Czy doszło do dyskryminacji w PKP Intercity S.A. na tle płci i posiłków regeneracyjnych?

Kiedy przysługuje posiłek regeneracyjny? Czy posiłki regeneracyjne są obowiązkowe?

Zagadnienie posiłków regeneracyjnych dla pracowników jest uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów z dnia 28 maja 1996 r. (Dz.U. 1996 Nr 60, poz. 279, dalej jako: rozporządzenie).

Pracodawca zapewnia (zatem jest to jego obowiązek) pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnie:
1) posiłki wydawane ze względów profilaktycznych, w formie jednego dania gorącego, z zastrzeżeniem tego, że pracodawca zapewnia pracownikowi możliwość spożycia posiłku w czasie pracy w inny sposób niż wydanie jednego dania gorącego, w szczególności przez przekazanie produktów umożliwiających przygotowanie posiłku we własnym zakresie lub bonów, talonów, kuponów oraz innych dowodów uprawniających do otrzymania na ich podstawie takich produktów lub posiłku, jeżeli ze względu na rodzaj wykonywanej przez pracownika pracy lub ze względów organizacyjnych nie ma możliwości wydawania pracownikowi posiłku w tej formie.
2) napoje, których rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy.

Pracodawca zapewnia posiłki pracownikom wykonującym prace:

• związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal (8374 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet (powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10  stopni C lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25 stopni C,
• związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym; za okres zimowy uważa się okres od dnia 1 listopada do dnia 31 marca,
• pod ziemią
• przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych.

Stanowiska pracy na których przysługują posiłki

Posiłki powinny być przyznawane zarówno kobietom jak i mężczyznom - ponieważ rozporządzenie nie różnicuje płci i charakteru zajmowanego stanowiska czy to przez kobiety czy przez mężczyzn. Problemem może być to, że stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje, oraz szczegółowe zasady ich wydawania, a także warunki uzasadniające zapewnienie posiłków w sposób, ustala pracodawca. Co ważne musi dokonywać ustaleń w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi, a jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa - pracodawca po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

Kiedy przysługuje posiłek regeneracyjny?

Posiłki i napoje wydawane są pracownikom w dniach wykonywania prac uzasadniających ich wydawanie. Posiłki powinny być wydawane w czasie regulaminowych przerw w pracy, w zasadzie po 3-4 godzinach pracy. Napoje powinny być dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej.

Jaka kwota na posiłek regeneracyjny 2024?

Zgodnie z rozporządzeniem pracownikom nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za posiłki i napoje.

Czy doszło do dyskryminacji w PKP Intercity S.A.?

Już z Konstytucji RP jak i z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP) wynika, że zabroniona jest jakakolwiek dyskryminacja i nierówne traktowanie, w tym w szczególności ze względu na płeć. Taka dyskryminacja może się odbywać na wielu płaszczyznach a jej przyczyn może być wiele - okazuje, że nawet jedzenie. Nie zmienia to jednak faktu, że taki proceder często ma miejsce i pracownicy sygnalizują takie zjawiska. 

Jak podkreśla RPO: "Chodzi o opisaną w mediach sprawę dywersyfikowania posiłków dla pracowników PKP ze względu na płeć. Od 1 stycznia PKP Intercity ma wydawać napoje i posiłki regeneracyjne pracownikom - ale tylko kobietom." RPO poprosił Prezesa PKP Intercity S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie.

Odpowiedź PKP Intercity S.A. w sprawie profilaktycznych posiłków dla pracowników

"(…) wszystkie dotychczas podejmowane przez nas działania dotyczące zdrowia oraz bezpieczeństwa pracowników PKP Intercity stanowią priorytet dla Spółki. Dlatego też przestrzegamy bezwzględnie w tym zakresie wszystkich obowiązujących przepisów, w tym ROZPORZĄDZENIA RADY MINISTRÓW z 28 maja 1996 roku w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Badania wydatku energetycznego na stanowiskach pracy zespołu drużyn konduktorskich przeprowadzone były na zlecenie Spółki, przez Zespół badawczy Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Wszyscy pracownicy, bez względu na płeć, niezależnie od wielkości wydatku energetycznego, wykonujący czynności w okresie zimowym na otwartej przestrzeni, przy niskich temperaturach, również otrzymują posiłki profilaktyczne. Zapewniamy pracownikom gorące napoje w okresie zimowym, a w okresie letnim zimne. Z napojów tych korzystają nasi pracownicy w ilościach zaspakajających własne potrzeby. W przypadku wprowadzenia jakichkolwiek zmian lub aktualizacji do w/w Rozporządzenia, PKP Intercity niezwłocznie przystąpi do bezwzględnej realizacji. PKP Intercity jest w trakcie przeprowadzania ankiety wśród swoich pracowników w sprawie profilaktycznych posiłków, w tym dodatku do posiłku w pracy. Badanie preferencji ma na celu określenie potrzeb i oczekiwań pracowników Spółki. W trosce o zdrowie i dobre samopoczucie osób zatrudnionych w PKP intercity, jak również podnoszenie ich zadowolenia z miejsca pracy, wyniki ankiety będą podstawą do modyfikacji dotychczasowych działań w zakresie wydawania posiłków i napojów profilaktycznych.".