| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Zatrudnianie i zwalnianie > Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli 2016

Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli 2016

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne otrzyma również nauczyciel, którego umowa o pracę rozwiązała się z upływem czasu, na który została nawiązany - tak orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 2016 r. Do tej pory istniały rozbieżności w orzecznictwie oraz w praktyce ZUS. Zobacz, jak uzyskać nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Liczą się składki i kapitał

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne obliczane jest według tzw. kapitałowych zasad, a więc w oparciu o stan indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS. Przysługuje ono do czasu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego uprawniającego do uzyskania emerytury

W celu obliczenia świadczenia ZUS ustala w pierwszej kolejności podstawę obliczenia emerytury, w której uwzględnia:

● kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego (odzwierciedlającego przebieg kariery zawodowej przed 1 stycznia 1999r.) oraz

● kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne, odpowiednio zwaloryzowanych, zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata świadczenia.

Jeżeli ubezpieczony jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (OFE), przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury dla celów ustalenia wysokości nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego składki na ubezpieczenie emerytalne, zewidencjonowane na jego koncie w ZUS, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22. W ten sposób na koncie ubezpieczonego zostają odtworzone składki w takiej wysokości, w jakiej byłyby zapisane, gdyby wnioskodawca nigdy nie był członkiem OFE.

Gdy ZUS ustali już podstawę obliczenia emerytury, w celu obliczenia wysokości nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego dzieli tę podstawę przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, wynikające z tablicy średniego dalszego trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia. Zgodnie z tablicą obowiązującą od 1 kwietnia 2016r. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat wynosi 259,5 miesięcy i ma zastosowanie do obliczenia świadczenia kompensacyjnego w przypadku zgłoszenia wniosku o jego przyznanie od 1 kwietnia 2016r. do 31 marca 2017 r. (patrz komunikat prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 25 marca 2016 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn, M.P. z 2016 r. poz. 291).

Jeśli obliczona w wymieniony sposób kwota świadczenia kompensacyjnego jest niższa od aktualnie obowiązującej kwoty najniższej emerytury (od 1 marca 2016 r. – 882,56 zł), świadczenie podlega podwyższeniu do tej minimalnej wysokości.

Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości podwyższenia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego dla osób, które po jego przyznaniu podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Składki, które osoby te zgromadziły po przyznaniu świadczenia, zostaną jednak uwzględnione przy obliczeniu emerytury przysługującej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. PRZYKŁAD 12

Od kiedy i do kiedy

Prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego powstaje co do zasady z dniem spełnienia ostatniego z warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jeśli nauczyciel pozostaje jeszcze w stosunku pracy, ale spełnił wszystkie pozostałe warunki, prawo do tego świadczenia może nabyć od następnego dnia po ustaniu tego zatrudnienia. Od tej zasady przewidziane są jednak wyjątki. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne pobiera zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne. W takim przypadku prawo do świadczenia może nabyć dopiero od dnia zaprzestania ich pobierania.

Od innej jeszcze daty nabywa prawo do świadczenia kompensacyjnego osoba, która zgłosiła wniosek o nie w miesiącach następujących po miesiącu spełnienia ostatniego z warunków wymaganych do nabycia uprawnień lub zaprzestania pobierania świadczenia chorobowego. W jej przypadku prawo to powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek.

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne przysługuje do czasu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego uprawniającego do uzyskania emerytury. Jeśli prawo do emerytury (we wcześniejszym wieku emerytalnym lub bez względu na wiek) uzyska przed ukończeniem wieku powszechnego, prawo do świadczenia kompensacyjnego utraci z dniem poprzedzającym datę nabycia prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego (np. wojskowego biura emerytalnego, KRUS). Niezależnie od wymienionych wcześniej przypadków prawo do świadczenia kompensacyjnego ustaje w razie śmierci osoby uprawnionej. PRZYKŁADY 13 I 14

Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości podwyższenia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego dla osób, które po jego przyznaniu podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Składki, które osoby te zgromadziły po przyznaniu świadczenia, zostaną jednak uwzględnione przy obliczeniu emerytury przysługującej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.

!Z dniem ukończenia powszechnego wieku emerytalnego nauczyciel traci prawo do świadczenia kompensacyjnego.

infoRgrafika

Wcześniejsze uprawnienia emerytalne dla nauczycieli

PRZYKŁAD 12

Obliczenie wysokości

Marek Krawczyk, niebędący członkiem OFE, z końcem marca 2016 r. spełnił ostatni z warunków wymaganych do przyznania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Na początku kwietnia 2016 r. zgłosił o nie wniosek. Wysokość składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem ich waloryzacji, zewidencjonowanych na jego koncie w ZUS do końca marca 2016 r., wyniosła 84 250 zł, a kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego – 456 830 zł. Z kolei średnie dalsze trwanie życia dla osób wieku 60 lat według GUS wynosi 259,5 miesięcy. W związku z tym świadczenie kompensacyjne wynosi: 84 250 zł + 456 830 zł /259,5 = 2085,09 zł. ©?

