Kategorie

Niestawienie się w pracy przed czasem a kara porządkowa

Anna Wijkowska
radca prawny, PFR Portal PPK Sp. z o. o.
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Niestawienie się w pracy przed czasem a kara porządkowa. / Fot. Fotolia
ShutterStock
Pracodawca zarządził, aby pracownicy znajdowali się w miejscu pracy 10 minut przed godziną rozpoczęcia pracy. Czy niestawienie się w pracy przed czasem może być przyczyną nałożenia na pracownika kary porządkowej?

Pracownik nie musi być w firmie 10 minut przed czasem

Obniżenie pensji za niestawienie się w pracy równo o 7.50 jest niezgodne z przepisami. Tak samo, gdy z powodu spóźnienia nie mógł wejść na teren zakładu. W obu przypadkach bezprawnie rozszerzono ustawowy katalog kar.

Z umowy o pracę wynika, że swoje obowiązki mam wykonywać od godz. 8.00 do godz. 16.00. Niedawno pracodawca zarządził, że:

  • na stanowisku pracy mam być o 7.50, w przeciwnym razie moje wynagrodzenie będzie pomniejszane o 20 zł,
  • bramę zakładu mam przekroczyć najpóźniej o 7.55, jeżeli nie, to ochroniarz nie ma prawa mnie wpuścić do pracy. Wtedy decyzję podejmuje kierownik, czy mogę zacząć pracę,
  • mamy monitoring, który wyrywkowo jest sprawdzany przez prezesów i gdy nie będzie mnie w momencie sprawdzania (wyjście do łazienki, bo nigdzie indziej nie można się ruszyć), jest kara finansowa – 10 zł.

Polecany produkt: INFORLEX.PL Kadry i Płace

Czy takie kary są dopuszczalne?

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na regulacje prawne wskazujące, w jakich sytuacjach pracodawca może stosować wobec pracownika kary oraz określające rodzaje tych kar. Są to przepisy kodeksu pracy (dalej: k.p.) dotyczące odpowiedzialności porządkowej pracowników, tj. art. 108 i następne k.p. Przepisy te przewidują zamknięty katalog kar porządkowych, które pracodawca może stosować wobec pracowników. Karami takimi są:

  • upomnienie,
  • nagana,
  • sankcja pieniężna.

Porozmawiaj o tym na FORUM

Zamknięta lista

Reklama

Jednocześnie kodeks pracy wskazuje, za jakie naruszenia mogą zostać zastosowane poszczególne rodzaje kar. Kary upomnienia i nagany mogą zostać udzielone pracownikowi za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Natomiast kara pieniężna może zostać nałożona na pracownika wyłącznie za nieprzestrzeganie przez niego przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy. Niedopuszczalne jest stosowanie przez pracodawcę innego rodzaju kar niż przewidziane w kodeksie pracy kary porządkowe.

Co więcej, pracodawca uprawniony jest do stosowania tych kar wyłącznie za dopuszczenie się przez pracownika, określonych również przepisami kodeksu pracy, naruszeń. Co to oznacza? Otóż, dla przykładu, pieniężna kara porządkowa nie może zostać nałożona na pracownika za niepodpisanie listy obecności, pomimo iż podpisanie takiej listy przyjmuje się u pracodawcy jako potwierdzenie przybycia i obecności w pracy. W takim przypadku zasadne może się okazać natomiast udzielenie pracownikowi kary upomnienia.

Sankcja finansowa bez podstawy

Odnosząc powyższe do przedstawionego stanu faktycznego, należy uznać, że wydane przez pracodawcę zarządzenia opisane na wstępie naruszają obowiązujące regulacje prawne. Niedopuszczalne jest bowiem stosowanie przez pracodawcę kar, które wykraczają poza katalog określony we wskazanym art. 108 k.p. To oznacza, że pracodawca nie jest uprawniony do pomniejszania przysługującego pracownikowi wynagrodzenia o kwotę 20 zł w sytuacji, kiedy pracownika nie ma na stanowisku pracy o godz. 7:50, podczas gdy godziną rozpoczęcia przez niego pracy jest 8.00. Niestawienie się przez pracownika w pracy na 10 minut przed czasem jej rozpoczęcia nie może stanowić podstawy do nałożenia na pracownika kary pieniężnej. Jednocześnie jeżeli pracownik rozpoczyna pracę o godz. 8:00 i o tej porze jest obecny w pracy i świadczy pracę, brak jest podstaw do pomniejszenia jego wynagrodzenia tylko na tej podstawie, że nie stawił się do pracy 10 minut przed godziną jej rozpoczęcia. Odmiennie natomiast przedstawiałaby się sytuacja, gdyby pracownik rozpoczął pracę z 10-minutowym opóźnieniem, tj. o godz. 8:10. W takim wypadku pracodawca byłby uprawniony do stosownego pomniejszenia wynagrodzenia, gdyż wynagrodzenie przysługuje tylko za pracę wykonaną.

Rozliczanie spóźnień i nieusprawiedliwionych nieobecności w pracy

Reklama

Nieuprawnione jest również niedopuszczenie do pracy w sytuacji, kiedy pracownik nie przekroczy bramy zakładu co najmniej na 5 minut przed czasem jej rozpoczęcia. Brak jest jakichkolwiek podstaw do takiego działania pracodawcy. Jeżeli pracownik zgłosi swoją gotowość do pracy w miejscu wykonywania pracy i w czasie, w którym rozpoczyna pracę, pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy.

Brak także podstaw do nałożenia na pracownika kary finansowej w wysokości 10 zł w przypadku, gdy weryfikacja monitoringu wykaże, że pracownik nie był obecny na swoim stanowisku pracy w momencie sprawdzania. Nieobecność pracownika na stanowisku pracy w czasie pracy nie w każdym przypadku stanowi opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia. A tylko w razie takiego opuszczenia pracy pracodawca jest uprawniony do nałożenia kary finansowej. Co więcej, nałożenie kary finansowej w wysokości 10 zł za każdą stwierdzoną przez pracodawcę nieobecność w pracy, w przypadku kiedy w danym miesiącu tych nieobecności będzie znaczna liczba, może prowadzić do przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej łącznej wysokości kar pieniężnych.

Co można zrobić

W takiej sytuacji pracownik powinien się zwrócić do pracodawcy, najlepiej w formie pisemnej, z wnioskiem o podanie podstawy prawnej zastosowanych wobec niego kar, jednocześnie wskazując, że w jego opinii działania podjęte przez pracodawcę naruszają obowiązujące regulacje prawne. Możliwe, że w konsekwencji takiego działania pracownika pracodawca zweryfikuje słuszność swoich decyzji i w wyniku tego je zmieni. W przeciwnym wypadku pracownik może zgłosić niezgodną z prawem praktykę Państwowej Inspekcji Pracy, a nawet wystąpić do sądu pracy z powództwem o zasądzenie od pracodawcy bezpodstawnie potrąconego wynagrodzenia za pracę wraz z odsetkami.

Podstawa prawna:

  • Art. 108 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?