W 2024 r. ostateczny termin wypłaty trzynastek wypada w Wielkanoc. Czy to świadczenie można wypłacić po świętach?

• Pracownicy uprawnieni do dodatkowego wynagrodzenia rocznego
• Jak ustalić wysokość trzynastki
• Brak prawa do trzynastki
• Termin wypłaty trzynastki
• Konsekwencje wypłaty trzynastki po terminie

Pracownicy uprawnieni do dodatkowego wynagrodzenia rocznego

Prawo do trzynastki przysługuje pracownikom następujących jednostek sfery budżetowej:

• państwowych jednostek sfery budżetowej;
• urzędów organów władzy publicznej, kontroli, ochrony prawa oraz sądów i trybunałów;
• samorządowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;
• biur poselskich, senatorskich lub poselsko-senatorskich oraz klubów, kół albo zespołów parlamentarnych.

Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru czy spółdzielczej umowy o pracę.

Jak ustalić wysokość trzynastki

Trzynastka przysługuje w wysokości 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie. Prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości pracownik nabywa po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. W przypadku przepracowania okresu krótszego niż rok, wysokość trzynastki ustala się proporcjonalnie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy. 

Przy ustalaniu podstawy dodatkowego wynagrodzenia rocznego pracodawca powinien uwzględnić wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.

Brak prawa do trzynastki

Istnieją sytuacje, w razie zaistnienia których pracownik straci prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Chodzi tu o:

• nieusprawiedliwioną nieobecność trwającą dłużej niż 2 dni,
• stawienie się do pracy lub przebywanie w pracy w stanie nietrzeźwości,
• wymierzenie pracownikowi kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby,
• rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy.

Termin wypłaty trzynastki

Przepisy określają, że trzynastkę wypłaca się nie później niż w ciągu pierwszych 3 miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie. Uprawniony pracownik powinien zatem otrzymać to świadczenie najpóźniej do 31 marca 2024 r. W bieżącym roku ostatni dzień terminu na wypłatę przypada w pierwszy dzień Wielkiej Nocy. Mimo to nie ulega on przesunięciu. Pracodawca powinien zatem zadbać o to, by odpowiednio wcześniej wypłacić pracownikowi należne mu dodatkowe wynagrodzenie roczne. Wypłata tego świadczenia pierwszego roboczego dnia po świętach, a więc 2 kwietnia, jest niedopuszczalne. 

Istnieje wyjątek od zasady wypłaty trzynastki do końca marca. Mianowicie pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z likwidacją pracodawcy, wynagrodzenie roczne wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie umowy o pracę w innej sytuacji nie zobowiązuje pracodawcy do wypłaty trzynastki w dniu ustania stosunku pracy. 

Konsekwencje wypłaty trzynastki po terminie

Pracodawca, który nie wypłaca trzynastki w ustalonym terminie, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Z tego tytułu może zostać obciążony karą grzywny w wysokości od 1000 zł do 30000 zł.

Pracownik ma prawo dochodzić swoich praw w Państwowej Inspekcji Pracy i w sądzie pracy.

Pracownik, któremu pracodawca nie wypłacił dodatkowego wynagrodzenia rocznego w terminie ma prawo:

• domagać się odsetek za czas opóźnienia w wypłacie,
• żądać odszkodowania, jeśli wskutek zwłoki w wypłacie poniósł szkodę.

Podstawa prawna:

• art. 1 - 5 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1690)
• art. 282 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465)