Polacy nie chcą mieć dzieci - czy program: Aktywny rodzic rozwiąże ten problem?

Dlaczego Polacy nie chcą mieć dzieci?

Wśród barier wskazywanych przez rodziców w posiadaniu potomstwa Polacy wskazują m.in. brak instytucji opieki dostępnej nie tylko terytorialnie, ale i finansowano, a także brak zaufania do jakości świadczonej opieki nad dziećmi w żłobkach i innych instytucjach opieki nad najmłodszymi dziećmi. Rząd wyszedł naprzeciw tym osobom proponują program "Aktywny rodzic".

Projekt nowej ustawy o wsparciu dla rodziców - "Aktywny rodzic"

Projekt z dnia 8 kwietnia 2024 r., ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka –„Aktywny rodzic” (dalej jako: projekt) został zatwierdzony przez rząd w dniu 9 kwietnia 2024 r. Teraz trafi do Sejmu. W założeniu nowe przepisy mają wejść w życie w dniu 1 października 2024. Program zakłada trzy rodzaje dofinansowania do opieki nad dziećmi do lat 3:

Skąd pomysł na "babciowe" i program "Aktywny rodzic"? 

Jak podaje inicjator projektu w uzasadnieniu do projektu: w obliczu dynamicznych zmian demograficznych, społecznych oraz ekonomicznych z jakimi mierzy się Polska na początku XXI wieku, rysuje się potrzeba intensyfikacji działań zmierzających do kompleksowego wsparcia rodzin w ich codziennych wyzwaniach. Istotne w tym kontekście jest zagadnienie umożliwienia i zachęcenia do aktywności zawodowej rodziców dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia (tj. w wieku po zakończeniu urlopu rodzicielskiego na dziecko przez rodzica, a przed osiągnięciem przez dziecko wieku uprawniającego do korzystania z opieki przedszkolnej), w szczególności matek, aby mogły powrócić lub wejść na rynek pracy po przerwie związanej z opieką nad małym dzieckiem. 

Im więcej dzieci - tym mniejsza szansa na zatrudnienie czy powrót kobiet na rynek pracy

Zgodnie z danymi Eurostatu wskaźnik zatrudnienia dla kobiet w wieku 20-49 lat w 2022 r. z dziećmi w wieku do lat 6 wyniósł 66,1%. Współczynnik ten dla kobiet z jednym dzieckiem wyniósł 68,9%, z dwójką 68,2% i z trójką lub więcej dzieci 56,2%. 

 1900 zł dla dzieci z niepełnosprawnością

Warto bliżej przyjrzeć się szczegółom programu w kontekście pomocy dla rodziców dzieci z niepełnosprawnościami. W założeniu mają oni dostać o 400 zł więcej, niż pozostali rodzice. Zgodnie z założeniem świadczenie „aktywni rodzice w pracy” przysługuje w wysokości 1500 zł miesięcznie na dziecko, a w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji – w wysokości 1900 zł miesięcznie. 

Rozwód i separacja a 1500 zł czy 1900 zł na dziecko

W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia „aktywni rodzice w pracy” ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego świadczenia.