Kiedy przedsiębiorca nie musi opłacać składek ZUS

Zbieg tytułów do ubezpieczenia to sytuacja, w której osiągasz dochody z kilku źródeł, a przepisy rozstrzygają, które z nich jest podstawowe z punktu widzenia naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Działalność i etat

W przypadku zbiegu stosunku pracy oraz prowadzenia pozarolniczej działalności jako tytułów do ubezpieczenia, nadrzędny jest stosunek pracy (z tego tytułu będą naliczane i odprowadzane składki).

Jeżeli pracujesz na etacie i zarabiasz co najmniej najniższą krajową pensję (w 2016 r. to 1850 zł brutto), to prowadząc działalność gospodarczą nie musisz opłacać składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu bycia przedsiębiorcą. Składki są pobierane wyłącznie z wynagrodzenia o pracę.

Polecamy produkt: E-składka. Jedno konto ZUS od 2018 r.

Działalność i umowa zlecenie

Jeżeli świadczysz usługi na podstawie umów cywilnoprawnych i z tego tytułu pobrano składki w co najmniej takiej wysokości jak w przypadku przedsiębiorcy opłacającego minimalne składki na ubezpieczenia społeczne (czyli wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) nie ma obowiązku opłacania składek z tytułu działalności.

Jeżeli z tytułu umów cywilnoprawnych pobrano w danym miesiącu składki niższe niż najniższe składki dla przedsiębiorców, należy opłacić składki od działalności gospodarczej, a dodatkowo można (dobrowolnie) zapłacić składki również od umów cywilnoprawnych.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność, dla której obowiązujący jest tzw. "mały ZUS" (podstawa wymiaru składek w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia) i jednocześnie świadczący usługi np. na podstawie umowy zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów (tj. działalności i zlecenia) chyba, że łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia z tych tytułów osiągnie lub przekroczy kwotę minimalnego wynagrodzenia (1850 zł brutto w 2016 r.)

Musisz pamiętać, że składki od umów cywilnoprawnych są pobierane na zasadzie kasowej – są pobierane za ten miesiąc, w którym wypłacono wynagrodzenie. Jeżeli w danym miesiącu nie wypłacono Ci wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej (np. zleceniodawca przesunął płatność na kolejny miesiąc), to musisz naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności.

Działalność i umowa o dzieło

Umowa o dzieło nie jest co do zasady tytułem do ubezpieczenia. Nie wystąpi zatem zbieg tytułów do ubezpieczenia w odniesieniu do wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło oraz w odniesieniu do prowadzenia pozarolniczej działalności.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której umowa o dzieło zawierana jest pomiędzy ubezpieczonym a jego pracodawcą. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych traktuje wynagrodzenie wypłacone na podstawie takiej umowy na równi z przychodem ze stosunku pracy.

Kogo muszę zgłosić do ubezpieczeń

Prowadząc działalność gospodarczą opłacasz składki za siebie, ale również za zatrudnionych pracowników oraz współpracowników, ponadto w niektórych przypadkach również członek rodziny, który pomaga Ci w prowadzeniu działalności musi zostać zgłoszony do ZUS jako ubezpieczony.

Sprawdź, jak przepisy definiują członka rodziny współpracującego z przedsiębiorcą, oraz kiedy musisz zgłosić taką osobę do ubezpieczeń i opłacić za nią składki. Zapoznaj się z artykułem Obowiązki przedsiębiorcy, któremu pomaga członek rodziny.

Ubezpieczenie zdrowotne

Podstawą obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne, jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących podstawę wymiaru składki stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski". Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Składka wynosi 9% procent podstawy wymiaru składki. Część składki w wysokości 7,75% podstawy wymiaru jest odliczana od podatku dochodowego od osób fizycznych, co uwzględniane jest zarówno w zaliczkach na podatek jak i w rozliczeniu rocznym.

Składek na ubezpieczenie zdrowotne – podobnie jak składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe – nie dotyczy roczny limit podstawy wymiaru składek, tj. limit trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia prognozowanego na dany rok kalendarzowy. Składki na ubezpieczenia chorobowe, wypadkowe i zdrowotne należy opłacać także od nadwyżki ponad wspomniany limit.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest w rocznej deklaracji podatkowej PIT odliczana od podatku.

W przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne nie dochodzi do zbiegu ubezpieczeń. Jeżeli równocześnie pracujesz na podstawie umowy o pracę i prowadzisz działalność gospodarczą, składka jest pobierana z obu tytułów – zostanie zapłacona podwójnie. Jeżeli prowadzisz indywidualną działalność, jesteś wspólnikiem w dwóch spółkach cywilnych i pracujesz na etacie – zapłacisz składkę czterokrotnie (w uproszczeniu). Składka zdrowotna jest niepodzielna i odprowadzana zawsze w pełnej wysokości (czyli nawet za niepełny miesiąc).

Zobacz: Kalkulatory

Źródło: biznes.gov.pl