Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Uprawnienia dla pracownika-ojca

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Uprawnienia dla pracownika-ojca
Uprawnienia dla pracownika-ojca
fot. Fotolia
Ojciec dziecka niezależnie od tego czy jest pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, czy też ubezpieczonym w myśl Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa może skorzystać z wielu uprawnień związanych z narodzinami dziecka.

Należy odróżnić pojęcie urlopów przysługujących pracownikom, którzy są ojcami dziecka, a pojęciem przysługującego ubezpieczonym tatusiom – zasiłku macierzyńskiego.

Urlop macierzyński, urlop rodzicielski, urlop ojcowski, urlop okolicznościowy to uprawnienia przysługujące pracownikowi-ojcu dziecka. Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, na podstawie powołania, mianowania, wyboru oraz spółdzielczej umowy o pracę.

Natomiast zasiłek macierzyński za okres wspomnianych urlopów, przysługuje ubezpieczonemu-ojcu dziecka, który pozostaje w zatrudnieniu i podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Ubezpieczonym jest, np. osoba pracująca na podstawie umowy cywilnoprawnej lub prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

Polecamy produkt: Rodzina 500+ (PDF)

Po 14 tygodniach urlopu macierzyńskiego

Pracownik-ojciec wychowujący dziecko, a także ubezpieczony-ojciec dziecka, który przerwie działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, może skorzystać z urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego przysługującego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego w przypadku, w którym pracownica-matka dziecka lub ubezpieczona-matka dziecka po wykorzystaniu 14 tygodni tego urlopu (zasiłku macierzyńskiego) zrezygnuje z pozostałej części tego urlopu (zasiłku macierzyńskiego) i powróci do pracy.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji matki dziecka

Pracownik-ojciec wychowujący dziecko, a także ubezpieczony-ojciec dziecka, który przerwie działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, może skorzystać z urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego przysługującego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego w przypadku, w którym pracownica-matka dziecka lub ubezpieczona-matka dziecka legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji zrezygnuje z części urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego).

Pracownica-matka lub ubezpieczona-matka dziecka legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji może zrezygnować z urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego). Po tym okresie, na wniosek pracownika-ojca dziecka lub ubezpieczonego-ojca dziecka może być mu udzielona pozostała cześć urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego). Z pozostałej części urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) może również skorzystać pracownik-inny członek rodziny lub ubezpieczony-inny członek rodziny.

Polecamy produkt: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Matka dziecka w szpitalu

Pracownikowi-ojcu i ubezpieczonemu-ojcu dziecka przysługuje część urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) w sytuacji, w której pracownica-matka lub ubezpieczona-matka dziecka przerwie korzystanie z części urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) po 8 tygodniach korzystania z tego urlopu (zasiłku macierzyńskiego)jeśli przebywa w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne i ze względu na stan zdrowia nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem.

Zgon pracownicy

Prawo do części urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) przysługuje pracownikowi-ojcu i ubezpieczonemu-ojcu dziecka w przypadku zgonu pracownicy-matki lub ubezpieczonej-matki dziecka.

Pozostała część urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) przysługuje ojcu dziecka po dniu następującym po dniu zgonu matki dziecka.

Matka dziecka umiera po wykorzystaniu 3 tygodni urlopu macierzyńskiego. Pracownik-ojciec dziecka może skorzystać z pozostałej części urlopu macierzyńskiego w wymiarze pozostałych 17 tygodni. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, może złożyć do pracodawcy wniosek o udzielenie mu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego.

Zadaj pytanie na naszym FORUM!

Porzucenie dziecka przez matkę dziecka

Pracownikowi-ojcu i ubezpieczonemu-ojcu dziecka przysługuje część urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego) w sytuacji, w której pracownica-matka lub ubezpieczona-matka dziecka porzuci dziecko. Jednak prawo do tego urlopu (zasiłku macierzyńskiego) przysługuje z okres przypadający po dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez nią 8 tygodni urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego).

Matka nieobjęta ubezpieczeniem

Prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego i zasiłku macierzyńskiego odpowiadającego okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego przysługuje pracownikowi-ojcu i ubezpieczonemu-ojcu dziecka wychowującemu dziecko także wtedy gdy:

- nastąpi zgon matki dziecka, nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa,

- matka dziecka, która porzuci dziecko jest nieobjęta tytułem do ubezpieczenia lub nieposiada tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,

- matka dziecka nie będąca pracownicą, nieobjęta ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa albo nieposiadająca tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji w przypadku gdy stan jej zdrowia uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.

