Kategorie

Wydłużenie urlopu rodzicielskiego od stycznia 2016

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Prasołek
Łukasz Prasołek
miłość, rodzina, dziecko, rodzice, para/fot. Fotolia
miłość, rodzina, dziecko, rodzice, para/fot. Fotolia
Od 2 stycznia 2016 r. jeśli rodzic zdecyduje się łączyć urlop rodzicielski z pracą na część etatu, proporcjonalnie wydłuży się czas pobierania zasiłku macierzyńskiego. Oznacza to, że wymiar urlopu podwoi się i będzie wynosił nie 32, tylko 64 tygodnie.

Nie tak łatwo ustalić wydłużenie urlopu rodzicielskiego po zmianie przepisów

Nowelizacja Kodeksu pracy pozwala nawet na podwojenie tego urlopu, jeśli zatrudniony będzie łączył opiekę nad dzieckiem z pracą na pół etatu. Reguły obliczania wolnego są jednak bardzo skomplikowane.

Od 2 stycznia 2016 r. bardzo opłacalne dla rodziców jest łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze maksymalnie 1/2 etatu, gdyż ustawodawca przewidział w zamian wydłużenie urlopu rodzicielskiego. Maksymalnie, gdy cały urlop rodzicielski łączymy z pracą na pół etatu, jego wymiar się podwaja i będzie wynosił nie 32 tygodnie (34 tygodnie przy większej liczbie dzieci urodzonych przy jednym porodzie) tylko 64 tygodnie (68 tygodni przy większej liczbie dzieci).

Rekomendowany produkt: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Trudne wzory

Zmorą dla działów kadr okaże się jednak sposób obliczania wydłużenia urlopów rodzicielskich. Na pozór wygląda to prosto: przyrost jest proporcjonalny do wymiaru etatu i zależy od tego, jaką część urlopu rodzicielskiego łączymy z pracą (art. 182lf ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.; dalej: k.p.). W praktyce nie jest to jednak takie proste, gdyż w ustawie wprowadzono wzory matematyczne służące obliczeniu takiego wydłużenia i są one niestety dwa, a nie jeden, gdyż wydłużenie ustala się etapami.

ETAP 1

Wydłużenie jest zależne od tego, ile tygodni urlopu rodzicielskiego pracownik będzie łączył z wykonywaniem pracy u swojego pracodawcy, a może to dotyczyć tylko jednego odcinka urlopu, który zasadniczo nie powinien być krótszy niż 8 tygodni (wyjątki dotyczą pierwszego lub ostatniego odcinka urlopu rodzicielskiego, które mogą być krótsze), jego większej części lub pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego przysługującego pracownikowi. Na wymiar wydłużenia wpłynie ponadto ułamek etatu, w jakim pracownik będzie chciał pełnić obowiązki, który może maksymalnie wynosić 1/2, gdyż przyjęto założenie, że urlop rodzicielski ma przeważać lub co najmniej równoważyć pracę. [przykład 1]

Uzyskane wydłużenia urlopu odnosimy do urlopu w pełnym wymiarze, a więc jest to liczba tygodni urlopu przy założeniu, że pracownik zdecydowałby się tym razem na całkowite pozostanie w domu i poświęcenie się opiece nad dzieckiem. W większości przypadków jednak rodzic, który łączy już pracę z urlopem rodzicielskim, również w taki sposób będzie chciał wykorzystać wydłużoną część urlopu i nie będzie zainteresowany pozostaniem w domu. Dlatego ustawodawca przewidział drugi algorytm służący przeliczeniu wydłużenia urlopu na faktyczną nieobecność w pracy dla osób, które nadal będą chciały łączyć pracę z wykorzystywaniem urlopu rodzicielskiego.

ETAP 2

Pracownik, który uzyskuje prawo do wydłużenia urlopu rodzicielskiego, może wykorzystać go, pracując na część etatu, a co więcej, wymiar etatu pracownika w takim przypadku nie musi być taki sam jak w pierwszej części. I również w tym przypadku wymiar ten wpłynie na rozmiar nieobecności w pracy. Aby ustalić długość absencji pracownika, należy tym razem podzielić wymiar wydłużenia przez różnicę pomiędzy liczbą 1 a wymiarem etatu planowanym w trakcie wykorzystywania wydłużenia (art. 182lf par. 7 k.p.). [przykład 2]

Polecamy serwis: Pracownik-rodzic

Niestety, nie zawszy wynikiem będzie pełna liczba tygodni, gdyż pracownik może wystąpić o wykorzystanie różnych odcinków urlopu rodzicielskiego w połączeniu z pracą, np. 9, 11, 13, czy 21 tygodni, a dodatkowo wymiar etatu także może być różny, a więc może wynosić 1/5 czy 1/3. Dlatego ustawodawca w art. 182lf par. 4 k.p. przewidział, że w przypadkach, gdy powstała w wyniku wydłużenia wymiaru urlopu rodzicielskiego część urlopu nie odpowiada wielokrotności tygodnia, to jest ona udzielana w dniach, a niepełny dzień pomija się. Jest to zatem absolutne novum, które wprowadza tygodniowy i dzienny wymiar urlopu rodzicielskiego, podczas gdy w innych przypadkach musi on być udzielany bezwzględnie jako wielokrotność tygodni. Na tym jednak nie koniec komplikacji, gdyż przy obliczeniach cząstkę tygodnia należy zamienić na dni, a przepis już nie podpowiada, jak to zrobić. [przykład 3]

