REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wydłużenie urlopu rodzicielskiego od stycznia 2016

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Prasołek
Łukasz Prasołek
miłość, rodzina, dziecko, rodzice, para/fot. Fotolia
miłość, rodzina, dziecko, rodzice, para/fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Od 2 stycznia 2016 r. jeśli rodzic zdecyduje się łączyć urlop rodzicielski z pracą na część etatu, proporcjonalnie wydłuży się czas pobierania zasiłku macierzyńskiego. Oznacza to, że wymiar urlopu podwoi się i będzie wynosił nie 32, tylko 64 tygodnie.

Nie tak łatwo ustalić wydłużenie urlopu rodzicielskiego po zmianie przepisów

REKLAMA

Autopromocja

Nowelizacja Kodeksu pracy pozwala nawet na podwojenie tego urlopu, jeśli zatrudniony będzie łączył opiekę nad dzieckiem z pracą na pół etatu. Reguły obliczania wolnego są jednak bardzo skomplikowane.

Od 2 stycznia 2016 r. bardzo opłacalne dla rodziców jest łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze maksymalnie 1/2 etatu, gdyż ustawodawca przewidział w zamian wydłużenie urlopu rodzicielskiego. Maksymalnie, gdy cały urlop rodzicielski łączymy z pracą na pół etatu, jego wymiar się podwaja i będzie wynosił nie 32 tygodnie (34 tygodnie przy większej liczbie dzieci urodzonych przy jednym porodzie) tylko 64 tygodnie (68 tygodni przy większej liczbie dzieci).

Rekomendowany produkt: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Trudne wzory

Zmorą dla działów kadr okaże się jednak sposób obliczania wydłużenia urlopów rodzicielskich. Na pozór wygląda to prosto: przyrost jest proporcjonalny do wymiaru etatu i zależy od tego, jaką część urlopu rodzicielskiego łączymy z pracą (art. 182lf ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.; dalej: k.p.). W praktyce nie jest to jednak takie proste, gdyż w ustawie wprowadzono wzory matematyczne służące obliczeniu takiego wydłużenia i są one niestety dwa, a nie jeden, gdyż wydłużenie ustala się etapami.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

ETAP 1

Wydłużenie jest zależne od tego, ile tygodni urlopu rodzicielskiego pracownik będzie łączył z wykonywaniem pracy u swojego pracodawcy, a może to dotyczyć tylko jednego odcinka urlopu, który zasadniczo nie powinien być krótszy niż 8 tygodni (wyjątki dotyczą pierwszego lub ostatniego odcinka urlopu rodzicielskiego, które mogą być krótsze), jego większej części lub pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego przysługującego pracownikowi. Na wymiar wydłużenia wpłynie ponadto ułamek etatu, w jakim pracownik będzie chciał pełnić obowiązki, który może maksymalnie wynosić 1/2, gdyż przyjęto założenie, że urlop rodzicielski ma przeważać lub co najmniej równoważyć pracę. [przykład 1]

Uzyskane wydłużenia urlopu odnosimy do urlopu w pełnym wymiarze, a więc jest to liczba tygodni urlopu przy założeniu, że pracownik zdecydowałby się tym razem na całkowite pozostanie w domu i poświęcenie się opiece nad dzieckiem. W większości przypadków jednak rodzic, który łączy już pracę z urlopem rodzicielskim, również w taki sposób będzie chciał wykorzystać wydłużoną część urlopu i nie będzie zainteresowany pozostaniem w domu. Dlatego ustawodawca przewidział drugi algorytm służący przeliczeniu wydłużenia urlopu na faktyczną nieobecność w pracy dla osób, które nadal będą chciały łączyć pracę z wykorzystywaniem urlopu rodzicielskiego.