Prawo do części urlopu macierzyńskiego (zasiłku macierzyńskiego odpowiadającego okresowi części urlopu macierzyńskiego) w wymienionych przypadkach, przysługuje pracownikowi-ojcu lub ubezpieczonemu-ojcu dziecka bezpośrednio po dniu zgonu matki dziecka, po dniu porzucenia dziecka przez matkę dziecka lub po dniu powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Kobieta-matka dziecka, nie jest nigdzie zatrudniona, rodzi dziecko ale nie korzysta z urlopu macierzyńskiego, ani z zasiłku macierzyńskiego. W 9 tygodniu życia dziecka umiera lub porzuca dziecko. Pracownik-ojciec dziecka może ubiegać się o pozostałą część urlopu macierzyńskiego i urlop rodzicielski w pełnym wymiarze.

Oczywiście pracownik-ojciec dziecka chcący skorzystać z takiego uprawnienia musi złożyć do pracodawcy stosowny wniosek.

Urlop rodzicielski

Zarówno matka – pracownica jak i ojciec – pracownik wychowujący osobistą opiekę nad dzieckiem mogą skorzystać z urlopu rodzicielskiego. Nawet jeśli pracownica – matka dziecka złoży do pracodawcy, w terminie 21 dni po porodzie wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego  to nadal może się dzielić prawem do tego urlopu z pracownikiem-ojcem dziecka, pod warunkiem rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w całości lub części (wniosek należy złożyć w terminie nie krótszym niż 21 dni przed przystąpieniem do pracy). Oczywiście w takim przypadku, pracownik-ojciec dziecka musi złożyć do swojego pracodawcy wniosek o udzielenie całości lub części urlopu rodzicielskiego (wniosek należy złożyć w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu lub jego części).

Zarówno pracownik-ojciec dziecka jak i ubezpieczony-ojciec dziecka może korzystać z urlopu rodzicielskiego także wtedy gdy matka dziecka nie jest pracownicą i korzysta z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego.

Urlop ojcowski

Pracownikowi-ojcu dziecka przysługuje prawo do urlopu ojcowskiego, trwającego 2 tygodnie, do zakończenia przez dziecko 24 miesięcy życia.

Urlop ojcowski może być udzielony w dwóch częściach, każda z części nie może być krótsza niż tydzień.

Oczywiście ubezpieczony-ojciec dziecka może skorzystać z zasiłku macierzyńskiego wypłacanego za czas urlopu określonego przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego.

Urlop wychowawczy

Ojciec dziecka uprawniony do skorzystania z urlopu wychowawczego, czyli osoba będąca pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, legitymująca się co najmniej 6 miesięcznym stażem pracy, wychowująca dziecko może skorzystać z urlopu wychowawczego.

Urlop wychowawczy może trwać maksymalnie 36 miesięcy. Natomiast jeśli pracownik – rodzic lub opiekun dziecka sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem, którego stan zdrowia został potwierdzony orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może on skorzystać z dodatkowych 36 miesięcy urlopu wychowawczego, jednak nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

W mocy pozostaje przepis, który gwarantuje każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego.

Rodzice lub opiekunowie dziecka mogą jednocześnie korzystać z urlopu wychowawczego, jednak całkowity wymiar tego urlopu nie może przekroczyć 36/72 miesięcy.

Ponadto pracownik-ojciec dziecka może złożyć do pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, w okresie w którym mógłby z takiego urlopu korzystać. Pracownik powinien złożyć pisemny wniosek do pracodawcy w terminie co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze. Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

Pracownik, który złoży do pracodawcy wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego lub wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy jest chroniony przed rozwiązaniem lub wypowiedzeniem umowy o pracę.

Zwolnienie od pracy na podstawie art. 199 Kp

Na mocy art. 188 Kodeksu pracy, pracownik-ojciec może skorzystać ze zwolnienia od pracy, w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem do lat 14.

Zwolnienie to może być udzielone w wymiarze dwóch dni lub 16 godzin. O sposobie wykorzystania tego zwolnienia od pracy pracownik decyduje w pierwszym wniosku składanym do pracodawcy w danym roku kalendarzowym.

Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieniu, z uprawnień określonych w art. 188 KP może skorzystać jedno z nich.

Zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy przysługuje pracownikowi-ojcu i ubezpieczonemu ojcu dziecka, który zaprzestanie wykonywania pracy w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem zdrowym do lat 8 lub dzieckiem chorym do lat 14.

