Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rozwiązanie umowy o pracę z kobietą w ciąży

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Paweł Ziółkowski
Prawnik, publicysta, trener, wykładowca na studiach podyplomowych organizowanych przez Akademię Leona Koźmińskiego w Warszawie, Górnośląską Wyższą Szkołę Handlową w Katowicach oraz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu. Współpracownik Kancelarii Maksyma z siedzibą w Warszawie. Właściciel biura doradztwa gospodarczego. Autor ponad 8000 publikacji zamieszczonych w prasie fachowej i portalach elektronicznych.
Rozwiązanie umowy o pracę z kobietą w ciąży
Rozwiązanie umowy o pracę z kobietą w ciąży
Fotolia
Co do zasady pracownicom w ciąży przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem oraz rozwiązaniem umowy o pracę w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego. Jednakże przepisy Kodeksu pracy nie chronią jej w sposób absolutny, bowiem pracodawca będzie mógł zwolnić kobietę w ciąży w określonych sytuacjach.

Pracodawca będzie mógł ją zwolnić m.in. w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych lub popełnienia przestępstwa. Konieczne jest jednak uzyskanie zgody organizacji związkowej

Często podkreśla się, że kobiet w ciąży nie wolno zwolnić. Niewątpliwie ciężarne pracownice są chronione przez prawo pracy. Ochrona ta nie jest jednak zupełna ani tym bardziej przymusowa. W efekcie istnieje wiele sytuacji, w których mimo ciąży można utracić status pracownika. Przejrzyjmy katalog takich sytuacji, ale wcześniej przypomnijmy podstawowe zasady.

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę:

1) w okresie ciąży, a także

2) w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy

– chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Powyższego nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym nieprzekraczającym jednego miesiąca.

Redakcja poleca: Zatrudnianie i zwalnianie pracowników – praktyczny poradnik (książka)

Dodatkowo umowa o pracę:

1) zawarta na czas określony lub

2) na czas wykonania określonej pracy (22 lutego przyszłego roku umowy te przestają istnieć w polskim prawie) albo

3) na okres próbny przekraczający jeden miesiąc

– która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Zasady tej nie stosuje się do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Ustawodawca dopuszcza jednak rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

1. Rozwiązanie umowy przez pracownicę

Praca nie ma charakteru przymusowego, a kobieta w ciąży nie traci zdolności do czynności prawnej. Oznacza to, że spodziewająca się dziecka kobieta ma prawo rozwiązać stosunek pracy, przy czym może to zrobić zarówno za wypowiedzeniem (w każdym przypadku), jak i bez wypowiedzenia (jeżeli uprawniają ją do tego obowiązujące przepisy).

Jednak prawdopodobieństwo takiego działania jest niemal zerowe, gdyż w ten sposób można stracić prawo do zasiłku. Jeżeli bowiem kobieta w ciąży chciałaby uniknąć przychodzenia do pracy, zazwyczaj wystarcza, że pójdzie do lekarza. Uzyskanie zwolnienia lekarskiego w takim stanie jest przeważnie formalnością. Istotne jest także to, że zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek są w czasie ciąży wypłacane w wysokości 100 proc. W efekcie, aby sama rozwiązać umowę, kobieta musiałaby mieć naprawdę ważny powód.

Zdarza się jednak, że kobieta składa wypowiedzenie umowy o pracę, po czym okazuje się, że jest w ciąży. Zazwyczaj w takiej sytuacji występuje ona do pracodawcy o wycofanie jej wypowiedzenia o pracę. Jeżeli ten się na to nie zgodzi, sprawa znajduje finał w sądzie. Tam pracownica powoła się na błąd co do faktu (jedna z wad oświadczenia woli), a sąd zapewne przywróci ją do pracy.

Zostań naszym ekspertem!

2. Rozwiązanie za porozumieniem stron

W pełni dopuszczalne jest także rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Inicjatywa w tym zakresie raczej jednak nie będzie należała do pracownicy (patrz wyżej).

Z kolei jeżeli inicjatorem będzie pracodawca, pracownica zapewne się nie zgodzi. Pracodawca musiałby mieć jakieś dodatkowe argumenty, np. porozumienie stron będzie alternatywą dla dyscyplinarki.

