REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie składki płaci pracodawca?

Donata Hermann
ekspert ds. prawa i rynku pracy
Jakie składki płaci pracodawca? / Fot. Fotolia
Jakie składki płaci pracodawca? / Fot. Fotolia
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Polski system ubezpieczeń społecznych przewiduje ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Osoby pracujące podlegają ponadto ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jakie składki płaci pracodawca? Jakim ubezpieczeniom podlega zleceniobiorca? Co należy zrobić w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń?

Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Polski system ubezpieczeń, uregulowany Ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje:

REKLAMA

Autopromocja
  • ubezpieczenie emerytalne, które stanowi formę zabezpieczenia finansowego osoby, która kończy swoją karierę zawodową wraz z osiągnięciem odpowiedniego wieku emerytalnego,
  • ubezpieczenie rentowe, gwarantuje ubezpieczonemu wypłatę świadczeń w przypadku utraty przez niego źródła dochodu spowodowanego inwalidztwem,
  • ubezpieczenie chorobowe, daje możliwość skorzystania ze świadczeń w przypadku choroby lub macierzyństwa, m.in. zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku opiekuńczego,
  • ubezpieczenie wypadkowe gwarantuje wypłatę świadczeń w przypadku wystąpienia choroby zawodowej lub wypadku przy pracy, m.in. zasiłku rehabilitacyjnego, renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

Zgodnie z Ustawą o świadczeniach pieniężnych z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby pracujące w Polsce podlegają również ubezpieczeniu zdrowotnemu, dzięki któremu mogą swobodnie korzystać z publicznej służby zdrowia.

Które składki należy opłacać za zatrudnione osoby?

Wszystko zależy od rodzaju zawartego stosunku prawnego, który może być zawarty na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej czyli umowy agencyjnej, zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego lub umowy o dzieło. Osoba pracująca może wykonywać pracę na podstawie kilku różnych umów, u wielu zatrudniających, w takiej sytuacji mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczeń.

Rekomendowany produkt:  Lista płac - sporządzanie i korekta w praktycznych rozliczeniach

Obowiązek zatrudniającego

Osoba zatrudniająca, którą może być zarówno pracodawca lub dający zlecenie, potocznie nazywany „zleceniodawcą” jest płatnikiem składek, na którym ciąży obowiązek ustalenia jakim ubezpieczeniom podlega osoba zatrudniona, zgłoszenia do ubezpieczeń oraz opłacenia składek za osoby zatrudnione w określonym przepisami prawa terminie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zadaj pytanie na FORUM

Pracodawca i dający zlecenie to nie jedyni płatnicy składek.

Art. 4, ust. 2 pkt a-z Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych definiuje płatnika składek.

Pracownik

Pracownik, w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy podlega obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Pracownik podlega tym ubezpieczeniom bez względu na to czy jest studentem do 26 roku życia, emerytem, rencistą i niezależnie od tego czy równocześnie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, np. z tytułu równoległego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.

Osoba, która mimo zawartej umowy o pracę, podpisała z tym samym pracodawcą umowę cywilnoprawną, nadal zachowuje status pracownika z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych.

Druga umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna zawarta z własnym pracodawcą (z  którym stosunek pracy trwa, zawarty na podstawie umowy o pracę) może zostać zawarta tylko pod warunkiem zatrudnienia w celu wykonywania odmiennych czynności (inne stanowisko pracy) aniżeli tych wskazanych w pierwotnej umowie o pracę.

Honorarium autorskie a składki ZUS

Od 1 marca 2015 r. pracodawca zawarł ze swoim pracownikiem dodatkowo - umowę zlecenia. Pracownik otrzymuje 3000 zł brutto z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz 1000 zł z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia. Składki na ubezpieczenia społeczne powinny zostać naliczone i zapłacone od podstawy wynoszącej w tym przypadku: 4000 zł, natomiast składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy obliczyć od kwoty 3 451,60 zł (4000zł – 548,40 zł, kwota 548,40 zł jest kwotą składek na ubezpieczenia społeczne finansowaną ze strony pracownika -13,71%).

Przyjmujący zlecenie - zleceniobiorca

W sytuacji gdy osoba wykonuje pracę wyłącznie na podstawie jednej umowy zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Jedynie ubezpieczenie chorobowe jest dla takiej osoby dobrowolne.

Istnieje jednak wyjątek od tej zasady.

