Kategorie

Jakie składki płaci pracodawca?

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Jakie składki płaci pracodawca? / Fot. Fotolia
Jakie składki płaci pracodawca? / Fot. Fotolia
fot. Fotolia
Polski system ubezpieczeń społecznych przewiduje ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Osoby pracujące podlegają ponadto ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jakie składki płaci pracodawca? Jakim ubezpieczeniom podlega zleceniobiorca? Co należy zrobić w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń?

Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Polski system ubezpieczeń, uregulowany Ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje:

  • ubezpieczenie emerytalne, które stanowi formę zabezpieczenia finansowego osoby, która kończy swoją karierę zawodową wraz z osiągnięciem odpowiedniego wieku emerytalnego,
  • ubezpieczenie rentowe, gwarantuje ubezpieczonemu wypłatę świadczeń w przypadku utraty przez niego źródła dochodu spowodowanego inwalidztwem,
  • ubezpieczenie chorobowe, daje możliwość skorzystania ze świadczeń w przypadku choroby lub macierzyństwa, m.in. zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku opiekuńczego,
  • ubezpieczenie wypadkowe gwarantuje wypłatę świadczeń w przypadku wystąpienia choroby zawodowej lub wypadku przy pracy, m.in. zasiłku rehabilitacyjnego, renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

Zgodnie z Ustawą o świadczeniach pieniężnych z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby pracujące w Polsce podlegają również ubezpieczeniu zdrowotnemu, dzięki któremu mogą swobodnie korzystać z publicznej służby zdrowia.

Które składki należy opłacać za zatrudnione osoby?

Wszystko zależy od rodzaju zawartego stosunku prawnego, który może być zawarty na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej czyli umowy agencyjnej, zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego lub umowy o dzieło. Osoba pracująca może wykonywać pracę na podstawie kilku różnych umów, u wielu zatrudniających, w takiej sytuacji mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczeń.

Rekomendowany produkt:  Lista płac - sporządzanie i korekta w praktycznych rozliczeniach

Obowiązek zatrudniającego

Osoba zatrudniająca, którą może być zarówno pracodawca lub dający zlecenie, potocznie nazywany „zleceniodawcą” jest płatnikiem składek, na którym ciąży obowiązek ustalenia jakim ubezpieczeniom podlega osoba zatrudniona, zgłoszenia do ubezpieczeń oraz opłacenia składek za osoby zatrudnione w określonym przepisami prawa terminie.

Zadaj pytanie na FORUM

Pracodawca i dający zlecenie to nie jedyni płatnicy składek.

Art. 4, ust. 2 pkt a-z Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych definiuje płatnika składek.

Pracownik

Pracownik, w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy podlega obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Pracownik podlega tym ubezpieczeniom bez względu na to czy jest studentem do 26 roku życia, emerytem, rencistą i niezależnie od tego czy równocześnie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, np. z tytułu równoległego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.

Osoba, która mimo zawartej umowy o pracę, podpisała z tym samym pracodawcą umowę cywilnoprawną, nadal zachowuje status pracownika z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych.

Druga umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna zawarta z własnym pracodawcą (z  którym stosunek pracy trwa, zawarty na podstawie umowy o pracę) może zostać zawarta tylko pod warunkiem zatrudnienia w celu wykonywania odmiennych czynności (inne stanowisko pracy) aniżeli tych wskazanych w pierwotnej umowie o pracę.

Honorarium autorskie a składki ZUS

Od 1 marca 2015 r. pracodawca zawarł ze swoim pracownikiem dodatkowo - umowę zlecenia. Pracownik otrzymuje 3000 zł brutto z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz 1000 zł z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia. Składki na ubezpieczenia społeczne powinny zostać naliczone i zapłacone od podstawy wynoszącej w tym przypadku: 4000 zł, natomiast składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy obliczyć od kwoty 3 451,60 zł (4000zł – 548,40 zł, kwota 548,40 zł jest kwotą składek na ubezpieczenia społeczne finansowaną ze strony pracownika -13,71%).

Przyjmujący zlecenie - zleceniobiorca

W sytuacji gdy osoba wykonuje pracę wyłącznie na podstawie jednej umowy zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Jedynie ubezpieczenie chorobowe jest dla takiej osoby dobrowolne.

Istnieje jednak wyjątek od tej zasady.