3. Dyscyplinarka

Ustawodawca dopuszcza rozwiązanie umowy o pracę w czasie ciąży pracownicy z jej winy, jeżeli zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Pracodawca może rozwiązać umowę w razie:

1) ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;

2) popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;

3) zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Dodatkowo w wyżej wymienionych sytuacjach trzeba uzyskać zgodę reprezentującej pracownicę organizacji związkowej.

Praktyka pokazuje jednak, że pracodawcy boją się stosować dyscyplinarkę wobec kobiet w ciąży. Takie sprawy niemal automatycznie trafiają do sądu, a ten orzeka według swobodnego uznania. W efekcie zanim pracodawcy zdecydują się na ten krok, starają się wcześniej inaczej rozwiązać problem, np. poprzez porozumienie stron.

4. Upadłość lub likwidacja zakładu pracy

Ustawodawca dopuszcza wypowiedzenie umowy w czasie ciąży w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest zobowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Pracodawca może także wypowiedzieć w czasie ciąży umowę na okres próbny, pod warunkiem że została ona zawarta na okres do jednego miesiąca.

Zdarza się też, że pracodawca wypowiada umowę, nie wiedząc, że pracownica jest w ciąży. W takim przypadku – jeżeli udokumentuje ona swój stan – pracodawca powinien wycofać wypowiedzenie.

5. Wygaśnięcie umowy

Umowa o pracę może się rozwiązać z powodu upływu czasu jej obowiązywania. W przypadku ciąży istnieją jednak pewne ograniczenia:

1) umowy terminowe ulegają rozwiązaniu w czasie ciąży, jeżeli termin rozwiązania przypada w ciągu pierwszych trzech miesięcy ciąży; umowy, których termin rozwiązania przypada po pierwszym trymestrze, ulegają przedłużeniu do dnia porodu z zastrzeżeniem następnych punktów,

2) umowy na zastępstwo nigdy nie ulegają przedłużeniu do dnia porodu,

3) umowa na okres próbny do jednego miesiąca nie ulega przedłużeniu do porodu; przy umowach na okres dłuższy niż jeden miesiąc stosujemy zasady z pkt 1.

Umowa o pracę w czasie ciąży może także wygasnąć:

1) z dniem śmierci pracownicy,

2) z dniem śmierci pracodawcy, jeżeli nie doszło do przejęcia stosunku pracy,

3) z upływem 3 miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania, chyba że pracodawca rozwiązał wcześniej bez wypowiedzenia umowę o pracę z winy pracownika. ©?

Dołącz do nas na Facebooku!

Podstawa prawna

Art. 52, art. 631, art. 632, art. 66 i art. 177 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 2023.