ETAP 2

Pracownik, który uzyskuje prawo do wydłużenia urlopu rodzicielskiego, może wykorzystać go, pracując na część etatu, a co więcej, wymiar etatu pracownika w takim przypadku nie musi być taki sam jak w pierwszej części. I również w tym przypadku wymiar ten wpłynie na rozmiar nieobecności w pracy. Aby ustalić długość absencji pracownika, należy tym razem podzielić wymiar wydłużenia przez różnicę pomiędzy liczbą 1 a wymiarem etatu planowanym w trakcie wykorzystywania wydłużenia (art. 182lf par. 7 k.p.). [przykład 2]

Polecamy serwis: Pracownik-rodzic

Niestety, nie zawszy wynikiem będzie pełna liczba tygodni, gdyż pracownik może wystąpić o wykorzystanie różnych odcinków urlopu rodzicielskiego w połączeniu z pracą, np. 9, 11, 13, czy 21 tygodni, a dodatkowo wymiar etatu także może być różny, a więc może wynosić 1/5 czy 1/3. Dlatego ustawodawca w art. 182lf par. 4 k.p. przewidział, że w przypadkach, gdy powstała w wyniku wydłużenia wymiaru urlopu rodzicielskiego część urlopu nie odpowiada wielokrotności tygodnia, to jest ona udzielana w dniach, a niepełny dzień pomija się. Jest to zatem absolutne novum, które wprowadza tygodniowy i dzienny wymiar urlopu rodzicielskiego, podczas gdy w innych przypadkach musi on być udzielany bezwzględnie jako wielokrotność tygodni. Na tym jednak nie koniec komplikacji, gdyż przy obliczeniach cząstkę tygodnia należy zamienić na dni, a przepis już nie podpowiada, jak to zrobić. [przykład 3]

Kto ma szansę

W ustawie zmieniającej przewidziano wiele przepisów przejściowych, które regulują sytuację osób, które w dniu wejścia w życie zmian, czyli 2 stycznia 2016 r., korzystały z uprawnień rodzicielskich według starych przepisów. Jeden z takich przepisów dotyczy możliwości zmiany korzystania z urlopu rodzicielskiego na łączenie go z pracą. Zgodnie bowiem z art. 29 ustawy z 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1268 ze zm.) pracownik korzystający z urlopu rodzicielskiego lub jego części może złożyć pisemny wniosek o łączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy w wymiarze nie wyższym niż 1/2 etatu z 14-dniowym wyprzedzeniem, a nie w terminie 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego uprawnienia, który jest wymagany przez nowe przepisy. Oznacza to zatem, że osoba taka przynajmniej częściowo może skorzystać z nowelizacji i za część urlopu połączoną z pracą, która przypadnie po połowie stycznia (2 stycznia weszła w życie nowelizacja + 14 dni wniosek), pracownicy tacy uzyskają proporcjonalne wydłużenie urlopu rodzicielskiego.

Niestety regulacja ta nie rozstrzyga, czy część urlopu łączonego z pracą musi być odpowiednikiem pełnych tygodni, a z brzmienia przepisu to z pewnością nie wynika. Może się zatem zdarzyć, że pracownik złoży wniosek i po upływie 14 dni od jego złożenia zostanie mu część urlopu wynosząca np. 10 tygodni i 3 dni. W takiej sytuacji jeszcze trudniejsze będzie obliczanie wydłużeń urlopów rodzicielskich. Ponadto w takim przypadku wydaje się możliwe, że część urlopu łączonego z pracą może być krótsza niż 8 czy 6 tygodni, czyli minimalne długości odcinków, w jakich udzielany jest urlop rodzicielski. [przykład 4]

Problemy praktyczne

Za podstawową wadę nowelizacji należy uznać brak przepisu określającego sposób udzielania wydłużenia urlopu rodzicielskiego, podczas gdy bardzo szczegółowo uregulowane zostały zasady udzielania urlopu w jego podstawowej długości. Określono bowiem, ile może być części, jakie mają być ich minimalne długości, z jakim wyprzedzeniem należy składać wniosek o kolejne części urlopu rodzicielskiego i co w tym wniosku powinno się znaleźć. W odniesieniu do wydłużenia urlopu rodzicielskiego uregulowano jedynie, że we wniosku o łączeniu urlopu rodzicielskiego z pracą pracownik określa sposób wykorzystania części urlopu, o którą urlop zostanie proporcjonalnie wydłużony (art. 182lf par. 6 k.p.). Z par. 20 pkt 4 rozporządzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz.U. z 2015 r. poz. 2243) wynika, że wniosek powinien zawierać oświadczenie pracownika w tym zakresie, z którego ma wynikać, czy zamierza on łączyć z pracą część urlopu rodzicielskiego powstałą w wyniku jego wydłużenia, a jeśli tak, to w jakim wymiarze etatu. I to jest jedyna w zasadzie zasada dotycząca sposobu korzystania z proporcjonalnego wydłużenia urlopu.

