Kategorie

Zwolnienie dyscyplinarne - wysokość odszkodowania

Magdalena Przybysz
W sytuacji gdy zwolnienie dyscyplinarne okaże się niezgodne z prawem, pracownik może dochodzić wyższego odszkodowania niż wynika to z Kodeksu pracy.

W sytuacji kiedy pracodawca rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę na podstawie art. 52 Kodeksu pracy, z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów w tym trybie, pracownikowi przysługuje jedno z alternatywnych roszczeń, tj. roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie (art. 56 § 1 k.p.).

Reklama

Wysokość ewentualnego odszkodowania jest limitowana przez przepisy prawa pracy. W myśl art. 58 k.p. pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Jeżeli natomiast rozwiązano umowę o pracę zawartą na czas określony albo na czas wykonania określonej pracy, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące.

Do 2007 r. zarówno sądy, jak i przedstawiciele doktryny przyjmowali, że w razie zasądzenia na rzecz pracownika odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. z naruszeniem obowiązujących przepisów – niedopuszczalne jest dochodzenie odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 300 k.p.).

Przełomowy w zakresie określania wysokości odszkodowania w sytuacji dokonania przez pracodawcę wadliwego zwolnienia dyscyplinarnego jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r. (SK 18/05, OTK-A 2007/10/128). W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 58 w zw. z art. 300 k.p. rozumiany w ten sposób, że wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 k.p. roszczeń odszkodowawczych związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.


Reklama

W myśl ww. wyroku TK do odszkodowania ponad limit z Kodeksu pracy należy zatem stosować przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej, co do zasady odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 k.c.), a wyjątkowo także odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.).

Jeżeli pracownik zdecyduje się dochodzić odszkodowania wyższego niż limitowane przepisami prawa pracy, zobligowany jest wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy. Należą do nich nie tylko wadliwość rozwiązania umowy o pracę, bezprawność działania pracodawcy, ale także wysokość poniesionej szkody oraz związek przyczynowy między poniesioną szkodą a wadliwym rozwiązaniem umowy o pracę. Szkodą, którą poniósł pracownik, mogą być utracone na skutek wadliwego zwolnienia zarobki czy też nagroda jubileuszowa – do której pracownik nabyłby prawo, gdyby pozostawał w zatrudnieniu. Nie jest natomiast szkodą pracownika kwota opłaconych przez niego składek na ubezpieczenia społeczne, z uwagi na podjęcie działalności gospodarczej po wadliwym rozwiązaniu umowy o pracę. Ponadto pracownik, z którym rozwiązano, nawet wadliwie, umowę o pracę, powinien poszukiwać nowego zatrudnienia. Obowiązkiem takiej osoby jest bowiem dbanie o to, aby nie powiększać szkody poniesionej w związku z wadliwym rozwiązaniem umowy o pracę.

Niezgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę pracownik może wykazać jedynie przez powództwo przewidziane w przepisach Kodeksu pracy, tj. odwołanie się od rozwiązania umowy o pracę i dochodzenie przywrócenia do pracy albo odszkodowania. Pozew taki musi być wniesiony z zachowaniem odpowiedniego terminu (art. 264 k.p.). Bez wytoczenia takiego powództwa pracownik w żadnym innym postępowaniu nie może powoływać się na bezprawność rozwiązania umowy o pracę jako na przesłankę roszczeń odszkodowawczych przewidzianych w Kodeksie cywilnym (wyrok SN z 25 lutego 2009 r., II PK 164/08, niepubl.).

Wysokość odszkodowania dochodzonego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego może ulec obniżeniu w razie przyczynienia się pracownika do powstania lub zwiększenia szkody przez jego niewłaściwe zachowanie. Przyczynienie może polegać np. na niewystarczającej aktywności pracownika w poszukiwaniu nowego zatrudnienia, a nieuzasadniony brak aktywności w tym zakresie oznacza zerwanie związku przyczynowego między rozwiązaniem umowy o pracę a późniejszymi szkodami pracownika.


Odliczeniu od dochodzonego przez pracownika odszkodowania ponad limit z Kodeksu pracy powinny podlegać korzyści, uzyskane przez pracownika w okresie pozostawania przez niego bez pracy, to jest w szczególności zasiłek przysługujący z tytułu bezrobocia, wynagrodzenie uzyskane przez niego z tytułu podjęcia nowej pracy.

Do rozpoznania roszczenia o odszkodowanie przewyższające limit określony przepisami prawa pracy właściwy jest sąd pracy. Wskazać także należy na wyrok z 9 czerwca 2009 r. (II PZP 6/09, OSNP 2009/21-22/275), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że można żądać wznowienia postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r.

Wyrok TK wprawdzie odnosi się wprost do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, ale wobec podobieństwa regulacji wyrażony w nim pogląd powinien mieć zastosowanie także i do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. W opozycji do powyższego stwierdzenia stoi jednak uchwała z 18 czerwca 2009 r. (I PZP 2/09, OSNP 2010/1–2/1), w której Sąd Najwyższy podniósł: „Pracownik, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach przez sąd pracy po ustaleniu, że wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę na czas nieokreślony było nieuzasadnione lub naruszało przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, nie ma prawa do odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad przysługujące mu na podstawie art. 47 k.p. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy”.

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że problem w powyższym zakresie dotyczy nie limitowania wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ale dochodzenia roszczeń odszkodowawczych obok wynagrodzenia, na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu pracy. Sąd Najwyższy wskazał także, że wyrok TK z 27 listopada 2007 r. dotyczył oceny rozmiaru przysługujących pracownikowi roszczeń odszkodowawczych w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie.

Z omawianą uchwałą Sądu Najwyższego nie sposób do końca się zgodzić. Wprawdzie, jak podkreśla Sąd Najwyższy, wyrok TK dotyczył innego stanu faktycznego, to brak jest podstaw do wyłączenia możliwości dochodzenia odszkodowania ponad limit określony w przepisach prawa pracy, w razie wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?