Ponadto pracownikowi –ojcu i ubezpieczonemu-ojcu dziecka przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy w sytuacji, w której ubezpieczona-matka dziecka w okresie do 8 tygodni po porodzie przebywa w szpitalu albo w innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne i nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem ze względu na stan zdrowia.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje również wtedy gdy ubezpieczona-matka dziecka porzuciła dziecko lub nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem w okresie do upływu 8 tygodni od dnia narodzin dziecka.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje w wymiarze dodatkowych 8 tygodni czyli 54 dni.

Urlop okolicznościowy

Pracodawca jest zobowiązany zwolnić pracownika od wykonywania pracy na czas obejmujący dwa dni w przypadku narodzin dziecka pracownika.

Aby skorzystać z tego uprawnienia, pracownik-ojciec musi złożyć do pracodawcy stosowny wniosek o udzielenie dni zwolnienia.

Przepisy prawa nie określają w jakim terminie powinno zostać wykorzystane zwolnienie od pracy, potocznie nazywane urlopem okolicznościowym. Zwolnienie od pracy przewidziane przepisami rozporządzenia jest ściśle związane z wystąpieniem konkretnej okoliczności uzasadniającej skorzystanie przez pracownika z tego uprawnienia. Właściwe wydaje się wykorzystanie tego ”urlopu” w terminie zbliżonym wystąpieniu danej okoliczności.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.)

- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2014.159 j.t)

-  Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U.2014.1632).

Dołącz do nas na Facebooku!

