Składki na ubezpieczenie społeczne od odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia

Przeprowadzamy zwolnienia pracowników w związku z trudnościami ekonomicznymi. Zwalnianym pracownikom wypłacamy odprawy w wysokości wyższej, niż wynika to z ustawy o zwolnieniach grupowych oraz odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia. Czy od tych wypłat należy odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne?

Nie, zarówno wypłacane przez pracodawcę odprawy z tytułu zwolnień grupowych nawet wypłacane w wysokości wyższej, jak i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia nie podlegają składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Przepisy ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników przewidują dla zwalnianych pracowników odprawę pieniężną z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników. Strony umowy o pracę mogą ustalić, że pracownikowi będzie przysługiwała dodatkowa odprawa w przypadku rozwiązania umowy o pracę. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne zostały wyłączone: odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym:

• z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy,
• nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia,
• skrócenia okresu jej wypowiedzenia,
• niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Wyłączenie odprawy pieniężnej z podstawy wymiaru składek nie jest uzależnione od wysokości przyznanej odprawy. Zatem dodatkowa odprawa pieniężna przysługująca pracownikowi na podstawie zapisów w regulaminie wynagradzania w przypadku rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy nie jest wliczana do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Podstawa prawna:

• art. 361 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. DzU z 2014 r. poz. 208),
• art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844; ost. zm. DzU z 2008 r. nr 237, poz. 1654),
• § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106; ost. zm. DzU z 2010 r. nr 127, poz. 860).