Uchylenie się od skutków prawnych rozwiązania umowy o pracę przez pracownicę w ciąży

Stosunek pracy kobiety w ciąży podlega ochronie. Pracodawca, co do zasady, nie może z nią rozwiązać umowy o pracę, a w szczególnych sytuacjach ma obowiązek przedłużyć umowę do dnia porodu. W niektórych przypadkach także pracownica, która jest w ciąży może wycofać się ze złożonego oświadczenia woli zmierzającego do rozwiązania umowy o pracę.

Zgodnie z art. 177 § 1 KP pracodawcy nie wolno wypowiedzieć, ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy. Wyjątek stanowi sytuacja, w której zajdą okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy z pracownicą z jej winy bez zachowania okresu wypowiedzenia a reprezentująca pracownicę organizacja związkowa wyrazi na to zgodę. Przepisy przewidują również dopuszczalność wypowiedzenia umowy ciężarnej pracownicy, jeżeli zatrudniona jest na okres próbny trwający nie dłużej niż miesiąc.

Zatem co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy pracownicy w ciąży, a jeżeli już takie wypowiedzenie wręczył, powinien je wycofać. Analogicznie powinien również postąpić w przypadku, gdy kobieta zajdzie w ciążę w okresie wypowiedzenia.

Zobacz polecany produkt: KODEKS PRACY 2015 z komentarzem (PDF)

Nierzadko jednak zdarzają się sytuacje, w których to pracownica składa wypowiedzenie umowy lub proponuje pracodawcy jej rozwiązanie za porozumieniem stron. Czy pracownica podlega jakiejkolwiek ochronie, jeżeli okaże się że była wówczas w ciąży?

W takich przypadkach zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 84 KC w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli, przy czym można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).

Pracownica, która złoży oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron lub wypowie umowę o pracę nie wiedząc, że jest w ciąży może uchylić się od skutków prawnych swojego oświadczenia.

Porozmawiaj o tym na FORUM

Nie zawsze jednak kobieta składając oświadczenie woli zmierzające do rozwiązania umowy o pracę, będzie w ciąży w dniu składania takiego oświadczenia. Pracownica może bowiem zajść w ciąże, już po podpisaniu porozumienia zmierzającego do rozwiązania umowy lub w trakcie okresu wypowiedzenia. Nasuwa się oczywiste pytanie, czy i w tym przypadku będzie mogła uchylić się od skutków prawnych swojego oświadczenia i kontynuować zatrudnienie, powołując się na błąd?

Pracownica w dniu 12 sierpnia podpisała z pracodawcą porozumienie rozwiązujące umowę o pracę. Strony ustaliły, że umowa ulegnie rozwiązaniu w dniu 12 października. We wrześniu pracownica zaszła w ciążę. Powołując się na błąd oświadczenia woli, chciała uchylić się od skutków swojego oświadczenia woli i wycofać ze złożonego oświadczenia o rozwiązaniu umowy. Pracodawca jednak nie wyraził na to zgody. Czy jego działanie było zgodne z prawem?

Odpowiedź brzmi - tak. Do wycofania się z porozumienia o rozwiązaniu potrzebna była zgoda pracodawcy.

W omawianym przypadku wycofanie się pracownicy z oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron, mogło nastąpić tylko za zgodą pracodawcy, bowiem podpisując porozumienie, kobieta nie była w ciąży, a tym samym nie działała pod wpływem błędu. Znajduje to potwierdzenie w wyroku SN z 05.10.2007 r. (sygn. akt II PK 24/07; publ. LEX 375649). Podobne stanowisko zajął SN w wyroku z 16.06.2009 r. (I PK 17/09; LEX 519275), w którym stwierdził: „Nieskuteczność powoływania się na błąd, jako wadę oświadczenia woli, w sytuacji, w której pracownica zaszła w ciążę już po złożeniu oświadczenia woli zmierzającego do rozwiązania stosunku pracy (o wypowiedzeniu umowy lub o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron) wynika stąd, że istotą błędu, jako wady oświadczenia woli, jest mylne wyobrażenie osoby składającej takie oświadczenie o istniejącym stanie rzeczy. Błąd, w rozumieniu art. 84 k.c. nie odnosi się do mylnego wyobrażenia o zdarzeniach, które mogą dopiero powstać i wywołać przekonanie osoby składającej oświadczenie, że jego wcześniejsze złożenie było decyzją niekorzystną”.

Czy można zwolnić pracownicę w ciąży zatrudnioną w celu przygotowania zawodowego?

Podstawa prawna:

Art. 84 Kodeksu cywilnego