Kto ma szansę

W ustawie zmieniającej przewidziano wiele przepisów przejściowych, które regulują sytuację osób, które w dniu wejścia w życie zmian, czyli 2 stycznia 2016 r., korzystały z uprawnień rodzicielskich według starych przepisów. Jeden z takich przepisów dotyczy możliwości zmiany korzystania z urlopu rodzicielskiego na łączenie go z pracą. Zgodnie bowiem z art. 29 ustawy z 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1268 ze zm.) pracownik korzystający z urlopu rodzicielskiego lub jego części może złożyć pisemny wniosek o łączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy w wymiarze nie wyższym niż 1/2 etatu z 14-dniowym wyprzedzeniem, a nie w terminie 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego uprawnienia, który jest wymagany przez nowe przepisy. Oznacza to zatem, że osoba taka przynajmniej częściowo może skorzystać z nowelizacji i za część urlopu połączoną z pracą, która przypadnie po połowie stycznia (2 stycznia weszła w życie nowelizacja + 14 dni wniosek), pracownicy tacy uzyskają proporcjonalne wydłużenie urlopu rodzicielskiego.

Niestety regulacja ta nie rozstrzyga, czy część urlopu łączonego z pracą musi być odpowiednikiem pełnych tygodni, a z brzmienia przepisu to z pewnością nie wynika. Może się zatem zdarzyć, że pracownik złoży wniosek i po upływie 14 dni od jego złożenia zostanie mu część urlopu wynosząca np. 10 tygodni i 3 dni. W takiej sytuacji jeszcze trudniejsze będzie obliczanie wydłużeń urlopów rodzicielskich. Ponadto w takim przypadku wydaje się możliwe, że część urlopu łączonego z pracą może być krótsza niż 8 czy 6 tygodni, czyli minimalne długości odcinków, w jakich udzielany jest urlop rodzicielski. [przykład 4]

Problemy praktyczne

Za podstawową wadę nowelizacji należy uznać brak przepisu określającego sposób udzielania wydłużenia urlopu rodzicielskiego, podczas gdy bardzo szczegółowo uregulowane zostały zasady udzielania urlopu w jego podstawowej długości. Określono bowiem, ile może być części, jakie mają być ich minimalne długości, z jakim wyprzedzeniem należy składać wniosek o kolejne części urlopu rodzicielskiego i co w tym wniosku powinno się znaleźć. W odniesieniu do wydłużenia urlopu rodzicielskiego uregulowano jedynie, że we wniosku o łączeniu urlopu rodzicielskiego z pracą pracownik określa sposób wykorzystania części urlopu, o którą urlop zostanie proporcjonalnie wydłużony (art. 182lf par. 6 k.p.). Z par. 20 pkt 4 rozporządzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz.U. z 2015 r. poz. 2243) wynika, że wniosek powinien zawierać oświadczenie pracownika w tym zakresie, z którego ma wynikać, czy zamierza on łączyć z pracą część urlopu rodzicielskiego powstałą w wyniku jego wydłużenia, a jeśli tak, to w jakim wymiarze etatu. I to jest jedyna w zasadzie zasada dotycząca sposobu korzystania z proporcjonalnego wydłużenia urlopu.

Zadaj pytanie na FORUM!

Wydaje się, że brak jakiejkolwiek regulacji zasad korzystania z tej nowej części urlopu rodzicielskiego może oznaczać, że ustawodawca przyjął, że będą dotyczyły jej ogólne zasady. Tym samym urlop musi być wykorzystany bezpośrednio po poprzedniej części, wnioski składane są na zasadach ogólnych i wydłużeń urlopu nie dotyczą możliwości późniejszego wykorzystania do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Nawet gdyby tak było, to przy takim zakresie zmian przydałby się choć jeden krótki przepis rozstrzygający w sposób ogólny, które z przepisów dotyczących udzielania urlopu rodzicielskiego należy zastosować w takim przypadku?

Co nie wynika z kodeksu

W związku z brakiem przepisów dotyczących udzielania wydłużenia urlopu rodzicielskiego pojawiają się wątpliwości:

● W jakim terminie powinien zostać złożony wniosek o korzystanie z wydłużenia urlopu rodzicielskiego i czy dotyczy go termin 21 dni odnoszący się do ogólnych zasad udzielania urlopów rodzicielskich?