Teraz komplet kupisz z rabatem 100 zł i e-bookiem w PREZENCIE!
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Będzie można więcej zarobić. Ważna zmiana przepisów od 1 grudnia
    Od grudnia, przez najbliższe 3 miesiące, będą obowiązywały nowe limity dorabiania dla emerytów i rencistów. Pracujący będą mogli dorobić 227 zł więcej. Limity te dotyczą tyko wcześniejszych emerytów. Emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, czyli kobiety 60, a mężczyźni 65 lat, nie muszą ograniczać się przy dorabianiu żadnymi limitami.
    Minister Szwed: praca zdalna to odpowiedź na oczekiwania pracowników i pracodawców
    Prawne unormowanie pracy zdalnej to bardzo korzystne i oczekiwane rozwiązanie. Przygotowany przez MRiPS projekt powstawał po konsultacjach ze stroną społeczną – mówił w środę w Sejmie wiceminister rodziny i polityki społecznej Stanisław Szwed.
    Porażka może być fundamentem przyszłego sukcesu
    Porażka jest nieuniknioną częścią każdej sfery życia i prędzej czy później przytrafi się każdemu. Trudno ją przewidzieć, ale można kontrolować sposób, w jaki na nią reagujemy, aby – zamiast paraliżować, demotywować i zmniejszać prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu w przyszłości – przekuć niepowodzenie w coś pożytecznego i konstruktywnego. Takie podejście jest ważne zwłaszcza w biznesie, gdzie nauka na własnych błędach może pomóc w rozwinięciu firmy albo ulepszeniu produktu czy usługi. – W takich obszarach jak lotnictwo czy medycyna lekcja wyciągnięta z porażki jest z kolei czymś, co może uratować zdrowie lub życie innych ludzi – wskazuje Jarosław Łojewski, założyciel Fundacji Dobra Porażka.
    Ważne zmiany w specustawie o pomocy obywatelom Ukrainy
    Obywatele Ukrainy, którzy przyjechali do Polski, uciekając przed wojną, od 24 listopada br. mogą składać wnioski o pobyt czasowy na mocy specustawy przyjętej w marcu br. Rząd planuje jednak wycofać ten wymóg i pracuje nad nowelizacją, która wprowadzi również zmiany w dokumencie DIIA. Będzie on sam w sobie dokumentem pobytowym, który pozwoli na szybsze i łatwiejsze skontrolowanie legalności pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Polski. W praktyce może to jednak rodzić pewne problemy.
    Dyrektywa work-life balance – co nowe przepisy oznaczają dla pracowników i jak wpłyną na sytuację firm?
    Chociaż projekt zmian w Kodeksie pracy wynikających z wdrożenia dwóch dyrektyw: Dyrektywy 2019/1152 w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy oraz Dyrektywy 2019/1158 w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (tzw. work-life balance), nadal nie został przyjęty, to jego zapisy budzą duże zainteresowanie na rynku pracy. Wg ekspertów szeroka implementacja dyrektywy to z jednej strony nowe, oczekiwane przez pracowników uprawnienia, z drugiej natomiast szereg wyzwań dla firm ich zatrudniających, na które warto się odpowiednio wcześnie przygotować.
    Pieniądze szczęścia (nie) dają
    Rosnąca inflacja, niepewność zatrudnienia i coraz większe wymagania zawodowe – taka rzeczywistość maluje się przed polskimi pracownikami. Jak wynika z badania ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View” – blisko siedmiu na dziesięciu ankietowanych Polaków (68,37 proc.) deklaruje, że to wysokość wynagrodzenia decyduje o wyborze pracodawcy, a co czwarty (25 proc.) rozważa zmianę miejsca pracy.
    Projekt noweli dotyczący m.in. postępowań awansowych w Sejmie
    Projekt noweli usuwa wiele mankamentów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - mówili w czasie dyskusji w Sejmie posłowie PiS o projekcie dotyczącym m.in. postępowań awansowych. Opozycja krytykowała m.in. podwyższenie limitu wieku rektora i dodanie poprawek związanych z nowymi dyscyplinami nauki.
    Czym jest wypowiedzenie zmieniające?
    Pracodawca, który chce dalej zatrudniać pracownika, ale na innych warunkach niż określone w umowie o pracę, może skorzystać z przewidzianej w art. 42 Kodeksu pracy formy wypowiedzenia warunków pracy i płacy, zwanej wypowiedzeniem zmieniającym.
    Młodzi inżynierowie na rynku pracy. To oni zbudują naszą przyszłość
    Kadra inżynierska to grupa zawodowa, która na polskim rynku pracy czuje się bezpiecznie. Młodzi inżynierowie i inżynierki mają świadomość, że to po stronie pracodawców jest zabieganie o ich zatrudnienie, zaś oczekiwania finansowe zbliżają się coraz bardziej do standardów Europy Zachodniej. Wymieniamy top 3 najważniejsze oczekiwania młodej kadry inżynierskiej.
    Praca zdalna - kiedy ustawa?
    Projekt został wypracowany w drodze kompromisu; zmiany są społecznie oczekiwane - wskazywali w środę posłowie PiS w kolejnej debacie nad projektem w sprawie pracy zdalnej. Opozycja, z wyjątkiem Konfederacji, zadeklarowała poparcie dla projektu. KO zgłosiła poprawki.