PRZYKŁAD 13

Po wyczerpaniu zasiłku

Jan Dostojny (urodzony w lipcu 1959 r.) w lipcu 2015 r. ukończył 56 lat, które są wymagane do przyznania świadczenia kompensacyjnego. Wcześniej już udowodnił 30 lat składkowych i nieskładkowych, w tym 21 lat pracy nauczycielskiej. Ostatni z warunków wymaganych do przyznania świadczenia spełnił 31 sierpnia 2015 r. (rozwiązał na swój wniosek stosunek pracy w szkole). Po ustaniu zatrudnienia pobierał zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej jeszcze, gdy pracował. Okres zasiłkowy wyczerpał 11 października 2015 r. Pomimo tego, że wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego złożył na początku września 2015 r., prawo do niego nabył od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, tj. od 12 października 2015 r. ©?

PRZYKŁAD 14

Od początku miesiąca

Hanna Kowalska (urodzona w czerwcu 1960 r.) wiek 55 lat wymagany do przyznania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego ukończyła w czerwcu 2015 r. Wcześniej miała już 32 lata składkowe i nieskładkowe, w tym 24 lata pracy w charakterze nauczyciela. Ostatni z warunków wymaganych do uzyskania świadczenia (rozwiązanie stosunku pracy) spełniła 31 sierpnia 2015 r. Wniosek o przyznanie świadczenia zgłosiła jednak dopiero 6 października 2015 r. W związku z tym świadczenie zostało przyznane od pierwszego dnia miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek, tj. od 1 października 2015 r. ©?

W ofercie ZUS jest dużo więcej

Nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r. mają jeszcze kilka innych możliwości nabycia wcześniejszych uprawnień emerytalnych

Niezależnie od świadczenia kompensacyjnego nauczyciele mogą także przejść na emeryturę bez względu na wiek, przysługującą na podstawie Karty nauczyciela, wcześniejszą emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze albo emeryturę pomostową.

Warunkiem uzyskania każdego z tych świadczeń jest również – tak jak w przypadku świadczenia kompensacyjnego – udowodnienie wymaganego stażu składkowego i nieskładkowego, w tym odpowiedniego okresu pracy nauczycielskiej. W większości przypadków konieczne jest też rozwiązanie przez nauczyciela stosunku pracy.

Emerytura bez względu na wiek...

Nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r. mogą przede wszystkim uzyskać wcześniejsze uprawnienia emerytalne na podstawie aktu prawnego, który reguluje ich status zawodowy, tj. Karty nauczyciela. W myśl tej ustawy nabycie prawa do emerytury bez względu na wiek uzależnione jest od:

● udowodnienia do 31 grudnia 2008 r. co najmniej 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym minimum 20 lat wykonywania pracy nauczycielskiej lub – w przypadku nauczycieli szkół, placówek i zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich – co najmniej 25-letniego stażu ubezpieczeniowego, w tym przynajmniej 20 lat wykonywania pracy w szkolnictwie specjalnym,

● wykonywania określonej powyżej pracy nauczycielskiej co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć,

● rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela.

Nauczyciele, którzy przystąpili do OFE, aby uzyskać emeryturę bez względu na wiek, muszą dodatkowo złożyć wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

...lub w wieku obniżonym...

Osoby, które na przestrzeni swojej kariery zawodowej wykonywały pracę nauczycielską, mają również możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, przewidzianą w art. 184 ustawy emerytalnej oraz w par. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm.). ZUS przyzna im to świadczenie po ukończeniu wieku obniżonego do 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna), jeśli na 1 stycznia 1999 r. udowodnili co najmniej 20-letni (w przypadku kobiety) lub 25-letni (w przypadku mężczyzny) okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat wykonywania pracy nauczycielskiej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Również w tym przypadku nauczyciele, którzy przystąpili do OFE, w celu nabycia wcześniejszych uprawnień emerytalnych muszą zgłosić wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

...albo pomostówka

Pewna grupa nauczycieli ma również możliwość uzyskania uprawnień do emerytury pomostowej. Chodzi o wymienionych w pkt 21 załącznika nr 2 do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 965 ze zm.) nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, ośrodkach szkolno-wychowawczych, schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych. Prawo do niej mogą nabyć osoby, które wykonywały takie prace przynajmniej przez 15 lat, po ukończeniu wymaganego wieku (55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn) oraz spełnieniu pozostałych wymaganych warunków. Ustalając wspomniany staż, ZUS może zaliczyć również inne niż wymienione w załączniku nr 2 do ustawy okresy pracy nauczycielskiej, wykonywanej przed 1 stycznia 2009 r.

Niezależnie od świadczenia kompensacyjnego nauczyciele mogą także przejść na emeryturę bez względu na wiek, przysługującą na podstawie Karty nauczyciela, wcześniejszą emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze albo emeryturę pomostową.

!Prawo do emerytury pomostowej mogą nabyć m.in. nauczyciele zatrudnieni w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, ośrodkach szkolno-wychowawczych, schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych. ©?

Zostań ekspertem portalu Infor.pl!

reklama

Data publikacji:

Ekspert:

Dziennik Gazeta Prawna

Największy polski dziennik prawno-gospodarczy

Autorzy:

redaktor DGP

Zdjęcia

Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli 2016/ Fot. Fotolia
Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli 2016/ Fot. Fotolia

Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna ASiW

Obsługa prawna i wsparcie przedsiębiorców

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »