REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Upomnienie, nagana, kara pieniężna. Za co można dać pracownikowi karę porządkową w 2024, krok po kroku

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Upomnienie, nagana, kara pieniężna. Za co można dać pracownikowi karę porządkową w 2024, krok po kroku
Upomnienie, nagana, kara pieniężna. Za co można dać pracownikowi karę porządkową w 2024, krok po kroku
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Upomnienie, nagana, kara pieniężna. Za co można dać pracownikowi karę porządkową w 2024? Jak zastosować karę? Ile wynosi kara pieniężna? Jak pracownik może odwołać się od kary?

Jakie kary porządkowe dla pracowników w 2024?

Tak jak w 2023 r. tak i w 2024 r. wskazane w Kodeksie pracy kary porządkowe dla pracowników to: kara upomnienia, nagany i kara pieniężna. Odpowiedzialność porządkowa ma zastosowanie do wszystkich pracowników, bez względu na stanowisko i rodzaj wykonywanych obowiązków. 

Autopromocja

Wymierzanie kar porządkowych (czy to niemajątkowych czy majątkowych) zależy wyłącznie od swobodnej decyzji pracodawcy. Odpowiedzialność porządkowa – czyli nałożenie kary porządkowej może mieć oczywiście tylko miejsce, jeżeli istnieją do tego podstawy, czyli gdy pracownik narusza obowiązki w zakresie porządku pracy, tzw. bezprawność jego zachowania.

Za co kara upomnienia czy nagany?

Pracownik może być ukarany karą upomnienia czy też nagany. Kary te mają charakter kar niemajątkowych. Upomnienie i naganę pracodawca może zastosować za:

  • Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy
Przykład
W szczególności:

Przestrzeganie przez pracownika godzin rozpoczynania i kończenia pracy; przestrzeganie regulaminu pracy czy pracy zdalnej; przygotowanie się przez pracownika do rozpoczęcia świadczenia pracy, w tym przygotowanie miejsca pracy i narzędzi do świadczenia pracy; respektowanie zakazu palenia tytoniu na terenie zakładu pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę wypełnienie obowiązku bycia w gotowości do świadczenia pracy, uporządkowania miejsca pracy po jej zakończeniu, nie przestrzeganie zasad współżycia społecznego pomiędzy współpracownikami.

  • Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
Przykład
W szczególności:

Stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej; branie udziału w szkoleniu i instruktażu z zakresu BHP oraz poddawania się wymaganym egzaminom sprawdzającym; stosowanie się do wydawanych poleceń i wskazówek przełożonych w zakresie BHP; dbanie o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy; używanie przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego; poddawanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim; stosowanie się do wskazań lekarskich; niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzeżenie współpracowników, a także innych osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie.

  • Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów przeciwpożarowych
Przykład
W szczególności:

Przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych - które są uregulowane w ustawie z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2057).

  • Za nieprzestrzeganie przez pracownika przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy
Przykład
W szczególności:

Praca zdalna z innego miejsca niż ustalone; porzucenie pracy - opuszczenie miejsca pracy bez usprawiedliwienia; samowolne udzielnie sobie urlopu na żądanie, nie przedłożenie dokumentów potwierdzających udzielenie urlopu okolicznościowego czy na opiekę - generalnie: nie przestrzeganie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. 1996 nr 60 poz. 281).

Za co kara pieniężna dla pracownika w 2024?

Pracownik może być ukarany karą pieniężną, czyli karą o charakterze majątkowym:

  • Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych;
  • opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia;
  • stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości

Stan nietrzeźwości, zgodnie z art. 115 § 16 KK, zachodzi, gdy:
1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5‰ albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub
2) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu lub spożywanie alkoholu;
  • za zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy.

Gradacja kar porządkowych

Gradacja kar to dobór kar przez pracodawcę, odpowiednio do stopnia i charakteru konkretnego naruszenia przez pracownika. Jeżeli np. dojdzie do ciężkiego przewinienia, pracodawca od razu może ukarać pracownika karą nagany, nie musi najpierw wręczać mu upomnienia. Kary nie są więc stopniowalne. Nie jest tak, że pracodawca obowiązany jest zastosować najpierw karę upomnienia, nagany a później karę pieniężną. Do kryteriów doboru kar należy:

- rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych.

- stopień winy pracownika.

Wina przy karach porządkowych

Winę rozumie się jako negatywną ocenę psychicznej strony zachowania pracownika. Ważne jest nastawienie psychiczne pracownika do popełnienia danego czynu. Liczy się też stopień świadomości dokonanego wyboru przez pracownika jak i adekwatność jego zachowania do sytuacji. Wina może mieć charakter umyślnej albo nieumyślnej.

Ważne
Wina umyślna

Wina umyślna pracownika oznacza, że chce on wywołać dany skutek i podejmuje działania w tym kierunku albo przewiduje możliwość powstania takiego skutku i godzi się na to, że skutek nastąpi.

