Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?
fot. Fotolia
Zasiłek opiekuńczy przysługuje na mocy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zasiłek ten przysługuje ubezpieczonemu rodzicowi, który sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem zarówno chorym jak i zdrowym, w ściśle określonych przypadkach. Zasiłek opiekuńczy przysługuje również w sytuacji konieczności sprawowania osobistej opieki nad „innym członkiem rodziny”.

Ubezpieczony

Osoba ubezpieczona ma prawo do skorzystania z zasiłku opiekuńczego.

Ubezpieczonym jest osoba fizyczna podlegająca choćby jednemu z ubezpieczeń społecznych, natomiast aby otrzymać wypłatę zasiłku opiekuńczego należy podlegać obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu i opłacać składki na to ubezpieczenie.

Pracownik, w rozumieniu przepisów Kodeks pracy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu.

Dla zleceniobiorcy oraz osoby prowadzącej działalność gospodarczą, składki na ubezpieczenie chorobowe są dobrowolne, co oznacza, że osoba pracująca może ale nie musi przystępować do tego ubezpieczenia.

Redakcja poleca: Komplet – Prawo Pracy i ZUS

Jeśli ubezpieczony nie zdecyduje się na opłacanie składek na ubezpieczenie chorobowe, nie będzie mógł skorzystać z zasiłku opiekuńczego, a także innych świadczeń przysługujących z tytułu podlegania temu ubezpieczeniu.

Osoba bezrobotna jest pozbawiona prawa do skorzystania z zasiłku opiekuńczego, gdyż nie posiada statusu osoby ubezpieczonej, w myśl ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Aby skorzystać z zasiłku opiekuńczego nie ma konieczności przepracowania okresu wyczekiwania. Zasiłek opiekuńczy przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia.

Choroba dziecka

Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje w razie konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem.

W tym przypadku, zaświadczenie lekarskie zostaje wystawione na rodzica dziecka. W punkcie 20 orzeczenia lekarskiego ZUS ZLA, lekarz wskazuje datę urodzenia dziecka, czyli osoby pozostającej pod opieką ubezpieczonego.

Za dzieci uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie.

Dziecko zdrowe

Zasiłek opiekuńczy przysługuje również w przypadku opieki nad dzieckiem do lat 8, w sytuacji nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza ale także w przypadku choroby dziennego opiekuna lub niani, pod warunkiem, ze rodzice zawarli z nianią umowę uaktywniającą, na podstawie ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje również ubezpieczonemu w sytuacji, gdy musi skorzystać ze zwolnienia od pracy gdy dziecko jest zdrowe i nie ukończyło jeszcze 8 roku życia, ale osoba stale się nim opiekująca, małżonek lub rodzic tego dziecka, nie może sprawować nad nim opieki z powodu porodu, choroby lub przebywania w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej.

Inni członkowie rodziny

Zasiłek opiekuńczy przysługuje również wtedy gdy wystąpi konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Zasiłek ten przysługuje jednak nie dłużej niż przez 14 dni w roku kalendarzowym, odmiennie niż w przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem.

Za członków rodziny uważani są: małżonek ubezpieczeniowego, jego rodzice, rodzice dziecka, ojczym, macocha, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci ubezpieczonego w wieku powyżej 14 roku życia pod warunkiem, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w trakcie sprawowania opieki.

Limit roczny

Zasiłek opiekuńczy w przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem, niezależnie od tego czy dziecko jest chore czy też zdrowe, przysługuje maksymalnie w ilości 60 dni w roku kalendarzowym, pod warunkiem, że chorujące dziecko nie ukończyło 14 roku życia, a zdrowe 8 roku życia.

Jeśli zachodzi konieczność opieki nad tzw. innym członkiem rodziny, ilość dni zwolnienia od pracy jest ograniczona do 14 dni w roku kalendarzowym.

Zadaj pytanie na FORUM

Zasiłek opiekuńczy przysługuje za każdy dzień sprawowania osobistej opieki, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Jeśli lekarz wystawi orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę dziecka i konieczność sprawowania nad nim opieki, np. w terminie od 5.10.2015 do 12.10.2015 to zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał za 8 dni kalendarzowych, ubezpieczonemu pozostanie możliwość skorzystania z 52 dni z limitu 60 do wykorzystania do końca 2015 roku.

