Zasady nabywania i korzystania z urlopu wypoczynkowego przez osoby niepełnosprawne

Na podstawie art. 19 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 127 poz. 721); zwanej dalej ustawą, osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.

Dodatkowy urlop, nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub mającej prawo do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. Gdy jednak wymiar tego urlopu (przekraczającego 26 dni) lub dodatkowego urlopu, jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast tego urlopu przysługuje urlop dodatkowy, o którym mówi przepis wskazanej wyżej ustawy, czyli dodatkowych 10 dni.

Rekomendowany produkt: Zasiłki rodzinne po zmianach (PDF)

Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego, osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego ze wskazanych stopni niepełnosprawności.

Jeżeli dana osoba, została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności np. 21 grudnia 2011r. w okresie kiedy nie pracowała a pracę podjęła np. 2 marca 2014r., wówczas prawo to, nabędzie po przepracowaniu roku.

Nabywając w określonym dniu po raz pierwszy prawo do dodatkowych 10 dni urlopu wypoczynkowego pracownik niepełnosprawny nabywa je w całości. Dodatkowy urlop przysługuje w pełnym wymiarze w roku jego nabycia, bez względu na datę, kiedy pracownik nabył do niego prawo.

Pracownik po zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, rok czasu przepracował w dniu 1 marca 2015r. W takim przypadku w 2015r. pracownik ten nabędzie dodatkowo 10 dni urlopu wypoczynkowego.

Dołącz do nas na Facebooku!

Oznacza to również, że jeśli umowa o pracę z pracownikiem niepełnosprawnym ulegnie rozwiązaniu w trakcie roku kalendarzowego, w którym nabył on prawo po raz pierwszy do dodatkowego urlopu, nie będzie można zastosować zasady proporcjonalności zapisanej w Kodeksie pracy (art. 155 ¹ § 1 Kodeksu pracy), czyli udzielenia dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego. Wynika to z faktu, że dodatkowe 10 dni urlopu wypoczynkowego jest prawem nabytym pracownika niepełnosprawnego, które nabywał przez okres całego roku od dnia zaliczenia go do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Dlatego w sytuacji rozwiązania z nim umowy o pracę w trakcie tego roku, należy mu wypłacić ekwiwalent za pełne 10 dni tego urlopu, jeżeli pracownik nie wykorzystał ich w naturze.

Prawo do kolejnego urlopu dodatkowego pracownik niepełnosprawny nabywa 1 stycznia następnego roku, po roku kalendarzowym, w którym to po raz pierwszy nabył prawo dodatkowego urlopu wypoczynkowego.

W przypadku kolejnego urlopu dodatkowego pracownika niepełnosprawnego, należy zastosować wskazaną wyżej zasadę proporcjonalności i wypłacić ekwiwalent tylko za tyle dni, ile pracownikowi proporcjonalnie należy się do dnia rozwiązania stosunku pracy. W ten sposób od początku następnego roku kalendarzowego po roku w którym niepełnosprawny nabył po raz pierwszy prawo do omawianego dodatkowego urlopu należy, zastosować już zasady ogólne wynikające z Kodeksu pracy dotyczące wymiaru zwykłego urlopu wypoczynkowego.

Pracownik zatrudniony na cały etat zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, uprawniony do wymiaru 26 dni urlopu wypoczynkowego, (zgodnie z przepisami Kodeksu pracy), po roku pracy, który upłynął w dniu 10 grudnia 2014r. nabył prawo, po raz pierwszy do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni. W dniu 20 marca 2015r. rozwiązuje z pracodawcą umowę o pracę na podstawie porozumienia stron. Pracownik nie wykorzystał w naturze urlopu za 2015r. wynikającego z Kodeksu pracy oraz dodatkowego urlopu wypoczynkowego wynikającego z przepisów ustawy. Pracodawca powinien pracownikowi wypłacić ekwiwalent za 7 dni urlopu wynikającego z Kodeksu pracy, gdyż zgodnie z art. 155 ^2a § 1 kodeksu, 26 dni, (czyli  wymiar urlopu wypoczynkowego) * 3/12 ( trzy miesiące pracy w 2015r. przepracowane przez pracownika, podzielone przez 12 miesięcy w roku kalendarzowym) = 6,5, co po zaokrągleniu do pełnego miesiąca na podstawie art. 155 ^2a § 2 Kodeksu daje 7 dni urlopu wypoczynkowego  oraz 3 dni urlopu dodatkowego wyliczonego na tych samych zasadach (10 wymiar urlopu dodatkowego * 3/12= 2,5 co po zaokrągleniu daje 3 dni urlopu wypoczynkowego) czyli wskazanemu pracownikowi niepełnosprawnemu w sumie należy na podstawie art. 171 § 1 Kodeksu pracy wypłacić ekwiwalent pieniężny za 10 dni urlopu wypoczynkowego (kodeksowego i dodatkowego).