    Komisja przeciw wnioskowi o odrzucenie projektu w sprawie pracy zdalnej
    Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach opowiedziała się w środę przeciwko wnioskowi Konfederacji o odrzucenie projektu w sprawie pracy zdalnej. Poparcia komisji nie uzyskały też poprawki złożone przez Koalicję Obywatelską zakładające m.in. wydłużenie vacatio legis do 3 miesięcy.
    Świadczenie pielęgnacyjne nie dla każdego – RPO interweniuje
    Czy opiekunowie osób z niepełnosprawnościami będą mieli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, nawet jeżeli pobierają emeryturę czy rentę? Co z opiekunami, którzy są uprawnieni do świadczeń emerytalno-rentowych ale dysponują innym niż EWK symbolem świadczenia?
    Jakie zmiany w ubezpieczeniach społecznych na 2023?
    Jakie zmiany w 2023 r. w ubezpieczeniach społecznych? Jakie waloryzacje i dla kogo? Prezydent RP w dniu 21 listopada 2022 r. podpisał dwie ważne nowelizacje ustaw ubezpieczeniowych.
    Wyniki kontroli zawodowych kierowców. Wykryto liczne nieprawidłowości!
    Kontrola zawodowa kierowców. 70 proc. kontroli wykazało, że zawodowi kierowcy nie mają zapewnionych przerw w pracy wynikających z unijnych przepisów. Wykryto też inne, liczne nieprawidłowości - wynika z informacji Głównego Inspektora Pracy przedstawionej sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.
    Sejm: Komisja przeciw wnioskowi o odrzucenie projektu w sprawie pracy zdalnej
    Praca zdalna w Sejmie. Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach opowiedziała się w środę przeciwko wnioskowi Konfederacji o odrzucenie projektu w sprawie pracy zdalnej. Poparcia komisji nie uzyskały też poprawki złożone przez Koalicję Obywatelską zakładające m.in. wydłużenie vacatio legis do 3 miesięcy.
    Pozorna umowa o pracę zawarta przez proboszcza z matką jego dzieci
    Czy umowa o pracę zawarta przez proboszcza parafii ze swoją partnerką, z którą ma dwoje dzieci może zostać zakwestionowana i uznana za zawartą dla pozoru?
    Polityka firmy dotycząca zachowań w social mediach
    Kiedy pracuję z klientami nad wdrożeniami social sellingu w ich firmach czy nad projektami z zakresu employee advocacy, pojawia się zawsze temat ewentualnych kryzysów oraz nadużywania zaufania firmy, która udostępnia poufne dane swoim pracownikom, oraz kwestia zdefiniowania zasad i ogłoszenia ich. Z pomocą przychodzi polityka zachowań w mediach społecznościowych.
    Czy pracownica opiekująca się małym dzieckiem może pracować w nocy
    Nasza pracownica opiekuje się małym dzieckiem. Zaproponowała, że chce pracować w nocy, żeby więcej zarobić. Czy możemy ją zatrudnić do pracy w nocy?
    Czy zmiana kodu zawodu powoduje obowiązek wyrejestrowania z ubezpieczeń w ZUS
    Powierzyliśmy pracownikowi nowe stanowisko pracy i w związku z tym zmienił się kod zawodu, z którym został poprzednio zgłoszony do ubezpieczeń w ZUS. W jaki sposób powinniśmy poinformować ZUS o tej zmianie? Czy trzeba złożyć dokument wyrejestrowania i ponownie zgłosić pracownika do ubezpieczeń?
    Czy menedżerom można skrócić okres tygodniowego odpoczynku
    Przy ustalaniu grafików czasu pracy okazało się, że w przypadku kilku osób z kadry menedżerskiej konieczne jest ustalenie odpoczynku tygodniowego krótszego niż 35 godzin. Czy takie rozwiązania są dopuszczalne?
    Czy koszt podróży autokarem na wyjazd integracyjny finansowany ze środków zfśs jest przychodem pracownika
    Ze środków zfśs zakupiliśmy usługę transportu autokarem pracowników i ich rodzin na wycieczkę w ramach wyjazdu integracyjnego. Czy jest to świadczenie, które musi być przyznane pracownikowi w oparciu o jego kryterium dochodowe? Czy transport nie będzie stanowił ich przychodu? - pyta Czytelniczka z Łodzi.
    Zdrowie psychiczne Polaków a ich życie zawodowe [badanie]
    Zdrowie psychiczne a praca. Okazuje się, że aż 37% Polaków zmagało się z problemami psychicznymi. Za mało zarabiają, są przeciążeni, a praca nie daje im poczucia bezpieczeństwa
    Work-life balance - nowe przepisy dla pracowników i firm
    Dyrektywa work-life balance - co nowe przepisy oznaczają dla pracowników i jak wpłyną na sytuację firm?
    Nowelizacja Kodeksu pracy - drugie czytanie w Sejmie
    Nowelizacja Kodeksu pracy - drugiego czytania rządowego projektu w Sejmie. Zmiany zmierzają m.in. do wprowadzenia przepisów o pracy zdalnej.
    Umowa o pracę 2023 – nowa treść i zasady wypełniania. Wzory wraz z omówieniem [webinarium]
    Umowa o pracę 2023. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Umowa o pracę 2023 – nowa treść i zasady wypełniania. Wzory wraz z omówieniem” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 16 grudnia 2022 roku. Polecamy!