Kiedy zasiłek nie przysługuje?

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje za okresy sprawowania opieki, za które ubezpieczony zachowuje wynagrodzenie.

Prawo do tego zasiłku nie przysługuje w przypadku pracowników przebywających na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym, a także w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności.

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje również w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego, co oznacza, że czas urlopu wypoczynkowego nie ulega przerwaniu z prostej przyczyny, przebywanie na urlopie wypoczynkowym umożliwia ubezpieczonemu sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny.

Z potocznie nazwanej „opieki” nie może skorzystać osoba, która wykorzystuje zaświadczenie lekarskie w sposób niezgodny z przeznaczeniem, np. w czasie, którego podejmuje pracę zarobkową, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy przeprowadzanej przez płatnika zasiłku.

Dołącz do nas na Facebooku

Dodatkowy okres zasiłku opiekuńczego

Dodatkowe 8 tygodni zasiłku opiekuńczego przysługuje w przypadku pobytu matki dziecka w szpitalu, która w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego nie ma możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Z dodatkowego okresu zasiłku opiekuńczego najczęściej korzysta ojciec dziecka, ale nic nie stoi na przeszkodzie aby to inny, najbliższy członek rodziny ubezpieczonej kobiety skorzystał z takiego uprawnienia.

Wysokość zasiłku i niezbędna dokumentacja

Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Prawo do tego zasiłku przysługuje zarówno matce jak i ojcu dziecka. Zasiłek opiekuńczy za dany okres może być wypłacony tylko jednemu z rodziców, temu który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę. Wnioskiem tym jest formularz ZUS Z-15, który wraz z przedłożonym zaświadczeniem lekarskim wystawionym na druku ZUS ZLA jest kompletną dokumentacją wymaganą w celu uzyskania zasiłku opiekuńczego w przypadku choroby dziecka lub innego członka rodziny.

Druk Z-15 dołącza się do każdorazowej wypłaty zasiłku opiekuńczego.

W sytuacji sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w wieku do lat 8, wymaganym dokumentem uprawniającym ubezpieczonego do otrzymania zasiłku opiekuńczego jest:

- oświadczenie ubezpieczonego w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola, szkoły,

- oświadczenie ubezpieczonego o chorobie niani lub dziennego opiekuna oraz kopia zaświadczenia lekarskiego potwierdzająca chorobę niani lub opiekuna dziennego,

- decyzja o konieczności izolacji dziecka wydana przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,

- zaświadczenie lekarskie w przypadku porodu, choroby lub przebywania małżonka ubezpieczonego w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej.

Jeśli ubezpieczonemu-ojcu dziecka (lub innemu członkowi najbliższej rodziny) przysługuje dodatkowo, zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 8 tygodni, dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego są:

- zaświadczenie wystawione przez szpital o okresie pobytu ubezpieczonej matki dziecka w szpitalu,

- oświadczenie ubezpieczonego o pobieraniu przez ubezpieczoną matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego w okresie 8 tygodni po porodzie.

Osoba pobierająca zasiłek macierzyński z tytułu opieki nad nowo narodzonym dzieckiem, korzysta ze zwolnienia od pracy w celu sprawowania opieki, zatem nie przysługuje jej prawo do kolejnego zasiłku, zasiłku opiekuńczego.

Specjalny zasiłek opiekuńczy

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, oraz małżonkom, jeżeli nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

O przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego decyduje kryterium dochodowe, co reguluje ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2015.121 j.t.)

- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2014.159 j.t.)

- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2015.114 j.t.)

- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2014.1594 j.t.)

