Obniżony etat po urlopie rodzicielskim - kiedy można z niego skorzystać?

• Obniżony etat po urlopie rodzicielskim
• Kiedy i jak można obniżyć etat po urlopie rodzicielskim?
• Obniżenie etatu a wynagrodzenie
• Ochrona przed zwolnieniem w czasie obniżonego wymiaru etatu

Obniżony etat po urlopie rodzicielskim

Po wykorzystaniu płatnych urlopów związanych z narodzinami dziecka – macierzyńskiego (20 tygodni), rodzicielskiego (32 tygodnie + 9 tygodni dla drugiego rodzica) oraz ojcowskiego (2 tygodnie) – rodzice mogą skorzystać z urlopu wychowawczego. Może on trwać maksymalnie 36 miesięcy, przy czym jeden miesiąc jest zarezerwowany wyłącznie dla drugiego rodzica. Z uprawnienia tego można korzystać najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Minusem tego urlopu jest brak zasiłku macierzyńskiego w jego trakcie. Rodzice mogą jedynie ubiegać się o dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł miesięcznie – świadczenie to przysługuje jednak wyłącznie osobom spełniającym kryteria do otrzymywania zasiłku rodzinnego. Niska kwota wsparcia oraz ograniczenia w jego dostępności sprawiają, że wielu rodziców rezygnuje z tej formy opieki nad dzieckiem.

Nie każdy o tym wie, że zamiast urlopu wychowawczego można pracować, ale mniej. Alternatywą dla omawianego urlopu jest obniżenie wymiaru czasu pracy na podstawie art. 186⁷ Kodeksu pracy. Rozwiązanie to pozwala rodzicom spędzać więcej czasu z dzieckiem, bez konieczności rezygnowania z zatrudnienia. Dzięki temu możliwe jest otrzymywanie wynagrodzenia za pracę (obniżonego odpowiednio do wymiaru etatu). Co istotne, skorzystanie z części urlopu wychowawczego nie wyklucza późniejszego obniżenia etatu ani nie pomniejsza przysługującego wymiaru tego urlopu.

Kiedy i jak można obniżyć etat po urlopie rodzicielskim?

Z prawa do obniżenia etatu mogą skorzystać osoby zatrudnione co najmniej 6 miesięcy (do tego okresu wliczają się także wcześniejsze zatrudnienia). W tym celu należy złożyć wniosek najpóźniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem pracy w obniżonym wymiarze. Jeśli wniosek zostanie złożony później, pracodawca ma obowiązek obniżyć wymiar czasu pracy najpóźniej w ciągu 21 dni od dnia jego złożenia. Może to zrobić wcześniej – zgodnie z wnioskiem pracownika – ale nie jest do tego zobowiązany.

Przepisy nie ograniczają liczby składanych wniosków, w przeciwieństwie do urlopu wychowawczego, który można podzielić maksymalnie na 5 części. Warunkiem jest jednak, aby korzystanie z obniżonego etatu mieściło się w okresie uprawniającym do urlopu wychowawczego, czyli do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Obniżenie etatu a wynagrodzenie

Wniosek o obniżenie czasu pracy może przewidywać zmniejszenie etatu maksymalnie do 1/2. Możliwe są także inne proporcje, np. 3/4 czy 3/5 etatu. Należy jednak pamiętać, że zmniejszenie wymiaru czasu pracy wiąże się z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia. Wynika to z ogólnej zasady, zgodnie z którą wynagrodzenie przysługuje za wykonaną pracę.

Ochrona przed zwolnieniem w czasie obniżonego wymiaru etatu

Skorzystanie z obniżonego wymiaru czasu pracy wiąże się z ochroną przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Ochrona ta rozpoczyna się 21 dni przed planowanym rozpoczęciem pracy w obniżonym wymiarze i trwa maksymalnie 12 miesięcy lub do momentu powrotu do pełnego etatu. W tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę, chyba że nastąpi upadłość lub likwidacja firmy albo pojawią się przesłanki do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (tzw. dyscyplinarnie).