonych w statucie, korzystania z pożyczek, a także - w razie zdarzeń losowych - do ubiegania się o udzielenie zapomogi.


Udzielanie pożyczek

Pożyczka jest udzielana z funduszu oszczędnościowo-pożyczkowego kasy, który powstaje z wkładów członkowskich i jest przeznaczony na udzielanie pożyczek. Aby uzyskać pożyczkę lub zapomogę finansowaną z kasy, zatrudniony musi złożyć stosowny wniosek. We wniosku powinien wskazać m.in., w jakiej wysokości wnosi o udzielenie pożyczki, wykazać możliwości finansowe jej spłaty i propozycję spłaty pożyczki. We wniosku można także zaproponować poręczycieli. Sposób spłaty pożyczki powinien być określony przez osobę zatrudnioną. Może to być spłata ratalna lub potrącanie określonych kwot z wynagrodzenia. Decyzję o przyznaniu i okresie oraz warunkach spłaty pożyczki lub zapomogi podejmuje zarząd kasy. Do kompetencji zarządu należy też podejmowanie decyzji w sprawie odraczania spłaty pożyczek. Podstawą do udzielenia pożyczki będzie umowa zawarta między osobą zatrudnioną a kasą.

Umowa pożyczki reguluje zasady oraz warunki zwrotu pobranej pożyczki. W sytuacji gdy pracownik deklaruje spłatę pożyczki poprzez potrącanie określonych kwot z wynagrodzenia, w umowie powinno znaleźć się przykładowo postanowienie:

Pożyczkobiorca wyraża zgodę na potrącanie rat pożyczki bezpośrednio przez pracodawcę z należnego wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących w związku z zatrudnieniem.

Jeśli osoba zatrudniona pobierająca pożyczkę z kasy ustanawia poręczycieli, szczegółowe informacje w tym zakresie powinny znaleźć się również w umowie.

Wzór zapisu w umowie pożyczki o zabezpieczeniu spłaty przez poręczycieli

(…)

§ 9.

1. Poręczyciele oświadczają, iż zostali poinformowani o fakcie zawarcia umowy pożyczki nr _______ pomiędzy Pożyczkodawcą a Pożyczkobiorcą.

2. Na podstawie niniejszej umowy Poręczyciele poręczają w całości do kwoty_________ za opisane w § ___ zobowiązania Pożyczkobiorcy.

3. Poręczenie zostaje udzielone na okres trwania pożyczki, nie dłużej niż do dnia spłaty pożyczki.

4. W przypadku zwłoki Pożyczkobiorcy w wykonaniu zobowiązań wobec Pożyczkodawcy, o których mowa w § ___, Pożyczkodawca prześle Pożyczkobiorcy i Poręczycielom wezwanie do zapłaty, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu może żądać od Poręczycieli spełnienia świadczenia. Odpowiedzialność poręczycieli jest solidarna.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, Poręczyciele oświadczają, iż wyrażają zgodę na potrącanie ze swojego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z zatrudnieniem rat pożyczki lub spłaty w całości zadłużenia w przypadku ustania zatrudnienia.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 11, art. 39 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 263

  • art. 2-3, art. 231 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 917; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2432

  • § 1-10, § 28, § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy - Dz.U. Nr 100, poz. 502

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Symbole religijne w miejscu pracy

Symbole religijne w miejscu pracy to temat bardzo kontrowersyjny. Z jednej strony mamy wolność do wyrażania i uzewnętrzniania swoich przekonań religijnych a pracodawca i współpracownicy nie mogą z tego powodu dyskryminować a z drugiej strony pracodawca może wprowadzić zakaz noszenia w miejscu pracy jakichkolwiek widocznych symboli wyrażających przekonania światopoglądowe lub religijne.

Wyższe emerytury i wynagrodzenia od lipca 2024 r. Dla kogo?

Od 1 lipca zwiększają się minimalne wynagrodzenie za pracę i minimalna stawka godzinowa. Jak to może wpłynąć na emeryturę?

Już niedługo praca od poniedziałku do czwartku. Zmiany w Kodeksie pracy już niedługo. Czy szkoły też będą otwarte 4 dni w tygodniu?

Wkrótce czeka nas nowelizacja Kodeksu pracy. Projekt ustawy jest już w Sejmie. Czego będą dotyczyć zmiany?

Od 1500 zł do 45 000 zł kary grzywny dla pracodawcy za wypłatę wynagrodzenia wyższego niż wynikające z zawartej umowy o pracę

Kiedy pracodawca może otrzymać karę aż do 45000 zł za wypłatę wynagrodzenia wyższego niż wynikające z zawartej umowy o pracę? 

REKLAMA

Dni wolne w Boże Ciało 2024 r. Kiedy można odwołać z urlopu

Okazuje się, że podczas zbliżającego się długiego weekendu w dniach 30 maja do 2 czerwca 2024 roku - pracodawca może odwołać pracownika z urlopu. Nie uchroni pracowników od tego nawet wolny czwartek i święto Bożego Ciała. Kiedy można odwołać z urlopu? Czy pracownik musi odebrać telefon od pracodawcy w trakcie urlopu wypoczynkowego?

Renta wdowia 2024 r. Ile, dla kogo, kiedy

Zmienią się zasady przyznawania świadczeń osobom owdowiałym. W Sejmie trwają prace nad nowym świadczeniem, tzw. rentą wdowią, którego celem jest wsparcie wdów i wdowców po śmierci małżonka.

Od 1000 zł do 30 000 zł kary grzywny dla pracodawcy za zatrudnienie pracownika na umowie śmieciowej

Zatrudnienie pracownika na umowie śmieciowej może skończyć się dla pracodawcy karą grzywny w wysokości od 10000 zł do 30000 zł. Kiedy umowa cywilnoprawna wyczerpuje znamiona stosunku pracy i należy zmienić ją na umowę o pracę?

Czas pracy kierowcy autobusu - nowe przepisy od 22 maja 2024 r.

Czas pracy kierowców autobusów - zmiany od 22 maja 2024 roku wynikają z wdrożenia przepisów UE. Zmiany dotyczą m.in. przerw w pracy kierowców i wydłużenia doby do 25 godzin.

REKLAMA

ABW szuka łowców szpiegów. Jakie warunki musi spełnić kandydat?

Rząd Polski buduje 15 delegatur Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w terenie. Głównym wyzwaniem jest brak osób z przygotowaniem kontrwywiadowczym - informuje wtorkowa gazeta "Rzeczpospolita". ABW nie podaje dokładnej liczby osób, które planuje przyjąć do służby.

Sygnalista – dlaczego Polska ma problem z przepisami o ochronie sygnalistów? [WYWIAD]

Ustawa o ochronie sygnalistów - "[…] istnieje szansa, że ustawa wejdzie w życie jeszcze w tym roku." O problemach Polski z wdrożeniem ustawy opowiada dr Łukasz Bolesta.

REKLAMA