Jeśli zleceniodawca zatrudni na podstawie umowy zlecenia osobę, która nie ukończyła 26 roku życia i jest:

  • uczniem, niezależnie od rodzaju szkoły (szkoły zawodowe, liceum) i trybu nauczania (dziennie, zaocznie),
  • studentem, bez względu na rodzaj szkoły (publiczna, niepubliczna) i tryb nauczania

nie opłaca za nią składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Składki od umowy zlecenia - zmiany 2016

Dobrowolność w przystępowaniu do ubezpieczenia chorobowego oznacza, że ubezpieczony może ale nie musi decydować się na opłacanie składki na to ubezpieczenie. Warto pamiętać, że rezygnacja z opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe pozbawia ubezpieczonego prawa do skorzystania ze świadczeń wypłacanych z tego ubezpieczenia, m. in. zasiłku chorobowego z tytułu powstałej niezdolności do pracy lub zasiłku macierzyńskiego w przypadku urodzenia dziecka.

Należy pamiętać o tym, że pracodawca podpisując umowę zlecenia z własnym pracownikiem, który jest studentem do 26 roku życia jest zobowiązany opłacać z tytułu tej umowy wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Kilka umów zleceń

Osoba pracująca na podstawie umowy zlecenia może podjąć dodatkowe zatrudnienie na podstawie kolejnej umowy zlecenia (dopuszczalne jest zawarcie kilku umów zleceń).

W takim przypadku, podlega ona obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Z pozostałych umów zleceń, osoba ta podlega dobrowolnie wyłączenie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest od każdej umowy zlecenia.

Przyjmujący zlecenie może zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń i wskazać „drugą” umowę zlecenia do ubezpieczeń obowiązkowych.

Wynagrodzenie prokurenta a składki ZUS

Może zdarzyć się tak, że zleceniobiorca podpisze drugą umowę zlecenia z tym samym zatrudniającym. Zawarcie drugiej umowy uprawnia tą osobę do dokonania wyboru, która umowa będzie tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń. Oczywiście za każdą z tych umów musi być opłacona składka na ubezpieczenie zdrowotne. Zawarcie drugiej umowy zlecenia z tym samym zleceniodawcą jest możliwe pod warunkiem wykonywania przez niego zupełnie innych czynności niż tych wykonywanych na podstawie pierwotnie zawartej umowy zlecenia.

Umowa o pracę i umowa zlecenia z innym zatrudniającym

Zleceniodawca zatrudniający osobę na podstawie umowy zlecenia, która jednocześnie pozostaje w stosunku prawnym zawartym na podstawie umowy o pracę z innym pracodawcą musi ustalić czy z tytułu zawartej umowy o pracę osiąga przychód równy co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.

Jest to o tyle istotne, że w sytuacji gdy zleceniobiorca osiąga minimalne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, z tytułu umowy zlecenia podlega jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu, a ubezpieczenia: emerytalne i rentowe są dla niego dobrowolne.

Jeśli zatrudniony oświadczy, że z tytułu trwającej umowy o pracę nie osiąga minimalnego wynagrodzenia za pracę, zleceniodawca musi opłacić za zleceniobiorcę składkę na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe i ubezpieczenia zdrowotne. Dobrowolna dla zleceniobiorcy będzie jedynie składka na ubezpieczenia chorobowe.

Składka wypadkowa od 1 kwietnia 2015 r.

Umowa o dzieło

Od umowy o dzieło nie opłaca się żadnych składek na ubezpieczenia społeczne ani składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Wyjątkiem jest sytuacja zawarcia przez pracodawcę umowy o dzieło z własnym pracownikiem. W takiej sytuacji przyjmujący zamówienie traktowany jest jako pracownik i od tej umowy będzie konieczne opłacenie wszystkich składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Umowa o dzieło i umowa zlecenia

Zleceniobiorca, który dodatkowo zatrudni się na podstawie umowy o dzieło, nadal obowiązkowo podlega ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia. Natomiast z tytułu zawartej umowy o dzieło nie będą opłacane żadne składki niezależnie od tego czy umowa o dzieło zawarta została z tym samym czy „obcym” zleceniodawcą. Umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń, chyba że zostaje zawarta z własnym pracodawcą, z  którym łączy tą osobę stosunek pracy zawarty na podstawie umowy o pracę.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.