Jeśli zleceniodawca zatrudni na podstawie umowy zlecenia osobę, która nie ukończyła 26 roku życia i jest:

  • uczniem, niezależnie od rodzaju szkoły (szkoły zawodowe, liceum) i trybu nauczania (dziennie, zaocznie),
  • studentem, bez względu na rodzaj szkoły (publiczna, niepubliczna) i tryb nauczania

nie opłaca za nią składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Składki od umowy zlecenia - zmiany 2016

Dobrowolność w przystępowaniu do ubezpieczenia chorobowego oznacza, że ubezpieczony może ale nie musi decydować się na opłacanie składki na to ubezpieczenie. Warto pamiętać, że rezygnacja z opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe pozbawia ubezpieczonego prawa do skorzystania ze świadczeń wypłacanych z tego ubezpieczenia, m. in. zasiłku chorobowego z tytułu powstałej niezdolności do pracy lub zasiłku macierzyńskiego w przypadku urodzenia dziecka.

Należy pamiętać o tym, że pracodawca podpisując umowę zlecenia z własnym pracownikiem, który jest studentem do 26 roku życia jest zobowiązany opłacać z tytułu tej umowy wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Kilka umów zleceń

Osoba pracująca na podstawie umowy zlecenia może podjąć dodatkowe zatrudnienie na podstawie kolejnej umowy zlecenia (dopuszczalne jest zawarcie kilku umów zleceń).

W takim przypadku, podlega ona obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Z pozostałych umów zleceń, osoba ta podlega dobrowolnie wyłączenie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest od każdej umowy zlecenia.

Przyjmujący zlecenie może zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń i wskazać „drugą” umowę zlecenia do ubezpieczeń obowiązkowych.

Wynagrodzenie prokurenta a składki ZUS

Może zdarzyć się tak, że zleceniobiorca podpisze drugą umowę zlecenia z tym samym zatrudniającym. Zawarcie drugiej umowy uprawnia tą osobę do dokonania wyboru, która umowa będzie tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń. Oczywiście za każdą z tych umów musi być opłacona składka na ubezpieczenie zdrowotne. Zawarcie drugiej umowy zlecenia z tym samym zleceniodawcą jest możliwe pod warunkiem wykonywania przez niego zupełnie innych czynności niż tych wykonywanych na podstawie pierwotnie zawartej umowy zlecenia.

Umowa o pracę i umowa zlecenia z innym zatrudniającym

REKLAMA

Zleceniodawca zatrudniający osobę na podstawie umowy zlecenia, która jednocześnie pozostaje w stosunku prawnym zawartym na podstawie umowy o pracę z innym pracodawcą musi ustalić czy z tytułu zawartej umowy o pracę osiąga przychód równy co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.

Jest to o tyle istotne, że w sytuacji gdy zleceniobiorca osiąga minimalne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, z tytułu umowy zlecenia podlega jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu, a ubezpieczenia: emerytalne i rentowe są dla niego dobrowolne.

Jeśli zatrudniony oświadczy, że z tytułu trwającej umowy o pracę nie osiąga minimalnego wynagrodzenia za pracę, zleceniodawca musi opłacić za zleceniobiorcę składkę na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe i ubezpieczenia zdrowotne. Dobrowolna dla zleceniobiorcy będzie jedynie składka na ubezpieczenia chorobowe.

Składka wypadkowa od 1 kwietnia 2015 r.

Umowa o dzieło

Od umowy o dzieło nie opłaca się żadnych składek na ubezpieczenia społeczne ani składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Wyjątkiem jest sytuacja zawarcia przez pracodawcę umowy o dzieło z własnym pracownikiem. W takiej sytuacji przyjmujący zamówienie traktowany jest jako pracownik i od tej umowy będzie konieczne opłacenie wszystkich składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Umowa o dzieło i umowa zlecenia

Zleceniobiorca, który dodatkowo zatrudni się na podstawie umowy o dzieło, nadal obowiązkowo podlega ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia. Natomiast z tytułu zawartej umowy o dzieło nie będą opłacane żadne składki niezależnie od tego czy umowa o dzieło zawarta została z tym samym czy „obcym” zleceniodawcą. Umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń, chyba że zostaje zawarta z własnym pracodawcą, z  którym łączy tą osobę stosunek pracy zawarty na podstawie umowy o pracę.

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

Krótszy tydzień pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali i efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku: postulat wszystkich związków zawodowych. Czy rząd się zgodzi? Finanse publiczne z reguły zyskują na podwyżce najniższej krajowej

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

REKLAMA

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

REKLAMA