Pełny etat można obniżyć do 4, a nawet 3,5 godz. pracy dziennie. Jakie warunki trzeba spełniać?

• Obniżony wymiar czasu pracy i przerwy na karmienie
• Kiedy można obniżyć czas pracy?
• Jak długo można mieć obniżony czas pracy?
• Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy

Obniżony wymiar czasu pracy i przerwy na karmienie

Zgodnie z art. 186⁷ Kodeksu pracy pracownik powracający z urlopu związanego z rodzicielstwem może złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, a także połączyć wykonywanie pracy z przerwą na karmienie dziecka. Pracownik musi być uprawniony do urlopu wychowawczego, a więc konieczne jest posiadanie co najmniej 6-miesięcznego stażu pracy. Nie ma przy tym znaczenia, czy został on nabyty u obecnego, czy u poprzedniego pracodawcy. Na korzyść dla pracowników wpływają tu nowe przepisy dotyczące stażu pracy, które weszły w życie w styczniu 2026 r. Dzięki zaliczeniu do stażu pracy wykonywania pracy zarobkowej np. na działalności gospodarczej czy umowach zlecenia osoby z za krótkim stażem pracy na umowie o pracę będą mogły skorzystać z tego uprawnienia.

Można maksymalnie obniżyć wymiar czasu pracy do 1/2 etatu. Dodatkowo można zawnioskować o przerwy w pracy na karmienie. Zgodnie z art. 187 Kodeksu pracy: pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie. Pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie przerwy na karmienie nie przysługują. Jeżeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa na karmienie. Zatem w sytuacji obniżenia wymiaru czasu pracy do 4 godzin dziennie przy urodzeniu jednego dziecka przysługuje jedna pół godzinna przerwa na karmienie. W sumie pracownica będzie pracować 3,5 godziny na dobę. Za czas przerw na karmienie normalnie pracownicy przysługuje wynagrodzenie. by skorzystać z dwóch przerw, nie można obniżyć wymiaru czasu pracy do 6 godzin na dobę lub mniejszej liczby. Na przykład wniosek o 7/8 etatu zachowa prawo do dwóch półgodzinnych przerw na karmienie. Ostatecznie pracownica przepracuje 6 godzin zamiast 7, a wynagrodzenie otrzyma jak za 7 godzin pracy.

Polecamy: Kodeks pracy 2026

Kiedy można obniżyć czas pracy?

Prawo do obniżenia wymiaru czasu pracy przysługuje najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat. Pracownik korzystający z tego uprawnienia podlega ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę i rozwiązaniem umowy przez okres 12 miesięcy. Warto mieć to na uwadze. Okres ochronny nie pokrywa się z okresem obniżonego wymiaru czasu pracy. Maksymalnie trwa rok. Liczy się go od dnia złożenia przez pracownika wniosku, ale nie wcześniej niż 21 dni przed obniżeniem wymiaru czasu pracy. Wcześniejsze złożenie wniosku nie leży więc w interesie pracownika.

Jedynymi sposobami na rozwiązanie umowy z pracownikiem korzystającym z obniżonego wymiaru czasu pracy jest ogłoszenie upadłości lub likwidacja pracodawcy oraz dyscyplinarka (zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika).

Jak długo można mieć obniżony czas pracy?

Tak długo jak długo można korzystać z urlopu wychowawczego, a więc 36 miesięcy. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego, które łącznie trwają praktycznie rok, można bezpośrednio przejść na urlop wychowawczy. Urlop ten jest jednak niepłatny, dlatego osoby, które potrzebują środków do życia, często decydują się właśnie na obniżenie wymiaru czasu pracy. W ten sposób łatwiej im łączyć opiekę nad małym jeszcze dzieckiem z pracą zarobkową.

Wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy

Warunkiem skorzystania z obniżonego wymiaru czasu pracy jest złożenie stosownego wniosku w formie papierowej lub elektronicznej do pracodawcy. Należy złożyć wniosek nie później niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem pracy w zmniejszonym wymiarze. Pracodawca jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku o obniżony wymiar czasu pracy złożonego przez osobę do niego uprawnioną. Natomiast gdy dojdzie do uchybienia terminu, pracodawca obniża wymiar czasu pracy nie później niż z upływem 21 dni od dnia złożenia wniosku.