Ważne
Wina niemyślna 

Wina niemyślna pracownika oznacza, że nie chce on wprawdzie wywołać określonego skutku, ale przez lekkomyślność lub niedbalstwo przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, dochodzi do tego skutku, którego zaistnienie przewidywał albo mógł przewidzieć.

Jeżeli pracodawca uzna, że zdarzenie ze strony pracownika miało charakter incydentalny czy nieświadomy a jego dotychczasowa postawa świadczy o sumiennym i starannym wykonywaniu obowiązków pracowniczych – to nie musi karać pracownika.

Ile wynosi kara pieniężna w 2024?

Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń (o ile są).

Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jak stosować karę porządkową w 2024

KROK 1. Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia.

KROK 2. Najpierw należy wysłuchać pracownika. Dopiero wówczas można zastosować karę. W innym przypadku pracownik może zarzucić pracodawcy naruszenie procedur.

KROK 3. Należy zawiadomić pracownika na piśmie o zastosowanej karze, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia. W piśmie należy poinformować pracownika o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia.

KROK 4. Odpis zawiadomienia należy złożyć do akt osobowych pracownika.

Czy pracownik może złożyć sprzeciw od kary?

Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Milcząca zgoda – czyli nieodrzucenie przez pracodawcę sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu. Wówczas karę usuwa się z akt, a gdy kara była karą pieniężną pracownikowi należy zwrócić pieniądze.

Co jeśli pracodawca odrzuci sprzeciw?

Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

Czy kara znika z akt osobowych?

Tak, w trzech sytuacjach dochodzi do zatarcia ukarania:

  1. kara znika z akt osobowych po roku nienagannej pracy. Karę uważa się wówczas za niebyłą. Nienaganna praca to taka, w której pracownik sumiennie i starannie wykonuje swoją pracę, nie narusza obowiązków pracowniczych, stosuje się do poleceń pracodawcy czy przełożonego i oczywiście nie popełnia takiego samego czynu, który spowodował wcześniejsze nałożenie kary;
  2. kara znika z akt w razie uwzględnienia przez pracodawcę sprzeciwu pracownika, który odwołał się od nałożonej kary. Karę uznaje się za niebyłą;
  3. kara znika z akt w razie w sytuacji wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary. Karę uznaje się za niebyłą.

Kara może zniknąć z akt wcześniej niż po roku nienagannej pracy. Pracodawca ponownie z własnej inicjatywy może uchylić karę lub też na wniosek reprezentujących pracownika związków zawodowych, uznać karę za niebyłą przed upływem roku.

Dostałem karę porządkową czy pracodawca może rozwiązać ze mną umowę za to samo przewinienie?

Tak, jest możliwe ukaranie pracownika karą porządkową a następnie rozwiązanie z nim umowy o pracę (nawet bez wypowiedzenia) z tej samej przyczyny. Waga danego przewinienia może być na tyle znacząca, że okoliczności i konsekwencje jego popełnienia uzasadniają przekonanie pracodawcy o niemożności dalszego zatrudniania pracownika. Rozwiązanie stosunku pracy nie stanowi bowiem sankcji porządkowej w rozumieniu art. 108 KP.

Wymierzenie pracownikowi kary porządkowej nie wyłącza możliwości potraktowania tego samego nagannego zachowania pracownika, które było podstawą zastosowania kary, za przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę (zob. wyr. SN z 25 października 1995 r., I PRN 77/95, OSNAPiUS 1996, Nr 11, poz. 153). Co więcej, judykatura stoi na stanowisku, że wcześniejsze wymierzenie pracownikowi kary porządkowej nie wyłącza także prawa uznania przez pracodawcę, że zachowanie to stanowi zarazem podstawę uzasadniającą natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (wyr. SN z 18 lutego 2015 r., I PK 171/14, MoPr 2015, Nr 10, s. 506)

Czy odpowiedzialność porządkowa to to samo co odpowiedzialność dyscyplinarna?

Nie, odpowiedzialność porządkowa to nie to samo co odpowiedzialność dyscyplinarna. Ta druga jest szersza i może prowadzić nawet do wydalenia ze służby, zawieszenia w wykonywaniu zawodu, ograniczenia w prawach związanych z wykonywaną pracą. Odpowiedzialność dyscyplinarna występuje w pragmatykach i przepisach szczególnych do przepisów KP. Takiej odpowiedzialności podlegają np. mianowani urzędnicy państwowi i samorządowi, lekarze, pielęgniarki, prokuratorzy, sędziowie, mianowani nauczyciele, radcowie prawni. Odpowiedzialność ta jest surowsza, ponieważ często dotyczy zawodów zaufania publicznego.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Asystencja osobista. Ustawa wyczekiwana przez osoby z niepełnosprawnościami

    W Polsce jest ponad 3 mln osób z niepełnosprawnościami, które mają prawne potwierdzenie niepełnosprawności. Poziom zatrudnienia tych osób odbiega od innych państw europejskich. Brakuje też dla nich i ich rodzin systemowego wsparcia w środowisku lokalnym. Z tego względu tak bardzo wyczekiwane jest wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej.