Zadaj pytanie na FORUM!

Wydaje się, że brak jakiejkolwiek regulacji zasad korzystania z tej nowej części urlopu rodzicielskiego może oznaczać, że ustawodawca przyjął, że będą dotyczyły jej ogólne zasady. Tym samym urlop musi być wykorzystany bezpośrednio po poprzedniej części, wnioski składane są na zasadach ogólnych i wydłużeń urlopu nie dotyczą możliwości późniejszego wykorzystania do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Nawet gdyby tak było, to przy takim zakresie zmian przydałby się choć jeden krótki przepis rozstrzygający w sposób ogólny, które z przepisów dotyczących udzielania urlopu rodzicielskiego należy zastosować w takim przypadku?

Co nie wynika z kodeksu

W związku z brakiem przepisów dotyczących udzielania wydłużenia urlopu rodzicielskiego pojawiają się wątpliwości:

● W jakim terminie powinien zostać złożony wniosek o korzystanie z wydłużenia urlopu rodzicielskiego i czy dotyczy go termin 21 dni odnoszący się do ogólnych zasad udzielania urlopów rodzicielskich?

● Czy uzyskany wskutek proporcjonalnego wydłużenia wymiar urlopu musi być wykorzystany bezpośrednio po części urlopu, która spowodowała nabycie prawa do wydłużenia, czy można go wykorzystać w późniejszym czasie?

● Czy wydłużenie urlopu rodzicielskiego musi być wykorzystywane w jednym odcinku, czy można je dzielić na części?

● Czy wydłużenia urlopu rodzicielskiego mogą zostać wykorzystane przez pracownika do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat?

● Czy oświadczenie o wymiarze etatu, w jakim pracownik zamierza łączyć wykonywanie pracy z korzystaniem z wydłużenia jest wiążące, czy też w ostatecznym wniosku o udzielenie takiego urlopu pracownik może wystąpić o pracę w innym wymiarze etatu?

● Czy wydłużenie urlopu rodzicielskiego musi być wykorzystywane jednorazowo, czy można je dzielić na części?

Pytania te zadaliśmy Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Odpowiedzi opublikujemy po ich uzyskaniu.

PRZYKŁAD 1

Maksymalnie na 1/2 etatu

WZÓR

liczba tyg. urlopu rodzicielskiego × wymiar etatu w trakcie korzystania z urlopu = liczba tygodni wydłużenia

Pracownik występuje z wnioskiem, aby cały urlop rodzicielski połączyć z pracą na 1/2 etatu, co powoduje następujące działanie:

32 tygodnie × 1/2 etatu = 16 tygodni wydłużenia urlopu

Pracownik występuje tylko o część urlopu rodzicielskiego w wymiarze 8 tygodni w połączeniu z pracą na 1/2 etatu, co oznacza:

8 tygodni × 1/2 etatu = 4 tygodnie wydłużenia urlopu

Pracownik występuje o 12 tygodni urlopu rodzicielskiego w połączeniu z pracą na 1/3 etatu, co oznacza:

12 tygodni × 1/3 etatu = 4 tygodnie wydłużenia urlopu

PRZYKŁAD 2

Kontynuacja pracy

WZÓR

liczba tygodni wydłużenia : (1 – wymiar etatu w trakcie korzystania z wydłużenia urlopu) = wymiar nieobecności w pracy wynikającej z korzystania z urlopu w połączeniu z pracą

Zakładając, że pracownik z przykładu nr 1 zdecydował się dalej na świadczenie pracy w takim samym wymiarze, co w pierwszym okresie, jego nieobecność w pracy związana z wykorzystaniem wydłużenia urlopu będzie wynosiła odpowiednio:

16 tygodni : (1 – 1/2) = 16 tygodni × 2 = 32 tygodnie nieobecności w pracy

4 tygodnie : (1 – 1/2) = 4 tygodnie × 2 = 8 tygodni nieobecności w pracy

4 tygodnie : (1 – 1/3) = 4 tygodnie × 3/2 = 6 tygodni nieobecności w pracy

PRZYKŁAD 3

Dzienny i tygodniowy wymiar

Pracownik złożył wniosek o 8 tygodni połączenia urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze 1/3 etatu, co oznacza wydłużenie o:

8 tygodni × 1/3 = 2,67 tygodnia

Urlop musi być udzielony w tygodniach i dniach, a więc 0,67 tygodnia musimy zamienić na dni, co można zrobić za pomocą proporcji matematycznej:

1 tydzień – 7 dni

0,67 tygodnia – x dni

x = 4,69 dnia

Niepełny dzień zgodnie z przepisem pomijamy, więc pracownik uzyskał wydłużenie urlopu rodzicielskiego w wysokości 2 tygodni i 4 dni.

Zakładając, że pracownik wykorzysta wydłużenie, pracując nadal w takim samym wymiarze etatu, czyli 1/3, przełoży się ono na nieobecność w pracy trwającą:

2 tygodnie 4 dni : (1 – 1/3) = 2,57 tygodnia × 3/2 = 3,86 tygodnia

Urlopu udzielamy jednak w tygodniach i dniach, a więc znowu korzystając z matematycznej proporcji, ustalamy, że 0,86 tygodnia to:

1 tydzień – 7 dni

0,86 tygodnia – x dni

x = 6,02 dnia

Niepełne dni pomija się przy udzielaniu urlopu rodzicielskiego, a więc wykorzystując tą część urlopu, pracownik będzie nieobecny w pracy przez 3 tygodnie i 6 dni.

PRZYKŁAD 4

Istotna data wniosku

Pracownik, który ma udzielony urlop rodzicielski do 10 lutego 2016 r., 4 stycznia złożył wniosek o połączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze 1/2 etatu od 18 stycznia, czyli po 14 dniach od złożenia wniosku. Taki wniosek oznacza, że wydłużenie urlopu rodzicielskiego należało będzie obliczyć za 3 tygodnie i 3 dni, gdyż tyle czasu pozostało do 10 lutego, czyli zakończenia urlopu rodzicielskiego.

Dołącz do nas na Facebooku!

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

REKLAMA

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

Maksymalna temperatura w pracy – będą nowe przepisy bhp!

Jaka może być maksymalna temperatura w pracy? W związku z występującymi upałami pracownicy pytają o swoje prawa. Będą nowe przepisy bhp chroniące pracowników przed pracą w upale. Dnia 10 lipca 2024 r. odbyło się spotkanie z Głównym Inspektorem Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Tę informację należało obowiązkowo złożyć pracodawcy do 10 lipca. Jakie konsekwencje grożą w razie jej niezłożenia?

10 lipca 2024 r. minął termin złożenia przez zakładowe organizacje związkowe informacji o liczbie członków. Do tego dnia należało poinformować pracodawcę o liczbie związkowców według stanu na 30 czerwca br. Czy organizacjom, które nie dopełniły tego obowiązku, grożą jakieś sankcje? 

Nowelizacja Kodeksu pracy. Zmiany dotyczą podstawowych uprawnień pracowniczych

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada zmiany dotyczące podstawowych uprawnień pracowniczych. Do stażu pracy będzie wliczany okres wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia lub świadczenia usług zawartych z obecnym pracodawcą. Wpłynie to m.in. na długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy: wymiar, udzielanie, wynagrodzenie i dofinansowanie

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych. Przepisy prawa pracy dokładnie określają jego wymiar i zasady udzielania. Pracownikom przysługuje wynagrodzenie urlopowe. Pracodawcy często też dofinansowują im wypoczynek.

Jak motywować pracowników, także pokolenie Z? Oto najskuteczniejsze metody

Jak skutecznie motywować pracowników? Co najbardziej docenia pokolenie Z? Jak zbudować motywującą kulturę pracy? Poznaj skuteczne metody motywowania pracowników: klucz do sukcesu Twojego zespołu HR.

REKLAMA