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook za 98 zł
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    90 mln zł od ZUS na poprawę bezpieczeństwa pracy
    Trwa nabór wniosków w konkursie ZUS dla firm na dofinansowanie projektów poprawiających bezpieczeństwo pracy. Budżet konkursu wynosi 90 mln zł. Wnioski o dofinansowania można składać do 8 lipca – przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Zmiany w Kodeksie pracy: kontrola trzeźwości pracownika
    Jedną z planowanych zmian w Kodeksie pracy jest umożliwienie pracodawcom prewencyjnej kontroli trzeźwości pracowników. Jakie rozwiązania zaproponował Rząd w projekcie ustawy?
    Osadzeni pracują
    "Prawie każdy osadzony, który może wykonywać pracę, na którego nie są nałożone kary i obostrzenia, pracuje" - poinformował wiceminister sprawiedliwości Michał Woś. Poziom zatrudnienia osadzonych osiągnął w ubiegłym tygodniu rekordowy poziom 88 proc.
    Dekada z PUE
    Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE) to pierwszy w Polsce e-urząd. Umożliwia dostęp online do wielu usług ZUS, jest źródłem informacji i daje możliwość samodzielnego tworzenia dokumentów.
    Analiza potrzeb pracowników jako baza pod wdrożenie nowego modelu pracy w firmie
    Komentarz Doroty Osieckiej, Partner w Colliers i Dyrektor platformy Colliers Define.
    Plan urlopów - czy gwarantuje dotrzymanie terminu?
    Czy zatwierdzony przez pracodawcę plan urlopów jest dla pracownika gwarancją jego otrzymania? Co z przesunięciem terminu urlopu?
    Webinarium „Nowe prawo pracy 2022 – przygotuj się do zmian”
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Nowe prawo pracy 2022 – przygotuj się do zmian” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 4 lipca 2022 roku. Polecamy!
    Ponad ćwierć miliona obywateli Ukrainy zatrudnionych w ramach uproszczonej procedury
    Ponad ćwierć miliona obywateli Ukrainy zatrudniono w ramach uproszczonej procedury. Usprawniło to proces zatrudniania.
    Zasady pracy zdalnej - Sejm nad nimi debatuje
    Sejm debatuje nad zasadami pracy zdalnej. Co nowego w Kodeksie pracy?
    Więcej kobiet z wykształceniem wyższym niż mężczyzn
    Na 52 proc. kobiet z wykształceniem wyższym w wieku 25-35 lat przypada 32 proc. mężczyzn z wyższym wykształceniem - przekłada się na proces tworzenia nowych rodzin.
    Urlop ojcowski ma zostać przedłużony
    Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej pracuje nad przedłużeniem czasu trwania tzw. urlopu ojcowskiego. Na jakim etapie jest projekt ustawy?
    Jaka jest kondycja finansowa FUS?
    Wskaźniki makroekonomiczne okazały się lepsze, niż przewidywali ekonomiści. Pozytywnie wpłynęło to także na kondycję finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS). Poziom pokrycia bieżących wydatków wpływami ze składek pozwala na obiektywną ocenę utrzymania zdolności FUS do wypłaty świadczeń.
    Zmiany w Kodeksie pracy. Kto skorzysta?
    Jakie zmiany przewiduje nowa wersja rządowego projektu nowelizacji Kodeksu pracy?
    Niedziela handlowa – lipiec 2022
    Lipiec 2022 ma 5 niedziel. Czy 3 lipca, 10 lipca, 17 lipca, 24 lipca lub 31 lipca to niedziela handlowa? Kiedy wypada najbliższa niedziela handlowa?
    E-ZLA do kontroli
    Tylko w I kwartale 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na Dolnym Śląsku skontrolował ponad 9 tys. zwolnień lekarskich, z czego zakwestionowanych zostało prawie 600 e-ZLA na kwotę 407 tys. zł. W analogicznym czasie w całej Polsce przeprowadzonych zostało 100,4 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy.
    Polacy rzadziej na L4
    W 2021 r. chorowaliśmy znacznie rzadziej w porównaniu z dwoma wcześniejszymi latami mimo pandemii Covid-19. To dobre wieści dla pracodawców – pisze czwartkowa „Rzeczpospolita”.
    Wprowadzenie elastycznych form zatrudnienia w Kodeksie pracy
    Z badań i rozmów z młodymi ludźmi wynika, że konieczne jest wprowadzenie elastycznych form zatrudnienia – powiedziała w czwartek w TVP 1 szefowa ministerstwa rodziny i pracy Marlena Maląg, odnosząc się do procedowanego w Sejmie projektu noweli Kodeksu pracy.