    Ruchomy czas pracy – rozkład czasu pracy wygodny dla pracodawcy i pracownika

    Rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Dzięki wprowadzeniu ruchomego czasu pracy pracownicy mogą – przy zachowaniu 8-godzinnej normy dobowej – rozpoczynać i kończyć pracę o różnych porach w poszczególnych dniach.

    Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA

    Zapewnienie pracownikowi delegowanemu, zwłaszcza na krótki czas, nieodpłatnego zakwaterowania i pokrycia kosztów podróży nie powoduje powstania po jego stronie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych – wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r. (II FSK 270/21).

    Jak pracodawca może zareagować na przyprowadzanie przez pracownika dziecka do pracy

    Pracownica zatrudniona w sklepie kolejny raz przyprowadziła do pracy 5-letniego syna. Tłumaczyła to tym, że syn ma katar i nie mógł iść do przedszkola, a pracownica nie ma już urlopu na żądanie. W sklepie 5-latek siedzi sam na zapleczu, kiedy pracownica pracuje, co budzi nasze duże obawy o bezpieczeństwo takiego rozwiązania. Ponadto pracownica nie skupia się w pełni na pracy, tylko co chwilę oddala się ze stanowiska pracy na zaplecze, żeby sprawdzić, co z dzieckiem. Co możemy zrobić w tej sytuacji? Czy możemy ukarać ją upomnieniem lub naganą albo zwolnić, żeby w jej miejsce zatrudnić w pełni efektywnego pracownika? Czy możemy wprowadzić w regulaminie pracy regulację zakazującą przychodzenia do pracy z dzieckiem?

    REKLAMA

    Jest źle, będzie lepiej? Młodzi nadzieją na poprawę profilaktyki zdrowotnej w Polsce

    W ostatnich latach Polska stanęła w obliczu nie tylko wyzwań związanych z gospodarką czy polityką, ale także ze zdrowiem publicznym. Badania profilaktyczne, kluczowe dla wczesnego wykrywania chorób, stanowią istotny element dbałości o zdrowie. Niestety, statystyki wskazują, że Polacy nie korzystają z nich w wystarczającym stopniu. Jednak nadzieję na poprawę tych wskaźników niesie ze sobą zaangażowanie młodszych pokoleń, zwłaszcza pokolenia Z i milenialsów. 

    Prawie 50% imigrantów pracujących w Polsce znalazło zakwaterowanie dzięki pracodawcom

    Aż 47% imigrantów zatrudnionych w Polsce skorzystało z pomocy pracodawcy lub agencji pracy przy znalezieniu zakwaterowania w Polsce, a 33% cudzoziemców znalazło lokum samodzielnie – wynika z pierwszego w Polsce badania na temat sytuacji mieszkaniowej zatrudnionych w naszym kraju migrantów „Pracownik zagraniczny – zakwaterowanie w Polsce”, przeprowadzonego przez EWL Group, RentLito oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

    Przeciętne wynagrodzenie w styczniu 2024 r. wyniosło 7768,35 zł brutto, o 264,61 zł mniej niż w grudniu 2023 r. Średnio 12634,53 zł zarobili pracownicy sekcji Informacja i komunikacja

    Przeciętne wynagrodzenie wyniosło w styczniu 2024 r. 7768,35 zł brutto. To o 12,8% więcej niż rok wcześniej, ale o 3,3% mniej niż w grudniu 2023 r. Sektor przedsiębiorstw zatrudniał w styczniu 6515,7 tys. osób – o 0,3% więcej niż w grudniu, ale o 0,2% mniej niż przed rokiem. Główny Urząd Statystyczny podał dane za pierwszy miesiąc 2024 r.

    Waloryzacja świadczeń wypłacanych przez ZUS. Od 1 marca 2024 r. świadczenia emerytalno-rentowe wzrosną o 12,12%

    Co roku ZUS waloryzuje wypłacane świadczenia emerytalno-rentowe. W 2024 r. waloryzacja nastąpi od 1 marca. Świadczenia wzrosną o 12,12%.

    REKLAMA

    Wielkanoc 2024 będzie krótsza niż zwykle

    Święta Wielkiej Nocy w 2024 r. będą trwać o godzinę krócej niż zwykle. Wielkanoc w tym roku przypada 31 marca. Jest to zarazem ostatnia niedziela marca; dzień, w którym przechodzimy na czas letni. 

    Premier odwołał szefa urzędu ds. kombatantów na wniosek Agnieszki Dziemianowicz-Bąk

    Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk został 20 lutego 2024 r. odwołany ze stanowiska. Taką decyzję podjął premier Donald Tusk na wniosek minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk. Cztery dni wcześniej szefowa resortu skrytykowała Urząd za organizowanie wydarzeń upamiętniających Józefa Kurasia „Ognia” i Brygadę Świętokrzyską NSZ oraz zakazała takich działań.

    REKLAMA