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź >>
Komplet Polski Ład - Jak przygotować się do zmian 2022 PREMIUM
Komplet Polski Ład - Jak przygotować się do zmian 2022 PREMIUM
Tylko teraz
349,00 zł
614,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Umowy o dzieło - jakie statystyki?
    Umowy o dzieło od stycznia do września 2021 r. zgłosiło 60,7 tys. podmiotów. Tak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
    Grudzień 2021 - godziny pracy, dni wolne
    Grudzień 2021 - godziny pracy i dni wolne od pracy czyli jaka jest norma godzin. Sprawdź kalendarz grudnia 2021 roku. W tym miesiącu pracodawca musi oddać dodatkowy dzień wolny za święto wypadające w sobotę 25 grudnia.
    4 sposoby na osiągnięcie dobrostanu w czasie pandemii
    Jak osiągnąć dobrostan w czasie pandemii? Oto 4 sposoby pomagające w zachowaniu well-beingu w dobie niepewności.
    Nielegalne zatrudnienie - Polski Ład
    Nielegalne zatrudnienie - czym jest? W takich przypadkach Polski Ład nakłada całkowitą odpowiedzialność na pracodawcę. Jakie są konsekwencje nielegalnego zatrudnienia?
    Utrata zdolności do wykonywania pracy - wypowiedzenie umowy
    Utrata zdolności do wykonywania pracy orzeczona przez lekarza medycyny pracy w wyniku badań kontrolnych to przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy o pracę. Kiedy pracownik musi przenieść pracownika na inne stanowisko? Co z wynagrodzeniem za czas wypowiedzenia?
    Składka zdrowotna 2022 - działalność gospodarcza, zmiany
    Składka zdrowotna 2022 - jakie zmiany dla działalności gospodarczej wprowadza Polski Ład? Jak obliczyć podstawę wymiaru składki? Ile wynosi składka zdrowotna przy podatku liniowym? Jakie będą nowe zasady rozliczania?
    Planner kadrowo-płacowy na grudzień 2021 r.
    Planner kadrowo-płacowy na grudzień 2021 r. zawiera wszystkie obowiązki działu kadr i płac. Jaki jest wymiar czasu pracy w grudniu? Ile wynosi dodatek nocny?
    Konkurs "Pracownik Roku" - nabór do końca marca 2022 r.
    Rusza konkurs "Pracownik Roku" IV edycja. Nabór trwa od 22 listopada 2021 r. do końca marca 2022 r. Tegoroczne hasło konkursu brzmi: Solidarni w trudnych czasach pandemii. Patronat medialny nad wydarzeniem objął portal Infor.pl.
    Zasiłek opiekuńczy ZUS na dziecko - wszystko co musisz wiedzieć
    Zasiłek opiekuńczy z ZUS można otrzymać na dziecko chore, zdrowe do 8. roku życia, na izolacji lub kwarantannie. Przysługuje również, gdy dochodzi do nieprzewidzianego zamknięcia szkoły, przedszkola czy żłobka.
    Wypalenie zawodowe na L4 od 2022 r. [WYWIAD]
    Wypalenie zawodowe na L4 będzie możliwe od 2022 roku. Jakie są objawy? Jaki test ocenia, czy doszło do wypalenia zawodowego? Jak leczyć wypalonego pracownika? Czy L4 na wypalenia zawodowe to furtka do nadużyć? Na te pytania odpowiada Angelika Blicharz - Head of People & Culture, uPacjenta.
    Nowe przepisy bhp w czasie pandemii - ocena
    Nowe przepisy bhp wprowadzane w czasie pandemii były potrzebne, zrozumiałe i łatwe w interpretacji. Minusem jest to, że pojawiały się zbyt późno. Jak bhp-owcy oceniają nowe regulacje związane z bezpieczeństwem pracy?
    4-dniowy tydzień pracy - 3 warianty
    4-dniowy tydzień pracy to pomysł na zwiększenie produktywności pracowników i budowanie równowagi między życiem prywatnym i życiem zawodowym. Oto 3 warianty czterodniowego tygodnia pracy. Który wybierają pracownicy?
    Dobrowolne ubezpieczenia społeczne - ważne zmiany 2022
    Dobrowolne ubezpieczenia społeczne czekają ważne zmiany od 2022 roku. Jakie skutki będzie miało nieopłacenie składek w terminie?
    E-wizyta w ZUS - jakie sprawy?
    E-wizyta w ZUS - jakie sprawy można załatwić w ZUS bez wychodzenia z domu? Jak umówić wideorozmowę?
    Zasiłek opiekuńczy na dziecko - zamknięta klasa
    Zasiłek opiekuńczy na dziecko przysługuje także, gdy z powodu covid zamknięta jest klasa lub grupa przedszkolna. Dziecko nie musi więc być na kwarantannie.
    Praca na czarno i wypłata pod stołem - co zmieni Polski Ład?
    Praca na czarno i wypłata pod stołem to procedery, z którymi rząd chce walczyć. Jakie zmiany przewiduje Polski Ład? Co w 2022 r. skontroluje PIP?
    7 stycznia 2022 - czy to dzień wolny od pracy?
    7 stycznia 2022 roku - czy to dzień wolny od pracy? Dnia 6 stycznia (czwartek) wypada Święto Trzech Króli i mamy wolne. Czy piątek jest również wolny?
    Służba bhp - praca i zarobki w czasie pandemii
    Służba bhp w czasie pandemii ma dużo więcej pracy. Czy dodatkowe obowiązki bhp-owców wpłynęły na ich zarobki? Ile w 2021 roku zarabia służba bhp?
    Pomysły na prezenty dla pracowników
    Prezenty dla pracowników na święta mogą być bardzo różne, ale powinny być dopasowane do potrzeb załogi. Oto pomysły na upominki od pracodawcy.
    Łatwiej o zwolnienie z powodu długotrwałych chorób od 2022 r.
    Zwolnienie pracownika z powodu długotrwałych chorób będzie łatwiejsze od 2022 r. To konsekwencja zmian w liczeniu okresów zasiłkowych.
    Zawód pilot samolotu [WYWIAD]
    Zawód pilot samolotu to często praca marzeń. Jak zostać pilotem? Jakie są nastroje w lotnictwie w czasie pandemii? Jak reguluje się czas pracy i zarobki pilota? Co jest najważniejsze, a co najpiękniejsze w pracy pilota? Na te i inne pytania odpowiada doświadczony pilot i prezes Grupy Bartolini Air - Bartłomiej Walas.
    Praca dla par z Ukrainy - logistyka
    Praca dla par z Ukrainy znajdzie się w polskiej logistyce. Przed Świętami Bożego Narodzenia rekrutacje są wzmożone. Powstają oferty dla ukraińskich duetów.
    Można wycofać środki z PPK i oszczędzać dalej
    Wycofanie środków z PPK nie uniemożliwia dalszego oszczędzania w programie. Zwrot środków i rezygnacja z dalszego oszczędzania w PPK to dwie różne czynności.
    Hybrydowy model pracy to przyszłość
    Hybrydowy model pracy to przyszłość firm. Pracodawcy powinni dostosować biura do potrzeb pracowników. Czym są elastyczne biura?
    Powrót do biura po długiej pracy zdalnej. Co wynika z przepisów, co radzą eksperci? [Wywiad]
    Praca zdalna, praca hybrydowa, praca stacjonarna. Mimo, że pandemia jeszcze nie odpuszcza a 4. jej fala jest coraz groźniejsza, to wiele firm myśli o powrocie swoich pracowników do mniej zdalnego a bardziej stacjonarnego modelu pracy biurowej. Jak przekonać pracownika do powrotu do pracy stacjonarnej po długim okresie pracy zdalnej? Czy pracownik ma prawo odmówić wykonywania swojej pracy w biurze? Wielu pracodawców rozważa model hybrydowy pracy biurowej. Jak najlepiej zorganizować i uregulować taką pracę? Na te tematy rozmawiamy z Grzegorzem Orłowskim, radcą prawnym.