    Przepisy o pracy zdalnej w Sejmie
    Na obecnym posiedzeniu Sejm zajmuje się m.in. przepisami dotyczącymi pracy zdalnej, a także obywatelskim projektem liberalizującym przepisy dotyczące aborcji. Ponadto przysięgę złożył wybrany na drugą kadencję prezes NBP Adam Glapiński.
    Lipcowe wynagrodzenia a nowelizacja Polskiego Ładu
    Zmiany w Polskim Ładzie wchodzą w życie 1 lipca 2022 roku, a wśród nich oczekiwana obniżka podatku PIT z 17% do 12%. Wielu podatników zastanawia się z tej okazji, czy w lipcowej wypłacie zostanie rozliczona nadwyżka podatku dochodowego opłaconego za okres od 1 stycznia do 30 czerwca bieżącego roku.
    Zatrudnienie osób niepełnosprawnych w Polsce na niskim poziomie - potrzebne zmiany
    Wskaźnik aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych wynosi 32 proc. i jest to bardzo słaby wynik jak na Europę - wskazał we wtorek pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych Paweł Wdówik. Jak dodał, bierność osób niepełnosprawnych na rynku pracy wynika m.in. z "pułapki świadczeniowej".
    Podnoszenie kompetencji i kwalifikacji wśród młodych ludzi, to wyzwania rynku pracy
    Wiceminister rodziny i polityki społecznej Stanisław Szwed na Forum Wizja Rozwoju w Gdyni wskazywał, że największe wyzwania na rynku pracy, to podnoszenie kompetencji i kwalifikacji w przygotowaniu młodych ludzi do pracy. Dodatkowym wyzwaniem jest też brak rąk do pracy w branżach, w których zatrudniano pracowników z Ukrainy.
    Zarobki IT w polskich startupach
    Na co powinien zwrócić uwagę rekruter szukający programistów dla polskich startupów? Jacy specjaliści są poszukiwani w tego rodzaju firmach? Jakie stawki oferować? Odpowiedzi na te pytania znajdziemy w raporcie przygotowany przez fundusz bValue venture capital we współpracy z portalem publikującym oferty pracy dla programistów Just Join IT.
    Jakie dokumenty potwierdzają ważność badania lekarskiego przeprowadzonego u poprzedniego pracodawcy
    Pracownik jest zatrudniany do pracy do nowego pracodawcy i ma ważne aktualne badania okresowe wykonane np. w 2021 roku i czynniki szkodliwe występujące na obecnym jak i przyszłym stanowisku pracy są identyczne (stanowisko jest analogiczne). Natomiast pracownik nie dysponuje oryginałami (bo np. je zagubił) skierowania na badania oraz orzeczenia lekarskiego, a do nowego pracodawcy przedstawia kopie tych dokumentów, kopie te pozyskał od aktualnego pracodawcy. Czy nowy pracodawca może uznać ważność tych badań i nie kierować nowozatrudnianego pracownika na badania wstępne, bazując na otrzymanych od pracownika kopiach w/w dokumentów.? Czy zatem aby uznać ważność badań od poprzedniego pracodawcy, nowy pracodawca musi wymagać oryginałów dokumentów (skierowania oraz orzeczenia lekarskiego), a jeśli takowych pracownik nie posiada to nowy pracodawca powinien go raz jeszcze skierować na badania lekarskie, mimo iż u poprzedniego pracodawcy badania są jeszcze ważne?
    Pracodawcom udaje się zaangażować w pracę tylko połowę Zetek
    Jak wynika z badań Kincentric Polska, tylko 50% pracowników przed 25 rokiem życia czuje się angażowanych przez swojego pracodawcę mimo, że to właśnie Zetki najlepiej poradziły sobie ze zmianami, jakie przyniosła pandemia i praca zdalna. Młodzi przede wszystkim nie czują wpływu na to, co dzieje się w firmie. Od pracodawcy oczekują większego przyzwolenia na eksperymentowanie i uczenie się na błędach oraz swobody w sposobie wykonywania pracy. Bardzo ważna jest dla nich również odpowiedzialność firmy za wpływ na klimat i lokalne społeczności.
    Do 30 czerwca 2022 r. można składać wnioski o zgodę na opłacenie składek na dobrowolne ubezpieczenia po terminie
    Ważna zmiana dla przedsiębiorców i innych płatników składek, którzy korzystają z dobrowolnych ubezpieczeń (chorobowego, emerytalnego i rentowych) i opłacili składki po terminie za listopad 2021 r. Jeżeli chcą zachować ciągłość ubezpieczeń, powinni złożyć do ZUS wniosek o zgodę na opłacenie składek po terminie. Wniosek można złożyć na formularzu US-9 tylko do 30 czerwca 2022 r.