● Czy uzyskany wskutek proporcjonalnego wydłużenia wymiar urlopu musi być wykorzystany bezpośrednio po części urlopu, która spowodowała nabycie prawa do wydłużenia, czy można go wykorzystać w późniejszym czasie?

● Czy wydłużenie urlopu rodzicielskiego musi być wykorzystywane w jednym odcinku, czy można je dzielić na części?

● Czy wydłużenia urlopu rodzicielskiego mogą zostać wykorzystane przez pracownika do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat?

● Czy oświadczenie o wymiarze etatu, w jakim pracownik zamierza łączyć wykonywanie pracy z korzystaniem z wydłużenia jest wiążące, czy też w ostatecznym wniosku o udzielenie takiego urlopu pracownik może wystąpić o pracę w innym wymiarze etatu?

● Czy wydłużenie urlopu rodzicielskiego musi być wykorzystywane jednorazowo, czy można je dzielić na części?

Pytania te zadaliśmy Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Odpowiedzi opublikujemy po ich uzyskaniu.

PRZYKŁAD 1

Maksymalnie na 1/2 etatu

WZÓR

liczba tyg. urlopu rodzicielskiego × wymiar etatu w trakcie korzystania z urlopu = liczba tygodni wydłużenia

Pracownik występuje z wnioskiem, aby cały urlop rodzicielski połączyć z pracą na 1/2 etatu, co powoduje następujące działanie:

32 tygodnie × 1/2 etatu = 16 tygodni wydłużenia urlopu

Pracownik występuje tylko o część urlopu rodzicielskiego w wymiarze 8 tygodni w połączeniu z pracą na 1/2 etatu, co oznacza:

8 tygodni × 1/2 etatu = 4 tygodnie wydłużenia urlopu

Pracownik występuje o 12 tygodni urlopu rodzicielskiego w połączeniu z pracą na 1/3 etatu, co oznacza:

12 tygodni × 1/3 etatu = 4 tygodnie wydłużenia urlopu

PRZYKŁAD 2

Kontynuacja pracy

WZÓR

liczba tygodni wydłużenia : (1 – wymiar etatu w trakcie korzystania z wydłużenia urlopu) = wymiar nieobecności w pracy wynikającej z korzystania z urlopu w połączeniu z pracą

Zakładając, że pracownik z przykładu nr 1 zdecydował się dalej na świadczenie pracy w takim samym wymiarze, co w pierwszym okresie, jego nieobecność w pracy związana z wykorzystaniem wydłużenia urlopu będzie wynosiła odpowiednio:

16 tygodni : (1 – 1/2) = 16 tygodni × 2 = 32 tygodnie nieobecności w pracy

4 tygodnie : (1 – 1/2) = 4 tygodnie × 2 = 8 tygodni nieobecności w pracy

4 tygodnie : (1 – 1/3) = 4 tygodnie × 3/2 = 6 tygodni nieobecności w pracy

PRZYKŁAD 3

Dzienny i tygodniowy wymiar

Pracownik złożył wniosek o 8 tygodni połączenia urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze 1/3 etatu, co oznacza wydłużenie o:

8 tygodni × 1/3 = 2,67 tygodnia

Urlop musi być udzielony w tygodniach i dniach, a więc 0,67 tygodnia musimy zamienić na dni, co można zrobić za pomocą proporcji matematycznej:

1 tydzień – 7 dni

0,67 tygodnia – x dni

x = 4,69 dnia

Niepełny dzień zgodnie z przepisem pomijamy, więc pracownik uzyskał wydłużenie urlopu rodzicielskiego w wysokości 2 tygodni i 4 dni.

Zakładając, że pracownik wykorzysta wydłużenie, pracując nadal w takim samym wymiarze etatu, czyli 1/3, przełoży się ono na nieobecność w pracy trwającą:

2 tygodnie 4 dni : (1 – 1/3) = 2,57 tygodnia × 3/2 = 3,86 tygodnia

Urlopu udzielamy jednak w tygodniach i dniach, a więc znowu korzystając z matematycznej proporcji, ustalamy, że 0,86 tygodnia to:

1 tydzień – 7 dni

0,86 tygodnia – x dni

x = 6,02 dnia

Niepełne dni pomija się przy udzielaniu urlopu rodzicielskiego, a więc wykorzystując tą część urlopu, pracownik będzie nieobecny w pracy przez 3 tygodnie i 6 dni.

PRZYKŁAD 4

Istotna data wniosku

Pracownik, który ma udzielony urlop rodzicielski do 10 lutego 2016 r., 4 stycznia złożył wniosek o połączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze 1/2 etatu od 18 stycznia, czyli po 14 dniach od złożenia wniosku. Taki wniosek oznacza, że wydłużenie urlopu rodzicielskiego należało będzie obliczyć za 3 tygodnie i 3 dni, gdyż tyle czasu pozostało do 10 lutego, czyli zakończenia urlopu rodzicielskiego.

Dołącz do nas na Facebooku!

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?