Kategorie

Czy podczas urlopu macierzyńskiego można pracować?

3 Z Kancelaria Radcy Prawnego Izabela Odziemiec
ekspert z zakresu prawa pracy i prawa cywilnego
Czy podczas urlopu macierzyńskiego można pracować? / Fot. Fotolia
Czy podczas urlopu macierzyńskiego można pracować? / Fot. Fotolia
Urlop macierzyńskim w podstawowym wymiarze wynosi 20 tygodni, a w dodatkowym 6 tygodni. Czy podczas podstawowego urlopu macierzyńskiego można pracować? Kobieta musi wykorzystać pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Jeśli kolejne tygodnie ojciec zaopiekuje się dzieckiem, wówczas matka może wrócić do pracy. A co w przypadku chęci łączenia urlopu z pracą?

Urlop macierzyński

Urodzenie dziecka dla kobiety oznacza nie tylko zmiany związane z jej organizmem i powrotem do zdrowia po porodzie, ale jest to również znaczne obciążenie psychiczne. Dodatkowo kobiecie w połogu może towarzyszyć huśtawka nastrojów – od euforii do przygnębienia, a czasem nawet depresja. Po powrocie do domu ze szpitala na kobietę czeka wiele nowych obowiązków, w tym opieka nad noworodkiem.

W tym trudnym dla kobiety okresie ustawodawca przewidział dla niej szczególną formę urlopu. Jak sama nazwa wskazuje urlop ten został przyznany matkom z uwagi na rozpoczynający się okres macierzyństwa.

Kobieta nabywa prawo do urlopu macierzyńskiego, gdy urodzi dziecko i pozostaje w stosunku pracy. To czy pracownica otrzyma urlop macierzyński nie zależy od podstawy nawiązania stosunku pracy, długości zatrudnienia czy wymiaru czasu pracy. To ile urlop macierzyński będzie trwał zależy od tego, ile dzieci kobieta urodzi w trakcie jednego urlopu. Warto też zaznaczyć, iż terminem urlop macierzyński określa się urlop macierzyński w podstawowym wymiarze. Po urlopie macierzyńskim mama ma prawo do wystąpienia o dodatkowy urlop macierzyński, a po nim o urlop rodzicielski. Łącznie są to z reguły 52 tygodnie (20 tygodni podstawowego, 6 tygodni dodatkowego i 26 tygodni urlopu rodzicielskiego.)

Rekomendowany produkt: Urlopy wypoczynkowe – udzielanie, ustalanie wymiaru i naliczanie wynagrodzenia

Wymiar urlopu macierzyńskiego

Tak jak wspomniałam, wymiar urlopu macierzyńskiego zależy od tego, ile kobieta urodzi dzieci przy jednym porodzie. Zazwyczaj to 20 tygodni, gdyż najczęściej kobieta rodzi jedno dziecko. Urlop wydłuża się do 31 tygodni w przypadku urodzenia bliźniaków, do 33 tygodni, gdy kobieta rodzi trojaczki, do 35 tygodni, gdy urodzi czworo dzieci, do 37 tygodni, gdy kobieta urodzi pięcioro lub więcej dzieci. Nie ma możliwości wypłaty ekwiwalentu za urlop macierzyński. Jest to świadczenie przyznawane w naturze. Co ciekawe - uprawnienie do urlopu macierzyńskiego jest przyznane z mocy prawa i odgórnie narzucone, nie trzeba o nie wnioskować. Nie można się go zrzec w początkowej fazie.

Zadaj pytanie na FORUM

Powrót do pracy po 14 tygodniach urlopu

Jeśli mama planuje powrót do pracy, najwcześniej jest to możliwe po wykorzystaniu 14 tygodni urlopu od porodu. W tym wypadku pozostałą część urlopu macierzyńskiego udziela się pracownikowi ojcu wychowującemu dziecko. Kodeks pracy przewiduje, iż kobieta powinna złożyć wniosek o rezygnację z części urlopu macierzyńskiego na 7 dni przed planowanym powrotem. Dodatkowo do wniosku powinna załączyć oświadczenie ojca - pracownika potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego. Nie ma możliwości powrotu do pracy przed upływem tego czasu ani też powrotu w przypadku, gdy ojciec nie wykorzysta pozostałej części urlopu macierzyńskiego.

Zakaz wykonywania pracy podczas podstawowego urlopu macierzyńskiego

Urlop macierzyński został wprowadzony po to, by mama powróciła do zdrowia i pełni sił po porodzie oraz mogła zaopiekować się dzieckiem. W sprzeczności z tym postulatem byłoby podjęcie zatrudnienia przez mamę w początkowym okresie urlopu macierzyńskiego. Przepisy kodeksu pracy wprost nie zabraniają wykonywania pracy w trakcie urlopu macierzyńskiego. Jednakże zwolennicy poglądu o tym, że wykonywanie w tym czasie pracy jest niedopuszczalne, podnoszą, że gdyby taka możliwość byłaby, zostałaby wprost uregulowana w kodeksie pracy. Jako uzasadnienie tego stanowiska wskazywano, że w  przypadku dodatkowego urlopu macierzyńskiego istnieje możliwość wykonywania pracy u pracodawcy udzielającego urlopu w  wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Nie ma analogicznego zapisu, co do wykonywania pracy w trakcie urlopu macierzyńskiego podstawowego, stąd część osób przyjmuje, że przepisy zakazują jej wykonywania.

Choroba w trakcie urlopu macierzyńskiego

Zakaz wykonywania pracy dotyczy zatrudnienia u pracodawcy na podstawie umowy o pracę, ale nie rozstrzyga wątpliwości co do możliwości zatrudnienia w oparciu o umowę cywilnoprawną dla innego lub tego samego pracodawcy. Z uwagi na inny charakter i regulacje co do umowy zlecenia lub umowy o dzieło zawarcie ich nie oznacza automatycznego naruszenia prawa pracy. Ważne jest to, by warunki wykonywania tych umów nie pokrywały się z dotychczasowymi obowiązkami pracownika. Z reguły nie powinna budzić zastrzeżeń praca dorywcza, w niewielkim wymiarze czasu, gdyż czynność ta nie stoi w sprzeczności z celem urlopu macierzyńskiego.

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim i wychowawczym a zmiana stanowiska pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?